Politica 89.8
Χρ. Μελάς (καθηγητής ΕΑΠ): “Απειλές και υβριδικός πόλεμος: Στόχος η πρόκληση χάους, η οικονομική εξάντληση και η ψυχολογική πίεση- Να έχουμε σχέδια αντιμετώπισης κρίσης”
Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε μια σειρά από απειλές που επηρεάζουν αεροπορικές πτήσεις και προκαλούν σημαντική αναστάτωση σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια, είπε μιλώντας στον Κώστα Συλιγάρδο και στην εκπομπή του ΠΥΞΙΔΑ στον Politica 89.8 o Χρήστος Μελάς.
Ο κύριος Μελάς τόνισε ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα και προετοιμασμένοι να διαχειριστούμε μια οποιαδήποτε κρίση ακόμα και από φυσικές καταστροφές.
Πρόκειται για μια κατάσταση που δημιουργεί έντονο προβληματισμό στις υπηρεσίες ασφαλείας, καθώς εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο τα περιστατικά αυτά να μην είναι μεμονωμένα, αλλά να εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια πρόκλησης χάους και αποσταθεροποίησης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν παρουσιαστεί, στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται η ρωσική εξτρεμιστική οργάνωση «Ανδρικό Κράτος», γνωστή διεθνώς ως Male State.
Πρόκειται για μια υπερεθνικιστική οργάνωση, η οποία έχει συνδεθεί με ακραίες μισογυνιστικές θέσεις και έχει απαγορευτεί στη Ρωσία από το 2021. Ωστόσο, αναφέρεται ότι μέλη της εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται μέσω του διαδικτύου.
Ορισμένα από τα απειλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα που εστάλησαν σε ευρωπαϊκά αεροδρόμια, όπως εκείνα της Ρώμης και της Σόφιας, έφεραν την υπογραφή «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους». Τα μηνύματα περιείχαν ακραίο μισογυνιστικό περιεχόμενο, γεγονός που έχει προκαλέσει πρόσθετο προβληματισμό σχετικά με την προέλευση και τη σκοπιμότητα αυτών των ενεργειών.
Παράλληλα, υπάρχει και το σενάριο των συντονισμένων υβριδικών επιθέσεων. Η μαζικότητα των απειλών, η χρονική τους σύμπτωση και η αναστάτωση που προκαλούν στις αερομεταφορές δημιουργούν ερωτήματα για το κατά πόσο υπάρχει ένας ευρύτερος σχεδιασμός.
Και συνέχισε: “Πρέπει, βέβαια, να ξεκαθαρίσουμε ότι άλλο πράγμα είναι η διερεύνηση ενός σεναρίου και άλλο η απόδειξη ότι πίσω από συγκεκριμένες απειλές βρίσκεται ένα κράτος ή ένας οργανωμένος μηχανισμός. Η ενδεχόμενη ρωσική εμπλοκή παραμένει ζήτημα που απαιτεί τεκμηρίωση.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι να κατανοήσουμε τι μπορεί να επιδιώκει μια τέτοια επιχείρηση.
Ο υβριδικός πόλεμος δεν διεξάγεται απαραίτητα με συμβατικά στρατιωτικά μέσα. Μπορεί να περιλαμβάνει κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, απειλές, ψυχολογικές επιχειρήσεις και ενέργειες που προκαλούν οικονομική και επιχειρησιακή φθορά.
Ένας πρώτος στόχος μπορεί να είναι η χαρτογράφηση των αντιδράσεων των κρατικών μηχανισμών. Δηλαδή να διαπιστωθεί πόσο γρήγορα κινητοποιούνται οι υπηρεσίες ασφαλείας, ποιος είναι ο χρόνος αντίδρασης, ποια κανάλια επικοινωνίας χρησιμοποιούνται και πόσο αποτελεσματικός είναι ο συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Με αυτόν τον τρόπο, ένας ενδεχόμενος αντίπαλος θα μπορούσε να επιχειρήσει να εντοπίσει αδυναμίες και τρωτά σημεία στους μηχανισμούς άμυνας και ασφάλειας των κρατών.
Ένα δεύτερο πολύ σημαντικό στοιχείο είναι η οικονομική και επιχειρησιακή εξάντληση.
Κάθε φορά που υπάρχει μια σοβαρή απειλή σε αεροπορική πτήση, ενεργοποιείται ένας ολόκληρος μηχανισμός. Κινητοποιούνται υπηρεσίες ασφαλείας, αντιτρομοκρατικές μονάδες, προσωπικό αεροδρομίων και, όπου απαιτείται, στρατιωτικές δυνάμεις ή αεροπορικά μέσα.
Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν καθυστερήσεις, εκτροπές πτήσεων, πρόσθετη κατανάλωση καυσίμων και μια σειρά από επιχειρησιακές δυσκολίες.
Εταιρείες όπως η Aegean, η Ryanair και η Wizz Air αναφέρονται στο πλαίσιο των περιστατικών που έχουν προκαλέσει προβληματισμό.
Όταν διαταράσσεται το πρόγραμμα των αερομεταφορών, το οικονομικό κόστος μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Και εδώ βρίσκεται μια βασική διάσταση του προβλήματος. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να πραγματοποιηθεί μια πραγματική επίθεση για να προκληθεί σημαντική ζημιά. Ακόμη και μια απειλή, εφόσον κριθεί σοβαρή, μπορεί να προκαλέσει μεγάλη κινητοποίηση και σημαντικές οικονομικές απώλειες.
Εάν τέτοιου είδους περιστατικά επαναλαμβάνονται συστηματικά, η συνολική επιβάρυνση μπορεί να φτάσει σε πολύ μεγάλα ποσά.
Ανάλογες επιπτώσεις μπορούν να εμφανιστούν και σε άλλους τομείς της οικονομίας. Διαταραχές στις μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα ή σε κρίσιμες υποδομές ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιές σε προϊόντα μεγάλης αξίας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ευπαθή αγαθά που απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες συντήρησης και ψύξης.
Επομένως, μια τέτοια μορφή πίεσης μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερες συνέπειες από αυτές που φαίνονται αρχικά. Υπάρχει όμως και μια τρίτη διάσταση, η οποία θεωρώ ότι είναι εξίσου σοβαρή. Πρόκειται για την ψυχολογική πίεση και την προσπάθεια δημιουργίας κοινωνικής αστάθειας.
Όταν οι πολίτες πληροφορούνται συνεχώς ότι υπάρχουν απειλές σε αεροπλάνα, αεροδρόμια ή άλλες κρίσιμες υποδομές, είναι φυσικό να δημιουργείται φόβος και ανασφάλεια.
Ο κόσμος αρχίζει να ανησυχεί για την ασφάλεια των μετακινήσεών του, να αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών προστασίας και να αισθάνεται ότι υπάρχει μια διαρκής απειλή.Αυτή η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε πανικό, δυσπιστία και γενικότερη κοινωνική αναστάτωση.
Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος της κόπωσης των ίδιων των υπηρεσιών ασφαλείας. Όταν οι αρμόδιοι μηχανισμοί καλούνται διαρκώς να αντιμετωπίζουν απειλές, ακόμη και αν αυτές αποδεικνύονται τελικά ψευδείς, καταναλώνονται ανθρώπινοι πόροι, χρόνος και οικονομικά μέσα.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη πίεση στην επιχειρησιακή τους ετοιμότητα, ιδιαίτερα εάν τα περιστατικά είναι πολλά και επαναλαμβανόμενα.
Ένα ακόμη ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί είναι ποιοι μπορεί να βρίσκονται πίσω από τέτοιες ενέργειες.
Υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες πιθανών δραστών.
Η πρώτη αφορά κρατικά καθοδηγούμενους φορείς, δηλαδή ομάδες που ενδέχεται να ενεργούν για λογαριασμό ή προς όφελος κρατικών συμφερόντων.
Η δεύτερη αφορά το οργανωμένο κυβερνοέγκλημα, το οποίο διαθέτει σημαντικές δυνατότητες και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές σε κρίσιμες δραστηριότητες.
Η τρίτη κατηγορία αφορά τα φαινόμενα μιμητισμού. Δηλαδή άτομα ή ομάδες που αντιγράφουν αντίστοιχες ενέργειες, χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ένας κεντρικός μηχανισμός καθοδήγησης.
Επομένως, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι όλες οι απειλές προέρχονται από το ίδιο κέντρο ή ότι υπάρχει απαραίτητα ένας ενιαίος σχεδιασμός.
Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να αποδειχθεί μέσα από την έρευνα των αρμόδιων αρχών και την αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων.
Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι η σύγχρονη απειλή για την ασφάλεια των κρατών έχει αποκτήσει πολλές διαφορετικές μορφές.
Δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε μια στρατιωτική επίθεση ή σε μια άμεση τρομοκρατική ενέργεια. Μπορεί να εκδηλώνεται μέσα από την πρόκληση οικονομικής φθοράς, την κινητοποίηση και εξάντληση κρατικών μηχανισμών, τη δημιουργία φόβου και την αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν τα συγκεκριμένα περιστατικά αποτελούν ανεξάρτητες απειλές ή εάν εντάσσονται σε μια ευρύτερη, οργανωμένη επιχείρηση υβριδικής αποσταθεροποίησης.
Σε κάθε περίπτωση, οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να διατηρούν υψηλό επίπεδο ετοιμότητας, να ενισχύουν τη συνεργασία των υπηρεσιών ασφαλείας και να αξιολογούν με ιδιαίτερη προσοχή κάθε σχετική πληροφορία.
Γιατί ο πραγματικός κίνδυνος δεν βρίσκεται μόνο στην ίδια την απειλή, αλλά και στις συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει στην οικονομία, στην κοινωνία και στη λειτουργία των κρατικών μηχανισμών.”
Ακούστε εδώ:
