Politica 89.8
Α.Καραμπατζός: «Επικίνδυνο να ξηλώνει η κυβέρνηση το “πουλόβερ” της θεσμικής κανονικότητας μετά την απόφαση του Α.Π για τα δάνεια – Πρόχειρη η Συνταγματική Αναθεώρηση»
Η συζήτηση για τα όρια της θεσμικής λειτουργίας του κράτους, τη σχέση πολιτικής και Δικαιοσύνης αλλά και την ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα άνοιξε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο μέσα από τη συνέντευξη που παραχώρησε στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα ο καθηγητής Νομικής Αντώνης Καραμπατζός.
Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο τοκισμού των δανείων, τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση αλλά και τις πρόσφατες κυβερνητικές επιλογές σε κρίσιμα θεσμικά ζητήματα, ο κ. Καραμπατζός προειδοποίησε ότι η χώρα δεν μπορεί να μπει σε μια λογική σχετικοποίησης των αποφάσεων της Δικαιοσύνης και συνεχούς προσαρμογής των θεσμών στις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες.
«Δεν μπορεί να παρακαμφθεί η απόφαση του Αρείου Πάγου»
Ο καθηγητής Νομικής ήταν κατηγορηματικός ως προς τις υποχρεώσεις της Πολιτείας μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον παράνομο ανατοκισμό δανείων, τονίζοντας ότι δεν υφίσταται περιθώριο πολιτικής παρέμβασης στο περιεχόμενο μιας τόσο σημαντικής δικαστικής κρίσης.
«Εδώ τα πράγματα είναι σαφή. Όπως σε κάθε άλλη περίπτωση υπάρχει υποχρέωση σεβασμού στο περιεχόμενο των δικαστικών αποφάσεων. Δεν πρόκειται για μια απόφαση όποια και όποια. Πρόκειται για απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που τέμνει ένα ζήτημα το οποίο είχε απασχολήσει επί σειρά ετών τα δικαστήρια της χώρας. Κατά συνέπεια δεν βλέπω πώς μπορεί να υπάρξει κάποιος τρόπος παράκαμψης της δικαστικής απόφασης ή αλλοίωσης του περιεχομένου της μέσω κάποιας παρέμβασης από τη νομοθετική ή την εκτελεστική εξουσία».
Μάλιστα εξέφρασε τον προβληματισμό του για οποιαδήποτε σκέψη διαφορετικής διαχείρισης της απόφασης, υπογραμμίζοντας ότι η τήρηση της θεσμικής τάξης αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας.
«Θα με εξέπληττε αν υπήρχε κάποιου άλλου είδους παρέμβαση στο περιεχόμενο μιας δικαστικής απόφασης που λέει αυτά που λέει. Είναι επικίνδυνο γενικά να ξηλώνουμε το πουλόβερ της θεσμικής κανονικότητας. Όταν υπάρχει μια δικαστική απόφαση η οποία επιτάσσει ορισμένα πράγματα, θα πρέπει να ακολουθηθούν αυτά που λέει. Γιατί αν ξεκινάμε να σχετικοποιούμε ακόμη και τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου, τότε τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα».
«Η Συνταγματική Αναθεώρηση ξεκίνησε πρόχειρα και χωρίς στρατηγικό σχέδιο»
Αναφερόμενος στη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, ο κ. Καραμπατζός εκτίμησε ότι το πολιτικό περιβάλλον δεν ευνοεί την οικοδόμηση των αναγκαίων συναινέσεων, ενώ άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση άνοιξε τη σχετική συζήτηση.
«Υπάρχει μια πολιτική ρευστότητα η οποία είναι έκδηλη και υπό συνθήκες τέτοιας πολιτικής ρευστότητας είναι πολύ δύσκολο να προχωρήσει μια αναθεωρητική διαδικασία. Η αντιπολίτευση ευλόγως αισθάνεται επιφυλακτικότητα να δώσει από τώρα τους 180 βουλευτές, διότι κανείς δεν γνωρίζει ποια κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα προκύψει στις επόμενες εκλογές και πώς θα αξιοποιήσει τις αναθεωρητέες διατάξεις».
Παράλληλα χαρακτήρισε ελλιπή τη συνολική κυβερνητική προσέγγιση.
«Αυτή η διαδικασία έχει ξεκινήσει κατά έναν τρόπο πρόχειρο. Δεν έχει προωθηθεί μια στιβαρή αναθεωρητική πρόταση με συνοχή, με γενικό στρατηγικό πλαίσιο για το πού βρίσκεται η χώρα και πού θέλουμε να φτάσει. Υπάρχουν πάρα πολλές διατάξεις που τίθενται προς συζήτηση χωρίς κάποια συνοχή και στα μείζονα ζητήματα η πρόταση φαίνεται άτολμη».
Ο ίδιος μάλιστα διερωτήθηκε κατά πόσο είναι εφικτό να αναζητηθούν ευρύτερες συναινέσεις μέσα σε ένα κλίμα παρατεταμένης προεκλογικής αντιπαράθεσης.
«Είναι δυνατόν να γίνει συζήτηση και να αναζητηθούν συναινέσεις μέσα σε αυτό το συγκρουσιακό και πολωτικό κλίμα μιας παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου; Μια τόσο σοβαρή διαδικασία θέλει χρόνο για να ωριμάσουν οι ιδέες στην κοινωνία».
«Δεν μπορούμε να παίζουμε με τους θεσμούς μέσα σε μία νύχτα»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και για τον τρόπο με τον οποίο θεσμοθετήθηκε η θέση του μόνιμου υπηρεσιακού υφυπουργού στο Υπουργείο Εξωτερικών και η τοποθέτηση της Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου.
«Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Από το 2019 έχουμε δει αντίστοιχα δείγματα σε πολύ σοβαρές υποθέσεις. Εδώ υπήρχε συγκεκριμένη πρόβλεψη για τον αριθμό των υφυπουργών και κατεβλήθη μια ολόκληρη προσπάθεια ώστε να προσαρμοστεί το θεσμικό πλαίσιο στην εκάστοτε ανάγκη».
Παρότι ξεκαθάρισε ότι στηρίζει θεσμικά τον θεσμό των μόνιμων υπηρεσιακών υφυπουργών, υπογράμμισε ότι ο τρόπος υλοποίησης δημιουργεί σοβαρό πολιτικό και θεσμικό ζήτημα.
«Είμαι επί της αρχής υπέρ των μόνιμων υπηρεσιακών υφυπουργών γιατί προσφέρουν συνέχεια στη διοίκηση. Αλλά εδώ δεν μπορούμε κάθε φορά να παίζουμε με τους θεσμούς. Όπως το είπατε, τα πράγματα έγιναν ουσιαστικά εν μία νυκτί. Αυτά πληγώνουν τους θεσμούς και δημιουργούν την αίσθηση ότι η κυβερνητική πλειοψηφία μπορεί να κάνει ό,τι θέλει».
Και πρόσθεσε με νόημα:
«Δεν πρέπει να γίνονται έτσι τα πράγματα. Κάποια στιγμή θα πρέπει και η νομολογία των δικαστηρίων μας να αλλάξει ώστε καταφανώς άσχετες ή εκπρόθεσμες τροπολογίες να μπορούν να ελέγχονται δικαστικά».
«Η υπόθεση Predator πρέπει να διερευνηθεί πλήρως»
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο κ. Καραμπατζός αναφέρθηκε στις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την υπόθεση Predator και τα δημοσιεύματα που επαναφέρουν στο προσκήνιο το ενδεχόμενο εμπλοκής δημόσιων αξιωματούχων.
«Θέλω να ελπίζω και ως πολίτης και ως καθηγητής Νομικής ότι ζω σε μια χώρα όπου δεν υπάρχει κάποια ανοιχτή ή υπόρρητη διαπραγμάτευση μεταξύ ενός πρωτοδίκως καταδικασθέντος και του ελληνικού κράτους».
Επισήμανε ωστόσο ότι οι μέχρι σήμερα εξελίξεις δημιουργούν εύλογα ερωτήματα που απαιτούν πλήρη διερεύνηση.
«Τα αλλεπάλληλα πορίσματα δημιουργούν την αίσθηση ότι δεν μπορεί να διερευνηθεί η υπόθεση όσον αφορά δημόσιους αξιωματούχους. Όμως οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών θέτουν εκ νέου το ζήτημα πιθανών ευθυνών. Εκτίθεται και η χώρα μας διεθνώς όταν παρουσιάζεται, εφόσον όλα αυτά αληθεύουν, ως εξαγωγέας τέτοιων συστημάτων παρακολούθησης. Πέραν όλων των άλλων πλήττεται και το διεθνές κύρος της χώρας και γι’ αυτό η υπόθεση θα πρέπει να διερευνηθεί πλήρως τόσο σε επίπεδο ιδιωτών όσο και σε επίπεδο δημόσιων αξιωματούχων».
Με λόγο αυστηρά θεσμικό αλλά και ιδιαίτερα αιχμηρό, ο Αντώνης Καραμπατζός έστειλε μήνυμα υπέρ της τήρησης των κανόνων του κράτους δικαίου, προειδοποιώντας ότι η σταδιακή υπονόμευση των θεσμικών εγγυήσεων και η εργαλειοποίηση των διαδικασιών μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνες ατραπούς για τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας.
