Politica 89.8
Οι κατώτατοι μισθοί στην ΕΕ για το 2026 – Πού βρίσκεται η Ελλάδα;
Την 1η Ιανουαρίου 2026, οι κατώτατοι μισθοί στην ΕΕ κυμαίνονταν από 620 ευρώ το μήνα στη Βουλγαρία έως 2.704 ευρώ στο Λουξεμβούργο. Αν και τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι στο Λουξεμβούργο κερδίζουν σημαντικά περισσότερα, δεν αποτυπώνουν την πλήρη εικόνα.
Όσο για την Ελλάδα, η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει, το δεύτερο δεκαπενθήμερο Μαρτίου, για το ύψος της αύξησης στον κατώτατο μισθό από την 1η Απριλίου 2026. Με τα νέα δεδομένα, λόγω της ανόδου των τιμών στην ενέργεια, το ύψος της φετινής αύξησης στον κατώτατο μισθό εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 50 ευρώ (μεικτά), ώστε να διαμορφωθεί στα 930 ευρώ (από 880 ευρώ σήμερα).
Τι είναι ο κατώτατος μισθός και γιατί είναι τόσο σημαντικός;
Πρόκειται για το χαμηλότερο ωρομίσθιο, ημερήσιο ή μηνιαίο ποσό που οι εργοδότες μπορούν νόμιμα να καταβάλλουν στους εργαζομένους τους για την εργασία που παρέχουν. Το ποσό αυτό καθορίζεται από τη νομοθεσία κάθε χώρας ή από συλλογικές συμβάσεις και προστατεύει τους εργαζομένους από την καταβολή υπερβολικά χαμηλών μισθών. Στην ΕΕ, 22 από τα 27 κράτη μέλη έχουν θεσπίσει εθνικούς κατώτατους μισθούς. Εξαιρέσεις αποτελούν η Αυστρία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ιταλία και η Σουηδία, όπου οι μισθοί καθορίζονται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ συνδικάτων και εργοδοτών.
Πρώτον, ο κατώτατος μισθός παρέχει οικονομική ασφάλεια. Λειτουργεί ως ένα κρίσιμο δίχτυ ασφαλείας, διασφαλίζοντας ότι ακόμη και μια θέση εργασίας αρχικού επιπέδου θα σας αποφέρει αρκετά χρήματα για να καλύψετε βασικές ανάγκες όπως το ενοίκιο, τα τρόφιμα και τις μετακινήσεις. Επίσης, αποτρέπει την καταβολή αδικαιολόγητα χαμηλών μισθών μόνο και μόνο επειδή στερείστε εμπειρίας.
Επιπλέον, οι νόμοι για τον κατώτατο μισθό ενθαρρύνουν την επίσημη απασχόληση, καθιστώντας λιγότερο ελκυστική για τις επιχειρήσεις τη «μαύρη» εργασία, κάτι που θα σήμαινε έλλειψη προστασίας ή παροχών για τους εργαζόμενους. Και χάρη στους πρόσφατους κανόνες της ΕΕ, οι εργοδότες πρέπει πλέον να αναφέρουν τους αρχικούς μισθούς ή τα μισθολογικά κλιμάκια στις αγγελίες εργασίας, διευκολύνοντάς σας να συγκρίνετε τις προσφορές και να διαπραγματευτείτε τον μισθό σας.
Όμως, δεν αφορά μόνο στους εργαζόμενους – η δίκαιη αμοιβή ωφελεί και τους εργοδότες, αφού οδηγεί σε ικανοποιημένους – και κατά συνέπεια, πιο παραγωγικούς – υπαλλήλους. Όχι σε όλες τις περιπτώσεις βέβαια – καθώς μιλάμε για κατώτατους μισθούς. Οι ευχαριστημένοι εργαζόμενοι, πάντως, είναι λιγότερο πιθανό να αναζητήσουν άλλη εργασία, πράγμα που σημαίνει ότι οι εργοδότες δαπανούν λιγότερα για την πρόσληψη και την κατάρτιση προσωπικού. Μια εταιρεία που καταβάλλει δίκαιους μισθούς έχει επίσης καλύτερη εικόνα, γεγονός που συμβάλλει στην προσέλκυση ταλαντούχων εργαζομένων, ιδίως μεταξύ των νεότερων που δίνουν προτεραιότητα στους εργοδότες με δίκαιη συμπεριφορά. Επιπλέον, όταν οι εργαζόμενοι κερδίζουν περισσότερα, ξοδεύουν και περισσότερα – ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες και αυξάνοντας τη ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες, κάτι που ωφελεί και πάλι τις επιχειρήσεις.
Οι κατώτατοι μισθοί στην ΕΕ – Πάνω από 1.500 ευρώ το μήνα:
- Γαλλία (1.823 ευρώ)
- Βέλγιο (2.112 ευρώ)
- Ολλανδία (2.295 ευρώ)
- Γερμανία (2.343 ευρώ)
- Ιρλανδία (2.391 ευρώ)
- Λουξεμβούργο (2.704 ευρώ)
Κάτω από 1.500 ευρώ το μήνα:
- Βουλγαρία (620 ευρώ)
- Λετονία (780 ευρώ)
- Ρουμανία (795 ευρώ)
- Ουγγαρία (838 ευρώ)
- Εσθονία (886 ευρώ)
- Ελλάδα (880 ευρώ μεικτά)
- Σλοβακία (915 ευρώ)
- Τσεχία (924 ευρώ)
- Μάλτα (994 ευρώ)
1.000 ευρώ – 1.500 ευρώ το μήνα:
- Κροατία (1.050 ευρώ)
- Πορτογαλία (1.073 ευρώ)
- Κύπρος (1.088 ευρώ)
- Πολωνία (1.139 ευρώ)
- Λιθουανία (1.153 ευρώ)
- Σλοβενία (1.278 ευρώ)
- Ισπανία (1.381 ευρώ)
Οι μισθοί δεν αποτυπώνουν την πλήρη εικόνα
Αν και τα πιο πρόσφατα επίσημα στατιστικά στοιχεία της ΕΕ παρέχουν μια γενική εικόνα, δεν αντικατοπτρίζουν το πόσο φτάνει στην πραγματικότητα ο κατώτατος μισθός στην καθημερινή ζωή. Το κόστος διαβίωσης παρουσιάζει μεγάλες διαφορές σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ οι χώρες με υψηλότερους μισθούς συχνά έχουν και υψηλότερους φόρους, καθώς και υψηλότερο κόστος στέγασης και υπηρεσιών. Οι τιμές αγοραστικής δύναμης βασίζονται σε ένα μέσο επίπεδο τιμών σε επίπεδο ΕΕ και όχι σε κάποια μεμονωμένη χώρα, πράγμα που σημαίνει ότι δείχνουν πόσο φτάνει ένας μισθός σε σχέση με το συνολικό κόστος διαβίωσης στην Ευρώπη.
Για παράδειγμα, ενώ ο κατώτατος μισθός στην Πολωνία είναι 1 139 ευρώ, η αγοραστική του δύναμη ανέρχεται σε περίπου 1 500 ευρώ – πράγμα που σημαίνει ότι στην Πολωνία μπορείτε να αγοράσετε περίπου την ίδια ποσότητα τροφίμων και άλλων βασικών ειδών που θα αγοράζατε με 1.500 ευρώ σε χώρες με υψηλότερο κόστος διαβίωσης, όπως η Γερμανία ή η Γαλλία. Αυτό δείχνει ότι ένας υψηλότερος κατώτατος μισθός δεν μεταφράζεται πάντα σε μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη σε τοπικό επίπεδο.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat (σε όρους Μονάδων Αγοραστικής Δύναμης – PPS), κατατάσσεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συχνά ανταγωνιζόμενη την Βουλγαρία για την τελευταία θέση. Αυτό το χάσμα αποδεικνύει ότι οι ονομαστικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, αν και θετικές ως μέτρο, έχουν εξανεμιστεί από τον σωρευτικό πληθωρισμό της τελευταίας τριετίας.
Πέρα από το σούπερ μάρκετ, άλλωστε, το κόστος στέγασης αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη «πληγή» του διαθέσιμου εισοδήματος. Η ελληνική αγορά ακινήτων χαρακτηρίζεται από ραγδαία αύξηση των ενοικίων και των τιμών πώλησης, η οποία δεν συνάδει με την εισοδηματική αύξηση για τους πολίτες.
