Politica 89.8
Μητσοτάκης: Εκκίνηση της Συνταγματικής Αναθεώρησης με φόντο τη συναίνεση και το δύσκολο 180
Το νήμα των πρωτοβουλιών για την έναρξη της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος πιάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενεργοποιώντας τον κομματικό και κοινοβουλευτικό μηχανισμό της Νέας Δημοκρατίας και ανοίγοντας επισήμως έναν κύκλο θεσμικών αλλαγών με υψηλό πολιτικό ρίσκο και αυξημένες απαιτήσεις συναίνεσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου ο πρωθυπουργός θα απευθύνει τηλεοπτικό μήνυμα, στο οποίο αναμένεται να περιγράψει το πλαίσιο, τη φιλοσοφία και τους βασικούς στόχους της αναθεωρητικής πρωτοβουλίας. Την ίδια ημέρα θα αποστείλει επιστολή στους βουλευτές της Ν.Δ., ζητώντας τους να καταθέσουν έως το τέλος Φεβρουαρίου τις προτάσεις τους, ενώ το βράδυ θα παραχωρήσει συνέντευξη στον ΣΚΑΪ και τον Αλέξη Παπαχελά.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει την ολοκλήρωση και παρουσίαση της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας εντός Μαρτίου, με την κοινοβουλευτική διαδικασία να ξεκινά από τον Απρίλιο, μέσω της σύστασης της Προαναθεωρητικής Επιτροπής της Βουλής.
Θεσμική επιτάχυνση και πολιτικό στίγμα
Το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να μην αφήσει το ζήτημα να χρονίσει, εντάσσοντας τη συνταγματική αναθεώρηση σε μια ευρύτερη στρατηγική «επιστροφής στο θεσμικό πεδίο». Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει από το Υπουργικό Συμβούλιο την πρωτοβουλία για την επιστολική ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού και τη σύσταση τριεδρικής Περιφέρειας Αποδήμων από τις εθνικές εκλογές του 2027, στα πρότυπα των ευρωεκλογών του 2024.
Στον συντονισμό του εγχειρήματος κεντρικό ρόλο έχει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος έχει ήδη ζητήσει προτάσεις από βουλευτές της Ν.Δ. με νομικό υπόβαθρο. Σε στενή συνεργασία θα βρίσκεται με τον γενικό γραμματέα του πρωθυπουργού Στέλιο Κουτνατζή. Εισηγητής της Ν.Δ. στην Προαναθεωρητική Επιτροπή αναμένεται να είναι ο πρώην υπουργός Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εμπλοκή του Θεόδωρου Ρουσόπουλου, νέου προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου της Ν.Δ. και πρώην προέδρου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο οποίος κατέθεσε πρόσφατα ερώτημα στο Συμβούλιο της Βενετίας για το καθεστώς ευθύνης πολιτικών προσώπων στην Ευρώπη, ενόψει της συζήτησης για το άρθρο 86.
Ο καμβάς της αναθεώρησης: πάνω από 70 άρθρα στο τραπέζι
Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας αναμένεται φιλόδοξη, καθώς στο μικροσκόπιο τίθενται περισσότερα από 70 άρθρα του ισχύοντος Συντάγματος. Κεντρικό σημείο θα αποτελέσει το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, με την κυβέρνηση να τάσσεται υπέρ της ουσιαστικής αναθεώρησής του, χωρίς πλήρη κατάργηση.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης:
• η αναθεώρηση του άρθρου 16, μετά την έγκριση από το ΣτΕ του νόμου για τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια,
• το άρθρο 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων,
• το άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος,
• το άρθρο 90 για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης,
• καθώς και το άρθρο 30, με πρόταση για εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με μία και μοναδική εξαετή θητεία.
Παράλληλα, η κυβερνητική πλειοψηφία εξετάζει την εισαγωγή νέων θεματικών, όπως η πρόβλεψη κανόνων δημοσιονομικής ισορροπίας, η συνταγματική κατοχύρωση της υποχρέωσης του κράτους για προσιτή στέγη και η δυνατότητα προληπτικού ελέγχου της συνταγματικότητας ψηφισμένων νόμων.
Το μεγάλο ερώτημα: Θα υπάρξει πλειοψηφική συναίνεση με 180;
Η προαναθεωρητική διαδικασία προϋποθέτει αυξημένες πλειοψηφίες, με 180 ψήφους είτε στην προτείνουσα είτε στην αναθεωρητική Βουλή. Ωστόσο, η μέχρι σήμερα αδυναμία συνεννόησης σε κρίσιμα θεσμικά ζητήματα –όπως η στελέχωση των Ανεξάρτητων Αρχών– γεννά επιφυλάξεις για το εύρος της τελικής αναθεώρησης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να μεταφέρει την πολιτική πίεση στα κόμματα της αντιπολίτευσης και ιδίως στο ΠΑΣΟΚ, με το οποίο θεωρείται ότι υπάρχει θεωρητικά πεδίο συνεννόησης σε επιμέρους άρθρα.
Πρώτο τεστ συναίνεσης: η επιστολική ψήφος
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση επιχειρεί να καταγράψει μια γρήγορη θεσμική νίκη με την επιστολική ψήφο των αποδήμων. Μετά τη συνεδρίαση της Διακομματικής Επιτροπής υπό τον υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο, φαίνεται να διαμορφώνεται έδαφος για την εξασφάλιση των 200 ψήφων που απαιτούνται, με νέα συνεδρίαση να έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Πέμπτη.
Η συνταγματική αναθεώρηση, πάντως, παραμένει μια άσκηση υψηλής πολιτικής δυσκολίας, όπου το θεσμικό αποτύπωμα θα κριθεί τελικά από τη δυνατότητα –ή μη– οικοδόμησης ουσιαστικών συναινέσεων.
