Ειδικούς σε θέματα άμυνας και ασφάλειας προσλαμβάνουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες ενέργειας για να προστατεύσουν τις ενεργειακές υποδομές τους από πιθανές κρατικά υποστηριζόμενες επιχειρήσεις δολιοφθοράς και κυβερνοεπιθέσεις.

Ειδικότερα, οι φινλανδικοί όμιλοι Fortum και Neste στράφηκαν σε πρώην αξιωματούχους του ΝΑΤΟ ή διπλωμάτες για να ενσωματώσουν γεωπολιτική τεχνογνωσία στο δυναμικό τους, ενώ οι διαχειριστές δικτύων σε ολόκληρη την ήπειρο επενδύουν στην ενίσχυση της ασφάλειας των κρίσιμων υποδομών τους.

Οι προετοιμασίες αυτές έρχονται καθώς τα περιστατικά δολιοφθοράς από τη Ρωσία και άλλα κράτη έχουν πολλαπλασιαστεί στην Ευρώπη. Πρόσφατα παραδείγματα ύποπτου υβριδικού πολέμου περιλαμβάνουν τις κυβερνοεπιθέσεις σε ψυγεία σούπερ μάρκετ τους τελευταίους μήνες και μια επίθεση με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας τον Αύγουστο. Πέρα από τον πόλεμο στο Ιράν, η ανθεκτικότητα σε τέτοιου είδους επιθέσεις έχει αναδειχθεί σε ένα από τα κορυφαία θέματα στην ατζέντα των διοικητικών συμβουλίων των ενεργειακών εταιρειών.

Ο διευθύνων σύμβουλος μιας μεγάλης ευρωπαϊκής εταιρείας ενέργειας δήλωσε σε κλειστή συνάντηση, ενόψει του συνεδρίου Adipec στο Άμπου Ντάμπι, ότι η εταιρεία του έχει αρχίσει να συνεργάζεται στενά με κυβερνητικές υπηρεσίες πληροφοριών για την προστασία των υποδομών της.

Ευάλωτες οι ενεργειακές υποδομές της Ευρώπης

Έπειτα, ο Κρίστιαν Μπρουχ, διευθύνων σύμβουλος της Siemens Energy, η οποία πουλάει ηλεκτρολογικό εξοπλισμό για δίκτυα καθώς και αεριοστρόβιλους,  δήλωσε ότι η Ευρώπη «δεν είναι καλά προστατευμένη» απέναντι σε επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών.

Απέναντίας, «είναι ευάλωτη», είπε ο ίδιος, προσθέοτντας: «Είδαμε επιθέσεις στη Γερμανία σε υποσταθμούς πριν από μερικούς μήνες. Εάν αυτό συμβεί ξανά, ή αν δούμε τι συμβαίνει στην Ουκρανία ή στα Εμιράτα, δεν είναι κάτι για το οποίο είμαστε προετοιμασμένοι. Πρέπει να δουλέψουμε πάνω σε αυτό τώρα», ανέφερε σε συνέντευξη τύπου νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.

Οι φινλανδικές εταιρίες «θωρακίζονται»

Η Φινλανδία έδινε ανέκαθεν μεγαλύτερη έμφαση στην άμυνα σε σχέση με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ λόγω της εγγύτητάς της με τη Ρωσία, ωστόσο ορισμένες ενεργειακές εταιρείες της χώρας ενισχύουν τώρα την εσωτερική τους τεχνογνωσία προσλαμβάνοντας πρώην αμυντικούς αξιωματούχους και διπλωμάτες.

Ο Σάμου Παουκούνεν, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ που εντάχθηκε φέτος στη φινλανδική εταιρεία κοινής ωφέλειας Fortum, δήλωσε στους Financial Times ότι η εισβολή drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας και άλλες υβριδικές επιθέσεις «επέτειναν τον επείγοντα χαρακτήρα», ώστε οι εταιρείες να αναπτύξουν εσωτερική γεωπολιτική τεχνογνωσία και ανθεκτικότητα.

«Οι διαχειριστές υποδομών αναγκάστηκαν να σχεδιάσουν εφεδρικά συστήματα και να επενδύσουν σημαντικά κεφάλαια, διασφαλίζοντας ότι είναι έτοιμοι για ενδεχόμενα που παλαιότερα θεωρούνταν αδύνατα», σημείωσε.

Παράλληλα, ο Γιούκα Σιουκοσάαρι, πρώην πρέσβης της Φινλανδίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Δανία και την Ιαπωνία, εντάχθηκε φέτος στη φινλανδική εταιρεία διύλισης Neste.

Ο ρόλος του είναι «παρόμοιος με αυτόν ενός διπλωμάτη», δήλωσε στους FT στο περιθώριο της διάσκεψης για το κλίμα COP-31, με μικρότερη εστίαση στους φυσικούς κινδύνους και μεγαλύτερη έμφαση στην ανάλυση των γεωπολιτικών προκλήσεων για μια εταιρεία που προμηθεύεται πρώτες ύλες για τα βιοκαύσιμά της από 70 χώρες.

Τι ετοιμάζουν οι Βρυξέλλες

Ανανεωμένη έμφαση στην ανθεκτικότητα δίνεται και στις Βρυξέλλες, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει φέτος την αναθεώρηση του πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας.

Ο Παουκούνεν εκτίμησε ότι η αναθεώρηση θα έχει «πιο σκανδιναβικό προσανατολισμό», δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στη «φυσική ασφάλεια» των υποδομών σε σύγκριση με το υφιστάμενο πλαίσιο, το οποίο εστιάζει κυρίως στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Η Καμίλ Γκραντ, γενική γραμματέας της ένωσης αμυντικής βιομηχανίας ASD Europe, ανέφερε ότι υπάρχει «μια αναδυόμενη συζήτηση» σχετικά με τον βέλτιστο τρόπο προστασίας των εγκαταστάσεων από τις ευρωπαϊκές εταιρείες ενέργειας, έπειτα από τις ρωσικές επιθέσεις στο ουκρανικό δίκτυο και την υβριδική εκστρατεία κατά ευρωπαϊκών υποδομών. «Υπάρχει ένα πραγματικά κεντρικό αμυντικό στοιχείο. Η επικρατούσα αντίληψη ήταν: “Ποιος θα χρειαζόταν αντιαεροπορική άμυνα γύρω από… μια ενεργειακή εγκατάσταση;” Λοιπόν, αυτά τα ζητήματα πλέον έχουν σημασία», δήλωσε η Γκραντ σε συνέδριο των FT αυτόν τον μήνα.

Αυξάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις

Πέρα από τις φυσικές απειλές, οι εταιρείες ενέργειας καλούνται τα τελευταία χρόνια να αποκρούσουν έναν αυξανόμενο αριθμό κυβερνοεπιθέσεων.

Πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας έδειξε ότι μια τυπική επιχείρηση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας αντιμετώπισε πάνω από 1.500 κυβερνοαπειλές την εβδομάδα το 2024, αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με τέσσερα χρόνια νωρίτερα.

Ο Ευρωπαίος διευθύνων σύμβουλος στο Άμπου Ντάμπι τόνισε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών και οι ιδιωτικοί φορείς «πρέπει να ανταλλάσσουν περισσότερες πληροφορίες», προσθέτοντας ότι οι ενεργειακές εταιρείες επιδιώκουν επίσης πρόσβαση σε προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (frontier AI models) για την καλύτερη προστασία τους από κυβερνοεπιθέσεις.

Ο Παουκούνεν επεσήμανε ότι, παρά τις προετοιμασίες τους, οι εταιρείες ενέργειας δεν μπορούν να αποτρέψουν κάθε πιθανή επίθεση.

«Δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε σε ανθεκτικότητα τους επιτιθέμενους εάν επιλέξουν να μας προκαλέσουν ενεργή βλάβη», ανέφερε. «Εμείς παίζουμε μόνο άμυνα και η άλλη πλευρά μόνο επίθεση, αλλά μπορούμε να ανεβάσουμε τον πήχη πιο ψηλά».