Politica 89.8
Στο συρτάρι 6 χρόνια η σύμβαση που θα απέτρεπε το μπλακ άουτ στα αεροδρόμια και ας φωνάζουν οι ελεγκτές για «αεροπορικά Τέμπη»
Το «μπλακ άουτ» στα ελληνικά αεροδρόμια της 4ης Ιανουαρίου (2026) ανέδειξε τη γύμνια του απαρχαιωμένου συστήματος ελέγχου και καθοδήγησης των αεροπλάνων για την οποία επανειλημμένως έχουν ενημερώσει οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας -και όχι μόνο τονίζοντας τους κινδύνους που εγκυμονούν για την ασφάλεια των αερομεταφορών.
Παραλίγο «Τέμπη του αέρα» με το σύστημα επικοινωνιών – H «παγωμένη» σύμβαση του 2019 που θα είχε αποτρέψει τα χάος
Και όμως ήδη από το 2019, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα είχε υπογράψει σύμβαση με υπουργό Υποδομών τον Χρήστο Σπίρτζη για προμήθεια και εγκατάσταση υπερσύγχρονου συστήματος επικοινωνιών για τα αεροδρόμια, (Συστήματος επικοινωνιών και καταγραφής φωνής (Voice Communication & Recording System – VCRS), όπως αποκάλυψε το MEGA. Μια σύμβαση, ωστόσο, που η κυβέρνηση Μητσοτάκη καταχώνιασε στο συρτάρι, παρά την κρισιμότητα του έργου που αφορούσε, ρισκάροντας μέχρι σήμερα την ασφάλεια της αεροναυτιλίας. Εάν τα έργα ύψους 4,7 εκατ. ευρώ είχαν υλοποιηθεί το επικίνδυνο μπλακ άουτ, που μπορεί να ξανασυμβεί ανά πάσα στιγμή, θα είχε αποφευχθεί λένε οι ειδικοί, κάνοντας ακόμη πιο επιτακτικό το ερώτημα γιατί η σύμβαση αυτή δεν υλοποιήθηκε.
Δεν είναι η μόνη σύμβαση του ΣΥΡΙΖΑ, που αφορούσε κρίσιμα έργα και η κυβέρνηση Μητσοτάκη «έθαψε», τονίζουν με νόημα πηγές που έχουν άριστη γνώση των υποθέσεων του υπουργείου Υποδομών, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι το ίδιο συνέβη και με το πρόγραμμα PALLAS και τα ραντάρ σε αεροδρόμια και σταθμούς περιοχής, αλλά και έργα που αφορούσαν τον ΒΟΑΚ.
Ήταν κεντρική γραμμή να ακυρώνουν ή να παγώνουν διαγωνισμούς που είχε διενεργήσει ο ΣΥΡΙΖΑ, προφανώς για να κάνουν άλλες διαπραγματεύσεις και deal, προσθέτουν οι ίδιες πηγές με νόημα.
Κοινώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη προτίμησε να ρισκάρει την ασφάλεια στις αερομεταφορές, παρά να υλοποιήσει συμβάσεις του ΣΥΡΙΖΑ.
Τα κοινά σημεία μεταξύ των «τυφλών τρένων» όπως αποδείχθηκε όταν δύο τρένα κινούνταν στην ίδια γραμμή με αντίθετη κατεύθυνση, και των «τυφλών αεροπλάνων» που ευτυχώς σταμάτησε η κυκλοφορία μόλις εμφανίστηκε το πρόβλημα, είναι αρκετά. Επί υπουργίας Κώστα Αχ. Καραμανλή, η σύμβαση για τις αερομεταφορές καταχωνιάστηκε, στη θητεία δηλαδή του ίδιου υπουργού που δεν έκανε τα αναγκαία για τη σύμβαση 717, ενώ λίγες μόλις ημέρες πριν το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη έψεξε τον ΣΥΡΙΖΑ που τολμά να θέτει θέμα ασφάλειας στα τρένα. Επίσης αγνοήθηκαν οι προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, όπως και των μηχανοδηγών. Κοινό σημείο και η παραπομπή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για μη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού που αφορά τις μεταφορές.
Εκτινάχθηκαν οι καθυστερήσεις στα αεροδρόμια
Το πρόβλημα στα αεροδρόμια εμφανίστηκε τις πρωινές ώρες της Κυριακής (04/01) προκαλώντας αλυσιδωτές καθυστερήσεις και ακυρώσεις σε όλη την επικράτεια. Οι επικοινωνίες μεταξύ ελεγκτών και πιλότων «πάγωσαν», αεροσκάφη καθηλώθηκαν, πτήσεις ακυρώθηκαν, χιλιάδες επιβάτες ταλαιπωρήθηκαν. Η «σιωπή» κυριάρχησε στους αιθέρες και στις ραδιοσυχνότητες εξέπεμπε μόνο ένας περίεργος βόμβος από τα ραντάρ.
Περισσότερα από 31.500 λεπτά καθυστερήσεων καταγράφηκαν στα αεροδρόμια της χώρας σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurocontrol, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας. Σε ό,τι αφορά το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, το «Ελευθέριος Βενιζέλος», συνολικά καταγράφηκαν 105 ακυρώσεις, εκ των οποίων οι 51 αφορούσαν αφίξεις και οι 54 αναχωρήσεις.
Black out στις πτήσεις και τη μεγάλη ταλαιπωρία των επιβατών στον «Ελευθέριος Βενιζέλος»
Η αγωνία της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ), με τις αλλεπάλληλες προειδοποιήσεις για το απαρχαιωμένο σύστημα, θυμίζει σε πολλούς τις αντίστοιχες αγωνιώδεις επιστολές των μηχανοδηγών πριν την τραγωδία των Τεμπών που η κυβέρνηση της… έγραψε στο χιόνι.
Μια μέρα μετά το χάος που επικράτησε στα ελληνικά αεροδρόμια και δύο δελτία τύπου της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), όπου το δεύτερο αναιρεί το πρώτο, η Ένωση ζητά από την ΥΠΑ να αναλάβει την ευθύνη για τα όσα συνέβησαν, διαφορετικά να επιληφθεί του θέματος η πολιτική ηγεσία, δηλαδή το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Η παραπομπή της Ελλάδας
Νωρίτερα, στις 15 Δεκεμβρίου 2025, κατόπιν της παραπομπής της Ελλάδας στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχε σπεύσει να ενημερώσει το κοινό για τα σοβαρότατα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν αλλά και να πληθαίνουν στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ενώ είχε επισημάνει «παρωχημένο εξοπλισμό» που χρήζει άμεσης αναβάθμισης, τονίζοντας ότι τέτοια φαινόμενα θέτουν σε δοκιμασία την αξιοπιστία των ελληνικών αερομεταφορών.
–Η παραπομπή της Ελλάδας για τη μη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού κανονισμού 2018/1048
Η ΕΕΕΚΕ επισημαίνει πως η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) «κινείται προς την λάθος κατεύθυνση και η σημερινή Διοίκησή της, σχεδόν δυο χρόνια μετά την τοποθέτησή της, όχι μόνο δεν έχει λύσει τα προβλήματα που παρέλαβε, αλλά έχει δημιουργήσει νέα και με τις αστοχίες της έχει προκαλέσει επιπρόσθετη καθυστέρηση στην επίλυση των υπαρχόντων».
Μάλιστα, η ίδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει στην ανακοίνωση της, ότι «οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει μέχρι σήμερα οι ελληνικές αρχές είναι ανεπαρκείς».
Επισημαίνει πως «η κατάσταση στους Πύργους Ελέγχου των περιφερειακών αεροδρομίων είναι τραγική και δεν έχει γίνει οποιαδήποτε προσπάθεια να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας των Ελεγκτών».
Το πρόβλημα στον λόφο Μερέντα
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας είχαν κρούσει «καμπανάκι» κινδύνου και τον Σεπτέμβριο του 2025, με αφορμή το χαλασμένο ραντάρ στον λόφο Μερέντα, διατυπώνοντας φόβους για «αεροπορικά Τέμπη», καθώς όπως τόνιζαν «η ΥΠΑ, πέραν των σημαντικών ελλείψεων σε προσωπικό, διαθέτει έναν προβληματικό απαρχαιωμένο εξοπλισμό επιτήρησης και επικοινωνιών (τουλάχιστον 25ετίας), θέτοντας σε κίνδυνο τις πτήσεις».
Το αποτέλεσμα ήταν, στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου, να μείνει ο έλεγχος της εναέριας κυκλοφορίας με μόλις ένα τερματικό ραντάρ, από τα τρία που εξυπηρετούν την τερματική περιοχή Αθηνών, αφού και το ραντάρ που βρίσκεται στο Ελληνικό είναι μονίμως εκτός λειτουργίας εδώ και σχεδόν τρία χρόνια!
Ποιος θα ηγηθεί της έρευνας για το πρόβλημα;
Με τη λειτουργία των ελληνικών αεροδρομίων να έχει πλέον αποκατασταθεί οι ακριβείς λόγοι που οδήγησαν στο «πάγωμα» του εναέριου χώρου παραμένουν αδιευκρίνιστοι. Οι ελληνικές αρχές είναι πεπεισμένες ότι πρόκειται για εσωτερικό πρόβλημα ενώ άμεσα συγκροτείται ειδική επιτροπή με αντικείμενο τη διερεύνηση και αποσαφήνιση των ακριβών αιτιών του προβλήματος, με απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστου Δήμα.
Αν ρωτήσει κανείς πάντως την Όλγα Τόκη, αντιπρόεδρο της Ένωσης Ελεγκτών, θα αποκομίσει την εντύπωση πως η υπόθεση δεν θα διαλευκανθεί ποτέ πραγματικά, γράφει το SPIEGEL Online. Ποιος θα ηγηθεί της έρευνας; το ερώτημα τους ενός εκατομμυρίου… «Κανείς δεν ξέρει». Η Ελλάδα, λέει η ελεγκτής, είναι «μια χώρα με πολύ ήλιο – αλλά και με πολλή σκιά».
Μία σύμβαση στο… συρτάρι
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόλις τον Δεκέμβριο ανακοίνωσε ότι παραπέμπει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της ΕΕ, επειδή η χώρα δεν έχει λάβει τα αναγκαία μέτρα για την ασφάλεια και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων στα ελληνικά αεροδρόμια, όπως προβλέπει ο σχετικός ευρωπαϊκός κανονισμός.
Όπως μάλιστα αποκάλυψε το MEGA, στα «χαρτιά» έμεινε η σύμβαση, πολλών εκατομμυρίων, υπερσύγχρονου συστήματος επικοινωνιών η οποία υπεγράφη το 2019.
Αφορούσε την προμήθεια συστήματος επικοινωνιών (με εξελιγμένα και σύγχρονα μηχανήματα) -επί υπουργίας του Χρ. Σπίρτζη- έμεινε ωστόσο στον «πάγο» επί θητείας Κώστα Αχ. Καραμανλή.
Πριν οκτώ μήνες ο αρμόδιος υπουργός προσπάθησε να «ξεπαγώσει» αυτή τη σύμβαση αλλά το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έδωσε το «πράσινο φως» καθώς η σύμβαση είχε λήξει πριν από λίγους μήνες.
Πρόκειται για τη σύμβαση προμήθειας συστήματος και καταγραφής φωνής με κόστος 4,7 εκατομμύρια ευρώ, με το μισό ποσό να αποπληρώνεται με τις υπογραφές.
Αυτά τα ζωτικής σημασίας όργανα, για την επικοινωνία μεταξύ των πύργων ελέγχου και των αεροσκαφών, παρέμειναν στον… πάγο επί τουλάχιστον 8 χρόνια.
–Προμήθεια «Συστήματος επικοινωνιών και καταγραφής φωνής (Voice Communication & Recording System – VCRS)
Η κρίσιμη απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Η σύμβαση ουσιαστικά δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ και πλέον γίνεται προσπάθεια να ξεπαγώσει, αλλά εκκρεμεί προσφυγή του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
«Για εμάς, το ζήτημα προφανώς δεν εξαντλείται στη διαχείριση ενός περιστατικού. Τους τελευταίους εννέα μήνες κάνουμε μια συστηματική προσπάθεια επιτάχυνσης των έργων αεροναυτιλίας. Παράλληλα, υλοποιούμε ήδη ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης, για τον πλήρη εκσυγχρονισμό των υποδομών αεροναυτιλίας», δήλωσε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών.
Την αποκάλυψη του MEGA επιβεβαιώνει και η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, η οποία σε ανακοίνωσή της ενημερώνει ότι για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων φωνητικών επικοινωνιών βρίσκεται σε εξέλιξη η προμήθεια 495 πομποδεκτών, ενώ αναμένεται στις 13 Ιανουαρίου η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη σύμβαση του 2019.
