Τέμπη: Αντικατέστησαν τα καθίσματα με υλικά λιγότερο πυράντοχα – Τι έδειξαν τα αποτελέσματα των ελέγχων στη Γερμανία

Αρκετά κάτω από τα επίπεδα ασφαλείας σύμφωνα με το πρότυπο πυραντοχής EN 45545-2:2023, το οποίο εφαρμόζεται από 1/1/2015, ήταν τα υλικά που περιείχαν τα καθίσματα των βαγονιών του Intercity που ενεπλάκη στο τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, που άφησε πίσω του 57 νεκρούς.

Όπως έδειξαν τα αποτελέσματα των ελέγχων που έγιναν σε εξειδικευμένο εργαστήριο στη Γερμανία, τα τρία δείγματα κατατάχθηκαν κατά EN 45545-2 ως «No Hazard Level», καθώς δεν πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις για «Καμία Κατηγορία Επικινδυνότητας» HL1, HL2 ή HL3 όπως αυτά καθορίζονται από την απαίτηση R21 για την μέτρηση MARHE.

Επικίνδυνα τα υλικά των καθισμάτων

Ειδικότερα, τα αποτελέσματα της μέτρησης MARHE (Maximum Average Rate of Heat Emission – μέγιστος μέσος ρυθμός εκπομπής θερμότητας κατά τη διάρκεια της καύσης ενός υλικού) κατά ISO 5660-1 ήταν:

• Δείγμα «Β2 ΚΟΥΠΕ» : 192,3 kW/m² (έκθεση P60-25-5190)
• Δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» : 82,7 kW/m² (έκθεση P60-25-5189)
• Δείγμα «Β4 ΝΕΟ» : 141,7 kW/m² (έκθεση P60-25-5188_or2

Γραφική απεικόνιση των αποτελεσμάτων για το δείκτη MAHRE σύμφωνα με το πρότυπο EN 45545-2:2023
το οποίο εφαρμόζεται από 1/1/2015.

Σύμφωνα με το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, ανάλογα με την κατάταξη του σιδηροδρομικού οχήματος, καθορίζονται διαφορετικά ανώτατα όρια για την τιμή MARHE (με επιθυμητό την χαμηλότερη δυνατή τιμή):

• Για το επίπεδο επικινδυνότητας HL1, η τιμή MARHE πρέπει να είναι μικρότερη ή ίση με 75 kW/m².
• Για το επίπεδο επικινδυνότητας HL2, η τιμή MARHE πρέπει να είναι μικρότερη ή ίση με 50 kW/m².
• Για το επίπεδο επικινδυνότητας HL3, η τιμή MARHE πρέπει να είναι μικρότερη ή ίση με 50 kW/m².

Όπως υπογραμμίζεται στο παράρτημα Θ για την πυραντοχή των καθισμάτων του πορίσματος RL01-2025 για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, «τα τρία δείγματα σαφώς δεν καλύπτουν το επίπεδο πυραντοχής του προτύπου ΕΝ 45545-2, όσον αφορά την δοκιμή μέτρησης του Μέγιστου Μέσου Ρυθμού Έκλυσης Θερμότητας».

Πιο ασφαλή τα παλιά υλικά

«Η σημαντικότερη παρατήρηση όμως είναι ότι τα δείγματα ‘Β4 ΝΕΟ’ και ‘Β2 ΚΟΥΠΕ’ είναι πολύ χαμηλότερης πυραντοχής από το δείγμα ‘Β4 ΠΑΛΑΙΟ’» σημειώνεται στο πόρισμα, με τους συντάκτες του να εκτιμούν ότι η διαφορά αυτή μπορεί πιθανώς να ερμηνευτεί εξετάζοντας την ύπαρξη και το είδος του ενδιάμεσου στρώματος πυροπροστασίας.

Δείγματα των τριών καθισμάτων (x 3 τεμάχια) που απεστάλησαν

Όπως φαίνεται λοιπόν, τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν όταν έγιναν επισκευές στο συγκεκριμένο βαγόνι ήταν μικρότερης πυραντοχής από αυτά που υπήρχαν ήδη στα καθίσματα.

Συγκεκριμένα, το δείγμα «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» έχει ένα σκούρο καφέ ενδιάμεσο στρώμα για πυροπροστασία και -συγκριτικά- καλύτερη συμπεριφορά. Αντίθετα, το δείγμα «Β2 ΚΟΥΠΕ» δεν διαθέτει διακριτό ενδιάμεσο στρώμα πυροπροστασίας και εμφανίζει τον χειρότερο δείκτη MAHRE. Τέλος, το δείγμα «Β4 ΝΕΟ» διαθέτει ένα λεπτό στρώμα λευκού ινώδους υλικού, διαφορετικού από αυτό του δείγματος «Β4 ΠΑΛΑΙΟ», το οποίο όμως δεν φαίνεται να συνεισφέρει σημαντικά στην πυραντοχή του υλικού.

«Τα καθίσματα από τα οποία λήφθηκαν δείγματα έπρεπε να πληρούν τις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές, όπως αυτές πηγάζουν από τις αρχικές συμβάσεις προμήθειας, δηλαδή το πρότυπο UIC564-2, και ως εκ τούτου έπρεπε να παρουσιάζουν παρόμοια συμπεριφορά κατά τις δοκιμές μεταξύ τους. Αντιθέτως, το εύρημα της σημαντικά καλύτερης συμπεριφοράς του δείγματος «Β4 ΠΑΛΑΙΟ» και το εύρημα της υποδεέστερης απόδοσης του δείγματος «Β4 ΝΕΟ» σε σχέση με «Β4 ΠΑΛΑΙΟ», αποδεικνύει ανομοιόμορφη μηχανική συμπεριφορά ή ποιότητα των εξεταζόμενων υλικών στις διαφορετικές θέσεις» συμπληρώνεται στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το RL01-2025 πόρισμα, 5-7 άνθρωποι είχαν καταφέρει να επιζήσουν από τη μοιραία μετωπική σύγκρουση του Intercity με την εμπορευματική αμαξοστοιχία και έχασαν τη ζωή τους από την φωτιά που ακολούθησε.

Λακαφώσης: Τρία χρόνια για να αποδείξουμε ότι τα υλικά των καθισμάτων είναι εύφλεκτα

«Το ζήτημα της πυρασφάλειας των βαγονιών το είχαμε επισημάνει ήδη από την παρουσίαση του προκαταρκτικού πορίσματος της ΕΔΑΠΟ τον Απρίλιο του 2023», τόνισε στο in ο αεροναυπηγός μηχανικός Κώστας Λακαφώσης.

«Όμως, δυστυχώς, μας πήρε 3 χρόνια μέχρι να καταφέρουμε να νικήσουμε τα εμπόδια και τις καθυστερήσεις που συναντούσαμε και να καταφέρουμε να πάρουμε μια επίσημη επιβεβαίωση για αυτό που εμείς από την πρώτη στιγμή διαπιστώσαμε: ότι τα υλικά κατασκευής των καθισμάτων είναι εύφλεκτα και δεν τηρούν καμιά απολύτως προδιαγραφή πυρασφάλειας» πρόσθεσε, εξηγώντας ότι «αυτό δεν είναι καθόλου θεωρητικό ζήτημα, γιατί η κακή πυραντοχή στο βαγόνι Β2 επέτρεψε σε μια μικρή και αρχικά ακίνδυνη φωτιά να φουντώσει σιγά σιγά και να προχωρήσει κατά μήκος του βαγονιού και να προκαλέσει θανάτους παγιδευμένων επιβατών».

Από την πλευρά της ΕΔΑΠΟ, θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη Τύπου σχετικά με τα αποτελέσματα του γερμανικού εργαστηρίου για την πυραντοχή των υλικών στα βαγόνια, το πρωί της Τετάρτης (11:00 στην αίθουσα 1ου ορόφου της ΕΣΗΕΑ).

Ανάγκη συμμόρφωσης

Παράλληλα, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ προχωρά σε σύσταση στην Hellenic Train (Σύσταση 2025-RL01-018) σχετικά με την πυραντοχή του τροχαίου υλικού.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. και η Hellenic Train Α.Ε., υπό την εποπτεία της ΡΑΣ, θα πρέπει να προχωρήσουν σε σειρά ενεργειών, προκειμένου να ελέγξουν και τα καταγράψουν το επίπεδο πυραντοχής των καθισμάτων των επιβαταμαξών, τις οποίες έχει μισθώσει η Hellenic Train Α.Ε. από την Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε., και να διαχειριστούν τους κινδύνους ασφαλείας που πιθανώς εντοπιστούν, μέσω της εφαρμογής κατάλληλων μέτρων.

Ειδικότερα, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ ζητά «έλεγχο (μη καταστροφικό) και καταγραφή της κατάστασης των καθισμάτων των υπό κυκλοφορία επιβαταμαξών», με σκοπό την ταξινόμηση των καθισμάτων ανά τύπο υλικού επένδυσης/στρώματος πυροπροστασίας, αντίστοιχα με αυτά που περιγράφονται στην παρούσα Έκθεση.

Η διενέργεια του ελέγχου των καθισμάτων δεν συνεπάγεται την ακινητοποίηση των επιβαταμαξών ούτε την διακοπή της κυκλοφορίας, όμως είναι ζητούμενο να απογραφούν:

α) οι κατηγορίες και τα είδη καθισμάτων που υφίστανται σήμερα στις επιβατάμαξες, σύμφωνα με τον τύπο καθίσματος, το είδος των υλικών, το χρόνο και την έκταση συντήρησης ή επιδιόρθωσης που πιθανώς έχει γίνει στα καθίσματα,

β) το είδος πυραντοχής που υπάρχει σε κάθε κατηγορία καθισμάτων (πχ εγκατεστημένο ενδιάμεσο στρώμα, αυτοσβαινόμενο ύφασμα και ο τύπος αυτών των υλικών κλπ.) και

γ) ποια από τα καθίσματα καλύπτουν τις απαιτήσεις πυροπροστασίας του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1302/2014 ή του προτύπου UIC 564-2, κατά τις διακρίσεις που εκτίθενται στην παρούσα Έκθεση.