Reuters: Κοντά στην απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών η Ελλάδα – Το σχέδιο «ψηφιακής ενηλικίωσης» και ο ρόλος του Kids Wallet

Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Λίγους μήνες μετά τη συνέντευξη του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, στον Politica 89,8 και την εκπομπή «Όλα Μαζί», όπου για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε το εύρος των κυβερνητικών σχεδίων για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα, το θέμα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο και σε διεθνές επίπεδο.
Το πρακτορείο Reuters μεταδίδει ότι η Ελλάδα βρίσκεται «πολύ κοντά» στην ανακοίνωση απαγόρευσης της χρήσης των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες που είχαν παρουσιαστεί έγκαιρα στο Politica.gr, μετά τις τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Η δήλωση στο Reuters και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Σύμφωνα με ανώτερη κυβερνητική πηγή που μίλησε στο Reuters, η σχετική ανακοίνωση αναμένεται σύντομα, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν το καθεστώς πρόσβασης των ανηλίκων στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Την ίδια ημέρα, η Ισπανία γνωστοποίησε την πρόθεσή της να απαγορεύσει τη χρήση social media για άτομα κάτω των 16 ετών, προχωρώντας μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, με ρύθμιση που θα καθιστά τα στελέχη των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης προσωπικά υπεύθυνα για τη ρητορική μίσους στις πλατφόρμες τους.
Στο ίδιο ευρωπαϊκό πλαίσιο εντάσσεται και η ελληνική πρωτοβουλία για τον καθορισμό «ηλικίας ψηφιακής ενηλικίωσης», την οποία είχε θέσει δημόσια ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να εξετάσει ακόμη και την απαγόρευση της χρήσης των social media κάτω από συγκεκριμένο ηλικιακό όριο, όπως έχει ήδη πράξει η Αυστραλία.
Τα πρώτα βήματα της ελληνικής κυβέρνησης
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Μεταξύ αυτών:
• η απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία,
• η δημιουργία του parco.gov.gr, ενός νέου εργαλείου στο gov.gr που επιτρέπει στους γονείς επαλήθευση ηλικίας κατά την αγορά του πρώτου κινητού τηλεφώνου του παιδιού τους,
• καθώς και η πρόσβαση σε εφαρμογές γονικού ελέγχου για τα κοινωνικά δίκτυα.
Όπως είχε αποκαλύψει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στον Politica 89,8, οι ελληνικές αρχές βρίσκονται σε εκτενή διάλογο με τις εταιρείες διαχείρισης κοινωνικών δικτύων και κολοσσούς του διαδικτύου, όπως η Google, προκειμένου να διερευνηθούν τεχνικά εφαρμόσιμες λύσεις για την επιβολή των περιορισμών.
Το ελληνικό μοντέλο και οι διαφορές με την Αυστραλία
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που μιλούν στο Politica.gr, το ελληνικό σχέδιο έχει τον ίδιο στόχο με το αυστραλιανό –την προστασία των ανηλίκων– αλλά όχι τον ίδιο τρόπο εφαρμογής.
Στην Αυστραλία, η απαγόρευση βασίζεται στη μη δυνατότητα δημιουργίας και διατήρησης λογαριασμών σε social media για άτομα κάτω των 16 ετών, σε συνεργασία με τις ίδιες τις πλατφόρμες (Facebook, TikTok, YouTube κ.ά.).
Αντίθετα, το ελληνικό μοντέλο μεταφέρει τον έλεγχο «στην πηγή»: στις συσκευές των ανηλίκων. Δεν προβλέπεται καθολική απαγόρευση πρόσβασης μέσω των πλατφορμών, αλλά τεχνικός αποκλεισμός μέσω κρατικής εφαρμογής.
Ο ρόλος του Kids Wallet
Κεντρικό εργαλείο του σχεδίου αποτελεί η εφαρμογή Kids Wallet, που έχει παρουσιάσει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η εφαρμογή, αξιοποιώντας τα στοιχεία ηλικίας που είναι καταχωρημένα σε κρατικές βάσεις δεδομένων, θα μπορεί:
• να φιλτράρει,
• να περιορίζει,
• και να αποκλείει πλήρως την πρόσβαση σε social media (Facebook, TikTok, Instagram, X κ.ά.), ακόμη και χωρίς log in, όταν ο χρήστης της συσκευής είναι κάτω των 15 ετών.
Με τον ίδιο μηχανισμό θα γίνεται και ο αποκλεισμός ανηλίκων από ιστοτόπους και πλατφόρμες που απευθύνονται σε άτομα άνω των 18 ετών.
Στο στόχαστρο τζόγος, καπνικά και πορνογραφικό περιεχόμενο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον αποκλεισμό:
• εταιρειών online στοιχηματισμού και πλατφορμών τζόγου,
• ιστοτόπων πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ,
• πλατφορμών με πορνογραφικό ή ακατάλληλο περιεχόμενο,
• αλλά και εφαρμογών online γνωριμιών και σεξ, όπως το Tinder.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η τεχνογνωσία που χρησιμοποιείται βασίζεται σε ευρωπαϊκά πρότυπα, έχει προηγηθεί αξιολόγηση προτάσεων από τις ίδιες τις διαδικτυακές εταιρείες, ωστόσο οι τελικές αποφάσεις για το εύρος και τη μορφή των περιορισμών θα ληφθούν αποκλειστικά από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος παρακολουθεί προσωπικά την εξέλιξη του σχεδίου.
Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο, αυστηρό αλλά τεχνικά εφαρμόσιμο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, με παρεμβάσεις που αναμένεται να αποτελέσουν σημείο αναφοράς και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.