Κρήτη: Το θανατηφόρο μανιτάρι που φυτρώνει στο νησί – Σε ποιες περιοχές εντοπίζεται και τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες

Ένα από τα πιο επικίνδυνα δηλητηριώδη μανιτάρια στον κόσμο φύεται και στην Κρήτη, με την παρουσία του να είναι κατά περιόδους ιδιαίτερα αυξημένη σε ορισμένες περιοχές του νησιού. Πρόκειται για τον αμανίτη τον φαλλοειδή (Amanita phalloides), η κατανάλωση του οποίου μπορεί να αποβεί ακόμη και μοιραία.
Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε ο πρόεδρος των Μανιταρόφιλων Ελλάδας, Γιώργος Κωνσταντινίδης, μιλώντας στην εκπομπή «Κρήτη Σήμερα» της ΚΡΗΤΗ TV, με αφορμή πρόσφατα περιστατικά δηλητηρίασης από άγρια μανιτάρια, που οδήγησαν μέλη οικογένειας στο νοσοκομείο.
Όπως ανέφερε, ο συγκεκριμένος μύκητας έχει καταγραφεί επανειλημμένα στην Κρήτη, ενώ υπάρχουν περιοχές και χρονικές περίοδοι κατά τις οποίες μπορεί να εμφανίζεται σε μεγάλους αριθμούς. Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί περίπου 7.000 είδη μακροσκοπικών μυκήτων, εκ των οποίων 15 μπορούν να προκαλέσουν ακόμη και τον θάνατο.
Πού φυτρώνει ο επικίνδυνος αμανίτης στην Κρήτη
Ο Amanita phalloides αναπτύσσεται κυρίως σε δασικές εκτάσεις με πλατύφυλλα δέντρα. Στην Κρήτη μπορεί να εντοπιστεί σε περιοχές όπου υπάρχουν δρύες, πουρνάρια και αριές, εφόσον οι καιρικές συνθήκες, κυρίως η υγρασία και η θερμοκρασία, ευνοούν την ανάπτυξή του.
Ο πρόεδρος των Μανιταρόφιλων Ελλάδας επισήμανε ότι έχει εντοπίσει ο ίδιος το συγκεκριμένο είδος κατά τις επισκέψεις του στο νησί, ενώ αντίστοιχες καταγραφές έχουν γίνει και από μέλη του συλλόγου.
Γιατί δεν μπορεί να αναγνωριστεί από την εμφάνισή του
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζονται τα άγρια μανιτάρια, καθώς η εξωτερική τους εμφάνιση δεν αποτελεί ασφαλές κριτήριο για τον διαχωρισμό των εδώδιμων από τα δηλητηριώδη.
Όπως εξήγησε ο κ. Κωνσταντινίδης, δεν υπάρχει κάποιος γενικός κανόνας που να επιτρέπει την ασφαλή αναγνώριση των επικίνδυνων ειδών. Ο φαλλοειδής αμανίτης μπορεί να έχει συνηθισμένη εμφάνιση, με καπέλο και πόδι, ενώ στα πρώτα στάδια ανάπτυξής του ενδέχεται να έχει ακόμη και ευχάριστη μυρωδιά.
Επομένως, ούτε η όψη ούτε το άρωμά του μπορούν να εγγυηθούν ότι ένα μανιτάρι είναι κατάλληλο για κατανάλωση.
Προειδοποίηση για τις λαϊκές δοξασίες
Ο πρόεδρος των Μανιταρόφιλων Ελλάδας αναφέρθηκε και στις παραδοσιακές αντιλήψεις που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση των μανιταριών, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρακτικές μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες.
Όπως σημείωσε, σήμερα υπάρχουν διαθέσιμοι εξειδικευμένοι οδηγοί, εκπαιδευτικά προγράμματα και σύλλογοι που παρέχουν έγκυρη ενημέρωση στους ενδιαφερόμενους.
Η συλλογή άγριων μανιταριών προϋποθέτει γνώση των διαφορετικών ειδών και των χαρακτηριστικών τους, ενώ σε περίπτωση αμφιβολίας η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μην καταναλωθούν.
Αυξημένο ενδιαφέρον για τα μανιτάρια στην Κρήτη
Παράλληλα, ο κ. Κωνσταντινίδης αναφέρθηκε στο αυξανόμενο ενδιαφέρον των πολιτών για τη συλλογή άγριων μανιταριών, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις.
Χαρακτηριστικό είναι ότι πριν από περίπου δύο εβδομάδες πραγματοποιήθηκε ενημερωτική εκδήλωση στον Άγιο Κωνσταντίνο Ρεθύμνου, στην οποία έδωσαν το «παρών» περίπου 200 έως 250 άτομα από διάφορες περιοχές της Κρήτης.
Από το 2018, μάλιστα, διοργανώνονται στα Γρεβενά εκπαιδευτικά προγράμματα για μανιταροσυλλέκτες, τα οποία περιλαμβάνουν εκπαίδευση, εξετάσεις και δυνατότητα διεθνούς πιστοποίησης. Στις δράσεις αυτές συμμετέχουν και ενδιαφερόμενοι από την Κρήτη.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο των Μανιταρόφιλων Ελλάδας, στη χώρα δραστηριοποιούνται συνολικά 12 μανιταροφιλικοί σύλλογοι, οι οποίοι διοργανώνουν ενημερωτικές εκδηλώσεις και σεμινάρια.
Περίπου 200 άτομα αναζητούν κάθε χρόνο ιατρική βοήθεια
Αναφερόμενος στην έκταση του προβλήματος, ο Γιώργος Κωνσταντινίδης εκτίμησε ότι σε χρονιές με έντονη εμφάνιση μανιταριών περίπου 200 άνθρωποι προσέρχονται ετησίως στα νοσοκομεία της χώρας λόγω πιθανής δηλητηρίασης.
Όπως διευκρίνισε, αρκετά περιστατικά είναι ήπια, ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις που απαιτούν ιδιαίτερη ιατρική αντιμετώπιση. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της έγκαιρης προσέλευσης σε νοσοκομείο, όταν υπάρχει υποψία κατανάλωσης επικίνδυνου μανιταριού.
Η προειδοποίηση είναι σαφής: ακόμη και αν δεν έχουν εμφανιστεί συμπτώματα, η πιθανή κατανάλωση δηλητηριώδους μανιταριού απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση. Η ενημέρωση και η σωστή αναγνώριση των ειδών αποτελούν βασικά μέσα πρόληψης.