Τι είναι η σεισμική τράπεζα που θα εγκατασταθεί στη Σαντορίνη

Μια πλατφόρμα που προσομοιώνει σεισμικές δονήσεις σε πραγματικές συνθήκες πρόκειται να εγκατασταθεί στη Σαντορίνη, με στόχο να εκπαιδεύσει παιδιά και επισκέπτες στη σωστή συμπεριφορά κατά τη διάρκεια ισχυρού σεισμού.
Η «σεισμική τράπεζα» όπως ονομάζεται η πλατφόρμα θα έχει πάνω της στερεωμένα σχολικά θρανία και καρέκλες, την έδρα και την καρέκλα του δασκάλου, τον πίνακα και τις βιβλιοθήκες μιας τάξης και θα κατασκευαστεί το επόμενο χρονικό διάστημα. Η εγκατάστασή της θα γίνει στο εσωτερικό ενός νεοκλασικού διατηρητέου κτιρίου στην Έξω Γωνιά της Σαντορίνης.
Η πλατφόρμα είναι σχεδιασμένη να κινείται την ώρα ενός ισχυρού σεισμού, χωρίς όμως να μεταφέρει δονήσεις στον περιβάλλοντα χώρο και στο κτίριο, προκαλώντας ενδεχομένως ζημιές σε αυτό. Έτσι, μαθητές και λοιποί επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να βιώσουν την εμπειρία ενός ισχυρού σεισμού, αλλά και να εκπαιδευτούν με ασφάλεια ως προς τις πρώτες αντιδράσεις τους.
Η πλατφόρμα είναι σχεδιασμένη να κινείται την ώρα ενός ισχυρού σεισμού, χωρίς να μεταφέρει δονήσεις στον περιβάλλοντα χώρο

Η σεισμική τράπεζα θα έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα, όπως εκείνες που λειτουργούν στα Μουσεία Φυσικής Ιστορίας, τα οποία βρίσκονται στο Σίγρι της Λέσβου και στο Ηράκλειο της Κρήτης.
«Είναι ένα πολύ σημαντικό έργο, που θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τον Δήμο Θήρας μετά από δική μας πρόταση», επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθηγητής Σεισμολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρόεδρος του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης του Ηφαιστείου της Σαντορίνης, Κώστας Παπαζάχος.
Σαντορίνη: Σε τι στοχεύει το έργο
Όπως εξηγεί ο κ. Παπαζάχος, «έχει υποβληθεί και εγκρίθηκε στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ η δημιουργία ενός Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για το ηφαίστειο της Σαντορίνης. Θα γίνει στην Έξω Γωνιά, στον Πύργο, σε ένα διατηρητέο κτίριο που έχει δωρηθεί στον δήμο και έχει πλήρως ανακατασκευαστεί».
Το κέντρο αυτό, συμπληρώνει ο ίδιος, θα φιλοξενήσει διαδραστικά, αλλά και πραγματικά εκθέματα, τα οποία θα αναδεικνύουν όλη την ιστορία του ηφαιστείου από τη γένεσή του μέχρι και τις πιο πρόσφατες εκρήξεις.
Στη δε βάση του κτιρίου θα εγκατασταθεί η εκπαιδευτική σεισμική τράπεζα, στην οποία επισκέπτες, αλλά και τα παιδιά από τα σχολεία, θα μπορούν να βιώσουν, να εκπαιδευτούν και να αισθανθούν σεισμικές δονήσεις σαν να ήταν πραγματικές, προκειμένου να εκπαιδευτούν στην αντίδραση και στη συμπεριφορά που θα πρέπει να έχουν όταν γίνεται ένας σεισμός.

Περιορισμός του φόβου
«Όταν έχουμε εμπειρία από κάτι, το φοβόμαστε και λιγότερο», λέει ο κ. Παπαζάχος, και φέρνει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την περίπτωση του σεισμού που σημειώθηκε το 2017 στη Λέσβο.
«Τότε είχε καταρρεύσει η στέγη και ένα τμήμα του σχολείο της Βρίσας. Όμως τα παιδιά, δύο εβδομάδες πριν από τον σεισμό, είχαν επισκεφθεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και είχαν συμμετάσχει σε μια τέτοια άσκηση. Όταν έγινε ο πραγματικός σεισμός, μπήκαν με ασφάλεια και ψύχραιμα κάτω από τα θρανία και από ένα σχολείο το οποίο είχε σχεδόν καταρρεύσει, βρήκαν σώα και τα παιδιά και η δασκάλα. Συνεπώς, αυτού του είδους οι εμπειρίες μπορούν να είναι κομβικές και για να εξοικειωθούν τα παιδιά με την έννοια του σεισμού και να προστατευτούν πραγματικά, όταν βιώσουν έναν πραγματικά ισχυρό σεισμό», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, σχολιάζει ότι οι σεισμικές τράπεζες αποτελούν σημαντικά σημεία τουριστικής έλξης, επιτρέποντας στον χώρο να λειτουργήσει συμπληρωματικά, τόσο την τουριστική περίοδο με τους επισκέπτες του νησιού όσο και τη μη τουριστική περίοδο, με τα σχολεία και τον μόνιμο πληθυσμό του νησιού.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζει τη σημασία της εκπαίδευσης των νεώτερων γενιών που στη συνέχεια θα μεταφέρουν στις οικογένειές τους και ευρύτερα στην κοινωνία πώς να συμπεριφέρονται σε περίπτωση σεισμού. Σεισμικές τράπεζες υπάρχουν, άλλωστε, και λειτουργούν στο εξωτερικό, ενώ εκτός από τις εκπαιδευτικές υπάρχουν και οι επιστημονικές. Μία τέτοια λειτουργεί στο Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, στην Αθήνα, και εκεί γίνονται προσομοιώσεις σε κατασκευές.
Η δημιουργία της σεισμικής τράπεζας στη Σαντορίνη βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε προδιαγωνιστική φάση, ενώ θα ακολουθήσουν οι διαδικασίες διαγωνισμού, επιλογής και κατασκευής. «Μια σεισμική τράπεζα δεν κατασκευάζεται έτσι απλά. Απαιτεί πολύ ψηφιακό υλικό, ενώ η μεταφορά, η εγκατάσταση και η προμήθεια του εξοπλισμού πρέπει να γίνει με πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Όλα αυτά θα μας οδηγήσουν μέσα στο 2027», καταλήγει ο κ. Παπαζάχος.