Politica 89.8
Νίκος Ανδρουλάκης: Διαρροή από την απόρρητη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών; Θεσμικά ερωτήματα από τη δημοσιοποίηση της παρέμβασής του
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Η κλειστή συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής μόνο κλειστή δεν έμεινε τελικά, καθώς αμέσως μετά το πέρας της, το ΠΑΣΟΚ προχώρησε σε άτυπη ενημέρωση δημοσιοποιώντας εκτενή σημεία της παρέμβασης του προέδρου του, Νίκος Ανδρουλάκης, προς τον διοικητή της ΕΥΠ, Θεμιστοκλής Δεμίρης. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ήδη πολιτικές και θεσμικές συζητήσεις, καθώς πρόκειται για συνεδρίαση που διεξήχθη με εμπιστευτικό χαρακτήρα και υπό καθεστώς απορρήτου.
Η δημοσιοποίηση αποσπασμάτων και σημείων από μια τέτοια διαδικασία γεννά εύλογα ερωτήματα για τα όρια της πολιτικής ενημέρωσης και για το κατά πόσο μπορεί να δοθεί στη δημοσιότητα περιεχόμενο από κλειστή συνεδρίαση κοινοβουλευτικής επιτροπής. Θεσμικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι οι συνεδριάσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, ιδιαίτερα όταν αφορούν ζητήματα εθνικής ασφάλειας και τη λειτουργία της ΕΥΠ, έχουν ειδικό καθεστώς εμπιστευτικότητας, ακριβώς για να προστατεύεται το περιεχόμενο των διαλόγων, των τοποθετήσεων και των στοιχείων που τίθενται ενώπιον των μελών της.
Ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι απολύτως απλό. Από τη μία πλευρά, δεν είναι ασυνήθιστο πολιτικά κόμματα ή συμμετέχοντες να δίνουν δική τους πολιτική αποτίμηση μιας συνεδρίασης ή να μεταφέρουν το γενικό κλίμα και τη θέση τους. Από την άλλη, η αναλυτική δημοσιοποίηση σημείων παρέμβασης, ερωταπαντήσεων ή συγκεκριμένων διαλόγων από μια διαδικασία που έχει χαρακτηριστεί απόρρητη, ανοίγει σοβαρή συζήτηση για το αν παραβιάζεται το πνεύμα – ή και το θεσμικό πλαίσιο – της εμπιστευτικότητας που διέπει τη λειτουργία της Επιτροπής.
Νομικοί και κοινοβουλευτικοί παρατηρητές σημειώνουν ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι αν πρόκειται για πολιτική ανακοίνωση θέσεων ή για μεταφορά περιεχομένου της ίδιας της κλειστής διαδικασίας. Στη δεύτερη περίπτωση, εγείρονται σαφώς σοβαρότερα θεσμικά ζητήματα, καθώς η προστασία της μυστικότητας δεν αφορά μόνο διαβαθμισμένα στοιχεία αλλά και την ίδια τη λειτουργία της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι συμμετέχοντες τοποθετούνται χωρίς δημόσια διαρροή των όσων λέγονται εντός της αίθουσας.
Στην προκειμένη περίπτωση, η άτυπη ενημέρωση του ΠΑΣΟΚ περιλάμβανε εκτενή αναφορά στο περιεχόμενο της παρέμβασης του Νίκου Ανδρουλάκη προς τον διοικητή της ΕΥΠ, γεγονός που ήδη προκαλεί αντιδράσεις και επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα: μέχρι πού φτάνει η πολιτική ενημέρωση και από πού αρχίζει η παραβίαση της εμπιστευτικότητας μιας απόρρητης κοινοβουλευτικής συνεδρίασης;
Η άτυπη ενημέρωση του Νίκου Ανδρουλάκη:
Σημεία παρέμβασης Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής
Κύριε Δεμίρη,
πράξατε αυτό που επιτάσσει το καθήκον σας ως Διοικητής της ΕΥΠ και παρευρίσκεστε στην επιτροπή, σε αντίθεση με τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος μαθαίνουμε ότι δεν προσέρχεται επικαλούμενος τη διάκριση των εξουσιών.
Βέβαια, αυτή του η άρνηση είναι απόλυτα αδικαιολόγητη για ανώτατο κρατικό λειτουργό, ο οποίος έχει υποχρέωση όχι μόνον να προστατεύει την ανεξαρτησία της δικαιοδοτικής κρίσης αλλά και να συνεισφέρει στη λειτουργία της Βουλής και των εκπροσώπων του λαού, στο όνομα του οποίου άλλωστε απονέμεται και η δικαιοσύνη.
Ο κ. Τζαβέλλας, ο οποίος υπέγραφε ο ίδιος παρακολουθήσεις, αντί να δηλώσει αποχή από την υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων, προτίμησε να απέχει από τη λογοδοσία ενώπιον της επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων.
Και οι κρίνοντες, λοιπόν, κρίνονται. Όμως, κύριε Δεμίρη, προκαλεί αλγεινή εντύπωση – πρώτα από όλα σε εμένα ως στόχο παρακολούθησης – η άρνησή σας να συμμορφωθείτε με την ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 465/2024. Εκεί κρίθηκε ότι «όταν η απόφαση για τον περιορισμό του απορρήτου των επικοινωνιών χορηγείται βάσει αιτιολογημένου και εμπεριστατωμένου αιτήματος των αρμόδιων εθνικών αρχών, πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα παρακολουθούμενα πρόσωπα μπορούν να έχουν πρόσβαση όχι μόνο στην χορήγηση της άδειας, αλλά και στην αίτηση της αρχής που ζήτησε την άδεια, ώστε να είναι σε θέση να κατανοήσουν τους λόγους που επικαλείται για να χορηγηθεί η άδεια αυτή». Στην δική μου περίπτωση, όμως, η ΑΔΑΕ μου γνωστοποίησε μόνο τον αριθμό της διάταξης και όχι τα υπόλοιπα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, τα οποία η υπηρεσία σας αρνήθηκε να χορηγήσει και με δική σας προσωπική ευθύνη.
Οπότε τα ερωτήματα είναι σαφή: Γιατί δεν συμμορφώνεστε με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας; Σας καλώ να χορηγήσετε άμεσα τον φάκελο με τα στοιχεία που συνόδευσαν τη διάταξη άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών ως οφείλετε. Και να είστε σαφής σε σχέση με την ύπαρξη του φακέλου αυτού και όχι ήξεις – αφήξεις. Άλλωστε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχει δηλώσει ενώπιον μου στην τηλεμαχία του 2023 ότι ουδείς λόγος εθνικής ασφάλειας συνέτρεχε για την παρακολούθησή μου.
Συνεπώς, ποιος είναι ο λόγος απορρήτου που επικαλείστε, όταν ο πολιτικός σας προϊστάμενος, ο κ. Μητσοτάκης, λέει ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος;
Κύριε Δεμίρη, προέρχεστε από το διπλωματικό σώμα και σε όλη την καριέρα σας υπηρετήσατε το εθνικό συμφέρον και τη νομιμότητα, τώρα γιατί δεν συμμορφώνεστε με τη ρητή κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας; Γιατί εκθέτετε τη χώρα διεθνώς; Δεν γνωρίζετε τη ζημιά, που αυτό προκαλεί στα εθνικά συμφέροντα;
Αντιλαμβάνεστε ασφαλώς ότι με εξωθείτε να προβώ σε νομικά μέτρα σε βάρος παντός υπευθύνου μη εξαιρουμένου και εσάς του ιδίου; Με εξωθείτε σε κάτι πρωτοφανές στα ελληνικά και ευρωπαϊκά χρονικά.
Ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης να στραφώ νομικά κατά του Διοικητή της ΕΥΠ. Ακούγοντας την εισαγωγική σας τοποθέτηση έχω, τέλος, να κάνω δυο επισημάνσεις: Είπατε ότι αναλάβατε να κάνετε μια νέα ΕΥΠ και παραλάβατε μια κατάσταση σε δύσκολες συνθήκες, εξηγείστε μας τι εννοείτε ακριβώς. Ποιες είναι αυτές οι δύσκολες συνθήκες που σας ανάγκασαν να κάνετε μια νέα ΕΥΠ;
Δεύτερον, αναφέρατε ότι στις εποχές των μεγάλων προκλήσεων θέλετε να δημιουργήσετε ένα πλαίσιο προστασίας των επικοινωνιών των αξιωματούχων της χώρας. Θέλω να σας θυμίσω ότι μετά την ανάληψη των καθηκόντων σας, είχα ζητήσει να ελεγχθούν τα κινητά υπουργών, βουλευτών και όλων των αξιωματούχων για να προστατευτούν από τα παράνομα λογισμικά. Δεν κάνατε τίποτα. Άρα, περισσότερο βλέπω υποκρισία παρά αγωνία προστασίας της εθνικής ασφάλειας.
