Politica 89.8
Hλιακή καταιγίδα έφερε το σέλας στον ουρανό της Ελλάδας – Φωτογραφίες
Μια εξωπραγματική νύχτα με τον ουρανό βαμμένο κόκκινο από το σέλας έζησαν το βράδυ της Δευτέρας ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, μετά το ξέσπασμα ισχυρής ηλιακής καταιγίδας νωρίτερα την ίδια μέρα.
Το τελευταίο ξέσπασμα ξεκίνησε την Κυριακή με μια ηλιακή έκλαμψη, μια ριπή ακτινοβολίας που ταξίδεψε μέχρι τη Γη με την ταχύτητα του φωτός και προκάλεσε διακοπές των ραδιοεπικοινωνιών στην πλευρά του πλανήτη που φωτιζόταν από το φως της ημέρας.
Η έκλαμψη συνοδεύτηκε όμως και από μια «στεμματική εκτόξευση μάζας», ή CME, μια «έκρηξη» στην επιφάνεια του Ήλιου που προκαλείται από μαγνητικές διαταραχές και εκτοξεύει στο Διάστημα δισεκατομμύρια τόνους πρωτονίων, ηλεκτρονίων, πυρήνες ατόμων ηλίου και βαρύτερα ιόντα.
Κινούμενο με ταχύτητα 1.000 – 1.400 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, το σύννεφο ηλιακών σωματιδίων έφτασε στη Γη στις 21.38 ώρα Ελλάδας την Δευτέρα, ανέφερε η αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA).
«Η εμφάνιση του σέλαος οφείλεται στις γεωμαγνητικές καταιγίδες, οι οποίες προκαλούνται όταν μια στεμματική εκτόξευση μάζας ή ροές γρήγορου ηλιακού ανέμου αλληλεπιδρούν με τη γήινη μαγνητόσφαιρα, προκαλώντας ισχυρές μεταβολές στο μαγνητικό πεδίο και την ιονόσφαιρα» δήλωσε στο in ο διαστημικός φυσικός Ίνγκμαρ Σάντμπεργκ, εντεταλμένος διδάσκων στο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας SPARC.
«Η χθεσινή ηλιακή δραστηριότητα οδήγησε στην ισχυρότερη καταιγίδα ηλιακής ακτινοβολίας των τελευταίων δύο ηλιακών κύκλων», ανέφερε. Ηλιακός κύκλος ονομάζεται η περίπου 11ετής περίοδος αυξομείωσης της ηλιακής δραστηριότητας.
Όπως επισήμανε ο δρ. Σάντμπεργκ, οι γεωμαγνητικές καταιγίδες μπορούν να επηρεάσουν συστήματα πλοήγησης και δορυφορικές υπηρεσίες, καθώς και τα ηλεκτρικά δίκτυα λόγω της εμφάνισης επαγωγικών ρευμάτων.
Πώς δημιουργείται το σέλας
Το σέλας οφείλεται σε φορτισμένα σωματίδια της μαγνητόσφαιρας που επιταχύνονται στη διάρκεια γεωμαγνητικών καταιγίδων. Τα σωματίδια παρασύρονται προς τους πόλους λόγω του γήινου μαγνητικού πεδίου και συγκρούονται με άτομα της ανώτερης ατμόσφαιρας, οπότε τα διεγείρουν και παράγουν λάμψεις.
H διέγερση του οξυγόνου για παράδειγμα δίνει πράσινο χρώμα σε χαμηλό ύψος και κόκκινο σε υψηλότερο, ενώ το άζωτο δίνει μοβ και μπλε φως.
Λόγω της έντονης έντονης ηλιακής δραστηριότητας, το βόρειο σέλας εμφανίστηκε αυτή τη φορά σε πιο νότια γεωγραφικά πλάτη από ό,τι συνήθως — από τη Βρετανία και την Ολλανδία ως τη Θεσσαλονίκη.
Η τελευταία φορά που το σέλας ήταν ορατό στην Ελλάδα ήταν τον Οκτώβριο του 2024.
Το φαινόμενο παραμένει σε εξέλιξη, ανέφερε η αστροφυσικός του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Φιόρη-Αναστασία Μεταλληνού, η οποία αναδημοσίευσε στο Facebook εικόνες του σέλαος όπως έγινε ορατό στη Θεσσαλονίκη και την Κέρκυρα.
Ο βομβαρδισμός με πρωτόνια υψηλής ενέργειας ξεκίνησε στις 18 Ιανουαρίου στις 22:30 ώρα Ελλάδας, κορυφώθηκε την επομένη στις 21:20 ώρα Ελλάδας και συνεχίζεται έως τώρα.
Τα σωματίδια μπορούν να απειλήσουν τους αστροναύτες, όμως η Γη προστατεύεται τόσο από το μαγνητικό της πεδίο όσο και από την ατμόσφαιρά της, είπε ο δρ. Σάντμπεργκ.
Το μαγνητικό πεδίο λειτουργεί ως φυσική ασπίδα που εκτρέπει το μεγαλύτερο μέρος των φορτισμένων σωματιδίων, ενώ η πυκνή ατμόσφαιρα απορροφά την εναπομένουσα ακτινοβολία, εμποδίζοντας τα σωματίδια να φτάσουν στο έδαφος.
Πηγή: in.gr
