Politica 89.8
Έρχεται νόμος για καθολική απαγόρευση των social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η καθολική απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά κάτω των 15 ετών, με την ελληνική κυβέρνηση να ετοιμάζεται για μια ακόμη πρωτοποριακή ψηφιακή παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, πρόκειται για καθαρή πολιτική απόφαση του Πρωθυπουργού, ο οποίος εμφανίζεται αποφασισμένος να κατεβάσει το ηλικιακό όριο, παρά εισηγήσεις συνεργατών του που μιλούσαν για τα 16 έτη.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία έρχεται ως συνέχεια της απαγόρευσης των κινητών τηλεφώνων στα σχολεία – μέτρο που ήδη καταγράφει εντυπωσιακά αποτελέσματα – και εντάσσεται σε ένα συνολικό σχέδιο ψηφιακής προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό, την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και τους κινδύνους των αλγοριθμικών πλατφορμών.
Καθολικό ban για κάτω των 15 – Περιορισμοί έως τα 18
Βάσει του σχεδίου που έχει επεξεργαστεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η απαγόρευση θα αφορά όλους τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών που διαμένουν στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως ιθαγένειας. Για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα θα απαγορεύεται πλήρως:
- η δημιουργία και διατήρηση λογαριασμών σε social media
- η πρόσβαση σε αλγοριθμικά feeds και προσωποποιημένο περιεχόμενο
- η ιδιωτική ανταλλαγή μηνυμάτων
Για τους ανηλίκους 15 έως 18 ετών, θα εφαρμόζονται αυστηρά «teen account settings», όπως:
- μπλοκάρισμα μηνυμάτων από αγνώστους
- απενεργοποίηση προσωποποιημένης διαφήμισης
- περιορισμός νυχτερινής χρήσης (00:00–06:00)
Kids Wallet: το κλειδί του αποκλεισμού
Σε αντίθεση με άλλα κράτη, η Ελλάδα δεν μεταθέτει την ευθύνη στις ίδιες τις πλατφόρμες, αλλά χτυπά «στην πηγή»: στις ίδιες τις συσκευές. Ο μηχανισμός αποκλεισμού θα βασίζεται στο εθνικό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας Kids Wallet, το οποίο βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία.
Η εφαρμογή, την οποία ενεργοποιεί υποχρεωτικά ο κηδεμόνας, θα πραγματοποιεί αυτόματο age verification σε κινητά, tablets και laptops, αφαιρώντας την πρόσβαση σε απαγορευμένες πλατφόρμες και ενημερώνοντας τα social media για την πιστοποιημένη ηλικία του χρήστη.
Τέλος τα «παραθυράκια»
Οι λύσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε χώρες όπως η Αυστραλία – αλλαγή ηλικίας, VPN ή ψευδή στοιχεία – δεν θα λειτουργούν στην Ελλάδα. Το σύστημα θα βασίζεται σε πολυπαραγοντικό έλεγχο, που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
- ελληνική IP και τηλεπικοινωνιακό πάροχο
- ελληνική γλώσσα συσκευής ή λογαριασμού
- γεωεντοπιστικά δεδομένα (με συγκατάθεση)
- χρήση ελληνικού αριθμού κινητού
Η απλή χρήση VPN καθίσταται ουσιαστικά άχρηστη.
Στο στόχαστρο και τζόγος, πορνογραφία, online γνωριμίες
Το πλαίσιο προστασίας επεκτείνεται πέρα από τα social media και αφορά:
- πλατφόρμες τζόγου
- online πώληση καπνού και αλκοόλ
- πορνογραφικό περιεχόμενο
- εφαρμογές γνωριμιών (π.χ. Tinder)
Η παρέμβαση εστιάζει κυρίως σε πλατφόρμες με ατελείωτο scrolling, reels, stories και short videos, οι οποίες – σύμφωνα με διεθνείς μελέτες – συνδέονται άμεσα με εθιστική συμπεριφορά στους ανηλίκους.
Ευρωπαϊκή διάσταση – Η Ελλάδα μπροστά
Η ελληνική πρωτοβουλία έχει ήδη βρει ανταπόκριση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τουλάχιστον οκτώ χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ισπανία και η Δανία, προωθούν ανάλογες ρυθμίσεις, ενώ η Κομισιόν έχει αναγνωρίσει το Kids Wallet ως πρότυπο για το μελλοντικό EU Digital Identity Wallet.
Καθοριστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή κινητοποίηση έπαιξε η παρέμβαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2024, όπου έθεσε το ζήτημα της ψυχικής προστασίας των ανηλίκων ως επείγουσα παγκόσμια πρόκληση.
Κοινωνική αποδοχή και επόμενα βήματα
Σύμφωνα με σφυγμομετρήσεις, περίπου το 80% της ελληνικής κοινωνίας στηρίζει το μέτρο, θεωρώντας το αναγκαίο για την προστασία των παιδιών. Το μόνο ανοιχτό ερώτημα αφορά τον χρόνο ανακοίνωσης και εφαρμογής, που – όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές – βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του Πρωθυπουργού.
Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα ετοιμάζεται να χαράξει ξανά δρόμο, αυτή τη φορά στον ψηφιακό κόσμο.
