Politica 89.8
Οι συνέπειες της εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ με τη Mercosur για την Ελλάδα και τους καταναλωτές
Χρειάστηκε περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα συνεχών διαπραγματεύσεων, αμέτρητων αναβολών και ενδοευρωπαϊκών συγκρούσεων, ώστε οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταλήξουν σε συμφωνία για την εμπορική συμφωνία ανάμεσα στην ΕΕ και τις χώρες της Mercosur. Πρόκειται για ένα τεράστιο εμπορικό deal με τις χώρες του εν λόγω μπλοκ της Λατινικής Αμερικής που περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη.
Έπειτα από εβδομάδες διαμαρτυριών, από αγρότες και κτηνοτρόφους σε Γαλλία, Ελλάδα και Βέλγιο και παρά τις έντονες επιφυλάξεις που εξέφρασαν ισχυρά, αλλά και πολυπληθή κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Γαλλία και, η και η Ρουμανία, τα κράτη – μέλη ενέκριναν την εμπορική συμφωνία με ειδική πλειοψηφία, καθώς η Ιταλία υπερψήφισε τελικώς τη συμφωνία.
Πλέον, αναμένεται η επίσημη υπογραφή της συμφωνίας από το Συμβούλιο της ΕΕ και στη συνέχεια η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει, βάσει των Συνθηκών της ΕΕ, την αρμοδιότητα να διαπραγματεύεται εμπορικές συμφωνίες εξ ονόματος ολόκληρης της ΕΕ, αναμένεται να υπογράψει τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τη Mercosur στις 12 Ιανουαρίου στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης.
Tις επόμενες εβδομάδες ο φάκελος της συμφωνίας θα διαβιβαστεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο μπορεί να την εγκρίνει ή να την απορρίψει. Εάν το ΕΚ την εγκρίνει, η Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών τίθεται σε προσωρινή εφαρμογή μετά την επικύρωσή της από τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur.
Μετά από μερικά χρόνια προσωρινής εφαρμογής, θα χρειαστεί επικύρωση από τα εθνικά κοινοβούλια, κυρίως σε ζητήματα που δεν εμπίπτουν της εμπορικής πολιτικής, η οποία, όπως προαναφέρθηκε είναι αρμοδιότητα της Κομισιόν.
Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur
Σύμφωνα με την Ευρωπαική Επιτροπή 335 ελληνικές επιχειρήσεις πραγματοποιούν εξαγωγές στις χώρες της Mercosur, με το 79% εξ αυτών να είναι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Παράλληλα περίπου 4.300 θέσεις εργασίας στη χώρα μας εξαρτώνται από τις εξαγωγές στις εν λόγω χώρες της Νοτίου Αμερικής. Το συνολικό εμπόριο μεταξύ Ελλάδας και Mercosur ανέρχεται σε 2,6 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι εξαγωγές της Ελλάδας προς το μπλοκ ανέρχονται στα 1,2 δισ. ευρώ, ενώ η αξία των ελληνικών εισαγωγών από τη Mercosur ανέρχεται στα 396 εκατ. ευρώ.
Το μερίδιο των αγροτικών προϊόντων που εξάγει η Ελλάδα ανέρχεται σε μόλις 34 εκατ. ευρώ. Ανάμεσα σε αυτά είναι φυσικά το ελαιόλαδο αλλά και τα ακτινίδια, καθώς η Ελλάδα έχει γίνει ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας ακτινιδίου στον κόσμο.
Παράλληλα, το μπλοκ της Mercosur αποτελεί τον 22ο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ελλάδας εκτός ΕΕ.
Αυτό που κυρίως επισημαίνεται είναι ότι τα βασικά ελληνικά προϊόντα όπως η φέτα και το ελαιόλαδο προστατεύονται και δημιουργούνται νέοι εξαγωγικοί δρόμοι προς τις χώρες της Λατινικής Αμερικής που υπογράφουν την εμπορική συμφωνία μειωμένων δασμών με την ΕΕ (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη), ενώ νέοι δρόμοι ανοίγονται και για τα ελληνικά κρασιά. Παράλληλα, στις ρήτρες που έχουν μπει στη συμφωνία προστατεύονται πλήρως τα 21 ελληνικά ΠΟΠ προϊοντα, που είναι:
Ελιά Καλαμάτας
Καλαμάτα ελαιόλαδο
Κεφαλογραβιέρα
Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης ελαιόλαδο
Κονσερβολιά Αμφίσσης
Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα
Κρόκος Κοζάνης
Λυγουριό Ασκληπιείου ελαιόλαδο
Μανούρι
Μαστίχα Χίου
Σητεία Λασιθίου Κρήτης ελαιόλαδο
Φέτα
Αμύνταιο κρασί
Μαντινεία κρασί
Νάουσα κρασί
Νεμέακρασί
Ρετσίνα Αττικής
Σάμος κρασί
Σαντορίνη κρασί
Τσίπουρο
Όπως επισημαίνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα προστατεύσει 344 προϊόντα τροφίμων και ποτών της ΕΕ από απομιμήσεις στις χώρες αυτές.
Αυτή η προστασία συμβάλλει στην αύξηση της διακριτότητας αυτών των προϊόντων κάτι που, σύμφωνα με την Επιτροπή, θα συμβάλει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε πιο ακριβές τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από Γεωγραφική Ένδειξη είναι μεταξύ 2 και 3 φορές υψηλότερη από αυτή των κανονικών προϊόντων.
Προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών
Όπως υποστηρίζει η Κομισιόν, δεν θα υπάρχουν εκπτώσεις όσον αφορά στην προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, καθώς οι έλεγχοι εισαγωγών για την υγεία των ζώων και των φυτών και την ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ περιλαμβάνουν:
– Ελέγχους και έγκριση των επίσημων συστημάτων των αρμόδιων αρχών των τρίτων χωρών που ενδιαφέρονται να πραγματοποιήσουν εξαγωγές στην ΕΕ.
– Έλεγχο εγγράφων, ταυτότητας (σήματα αναγνώρισης εμπορευμάτων, σφραγίδες και άλλες απαραίτητες πληροφορίες για το προϊόν ή τη συσκευασία) και φυσικοί έλεγχοι (λήψη δείγματος του προϊόντος για την ανίχνευση παθογόνων μικροοργανισμών ή παράνομων μολυσματικών ουσιών, έλεγχοι των μέσων μεταφοράς και της καταλληλότητας των μεταφερόμενων ζώων) που διενεργούνται στα σύνορα της ΕΕ από τις εθνικές αρχές.
– Το κρέας που εισάγεται στην ΕΕ πρέπει να προέρχεται από ζώα που θανατώθηκαν υπό συνθήκες καλής διαβίωσης των ζώων ισοδύναμες με εκείνες της ΕΕ.
– Δειγματοληψία προϊόντων που ήδη πωλούνται στην αγορά της ΕΕ (προερχόμενα από την ΕΕ ή εισαγόμενα, ενώ οι χώρες της Mercosur θα πρέπει να πιστοποιούν ότι τα αυγά που παράγουν και εξάγουν στην ΕΕ τηρούν τους κανόνες της ΕΕ για την καλή διαβίωση των ωοτόκων ζώων.
Οι εγγυήσεις της Κομισιόν για την προστασία των Ευρωπαίων γεωργών και κτηνοτρόφων
Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα πλαίσιο για την ενίσχυση της προστασίας των Ευρωπαίων αγροτών, με προτεινόμενες δικλείδες ασφαλείας που θα υλοποιούν τις εγγυήσεις που παρέχονται στους αγρότες της ΕΕ βάσει της νομικής πρότασης στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur.
Στην πράξη, οι εγγυήσεις που παρουσίασε η Κομισιόν, παρέχουν – σύμφωνα με το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ – ένα πρόσθετο επίπεδο βεβαιότητας στους αγρότες της ΕΕ πέρα από την προσεκτικά βαθμονομημένη σταδιακή εφαρμογή στοχευμένων ποσοστώσεων που έχουν συμφωνηθεί με τη Mercosur για εισαγωγές σε ευαίσθητους τομείς.
«Στην απίθανη περίπτωση απρόβλεπτης και επιβλαβούς αύξησης των εισαγωγών από τη Mercosur ή αδικαιολόγητης μείωσης των τιμών για τους παραγωγούς της ΕΕ, θα τεθούν σε εφαρμογή ταχείες και αποτελεσματικές προστασίες», ανέφερε η Επιτροπή, τονίζοντας παράλληλα, ότι «η πρόταση καθορίζει διαδικασίες για την εγγύηση της έγκαιρης και αποτελεσματικής εφαρμογής διμερών μέτρων διασφάλισης για τα γεωργικά προϊόντα».
Παράλληλα, η πρόταση της Επιτροπής, περιλαμβάνει επίσης ειδικές διατάξεις όσον αφορά ορισμένα ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, το ρύζι, το μέλι, τα αυγά, το σκόρδο, η αιθανόλη και η ζάχαρη.
Μέτρα για τη στήριξη αγροτών και κτηνοτρόφων από πιθανές αθρόες εισαγωγές
Την ίδια στιγμή η Επιτροπή θα παρακολουθεί συστηματικά τις τάσεις της αγοράς όσον αφορά τιςεισαγωγές ορισμένων ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Με βάση αυτά τα αποτελέσματα, η Επιτροπή θα αποστέλλει έκθεση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάθε έξι μήνες αξιολογώντας τις επιπτώσεις αυτών των εισαγωγών στις αγορές της ΕΕ.
Αυτή η τακτική και λεπτομερής παρακολούθηση θα επιτρέψει τον εντοπισμό τυχόν κινδύνων σε πρώιμο στάδιο και την άμεση λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση πιθανών αρνητικών επιπτώσεων.
Οι εν λόγω εκθέσεις θα καλύπτουν την αγορά της Ένωσης και, εάν είναι απαραίτητο, θα καλύπτουν, επίσης, την ειδική κατάσταση σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη.
Η Επιτροπή θα εξετάζει, κατά προτεραιότητα, περιπτώσεις όπου υπάρχει απότομη αύξηση των εισαγωγών ή μείωση των εγχώριων τιμών που συγκεντρώνεται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη.
Κατά κανόνα, η Κομισιόν θα κινήσει έρευνα εάν οι τιμές εισαγωγής από τη Mercosur είναι τουλάχιστον 5% χαμηλότερες από τις τιμές των ίδιων ή ανταγωνιστικών προϊόντων της ΕΕ και υπάρχει α) αύξηση άνω του 5% στις ετήσιες εισαγωγές ενός προϊόντος από τη Mercosur με προτιμησιακούς όρους ή β) μείωση κατά 5% στις τιμές εισαγωγής του συγκεκριμένου προϊόντος από τη Mercosur, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Εάν η έρευνα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σοβαρή ζημία (ή απειλή σοβαρής ζημίας), η ΕΕ θα μπορούσε προσωρινά να αποσύρει τις δασμολογικές προτιμήσεις για προϊόντα που προκαλούν ζημία.
Πηγή: protothema.gr
