Politica 89.8
Κ. Φραγκάκη – νομικός: «Στελέχη των Servicers και των Τραπεζών έχουν και ποινικές ευθύνες για τον παράνομο τοκισμό των δανείων – Δεν αθωώνονται με τα νέα δοσολόγια που επιβάλλει ο Άρειος Πάγος»
Σαφές μήνυμα ότι η συμμόρφωση τραπεζών και servicers με την απόφαση του Αρείου Πάγου δεν διαγράφει όσα προηγήθηκαν, ούτε αποκλείει τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών συγκεκριμένων προσώπων, έστειλε η δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω Κατερίνα Φραγκάκη, μιλώντας στον Politica 89.8, στον Χρήστο Κώνστα και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά».
Η κ. Φραγκάκη ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή ως προς τις πρακτικές που εφαρμόστηκαν σε βάρος δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη, εκτιμώντας ότι η υπόθεση δεν τελειώνει με την αποστολή των νέων, μειωμένων δοσολογίων. Όπως τόνισε, η μεταγενέστερη συμμόρφωση δεν αίρει το άδικο προηγούμενων πράξεων και προέβλεψε ότι στο μέλλον είναι πιθανό να υπάρξουν ακόμη και ποινές για συγκεκριμένα πρόσωπα που είχαν ηγετικό ρόλο στις εταιρείες διαχείρισης.
«Θεωρώ ότι τα επόμενα χρόνια, ως νομικός το λέω αυτό, θα δούμε ότι οι εταιρείες αυτές, επειδή έχουν αυθαιρετήσει πάρα πολύ και υπάρχουν άνθρωποι που μάλιστα έχουν χάσει και τη ζωή τους εξαιτίας αυτών των πρακτικών, κάποια στιγμή θα βρεθούν κάποιοι από αυτές τις εταιρείες στους οποίους θα επιβληθούν ποινές», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας: «Ο ιστορικός του μέλλοντος, μετά από όλα αυτά που έχω δει όλα αυτά τα χρόνια, θα γράψει για τις αθέμιτες πρακτικές και για την τιμωρία συγκεκριμένων προσώπων, ηγετικών σε αυτές τις εταιρείες».
«Δεν αίρεται το άδικο της πράξης»
Ιδιαίτερη σημασία είχε η συζήτηση για το εάν η εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου και ο επανυπολογισμός των δόσεων μπορεί να θεωρηθεί ότι κλείνουν και νομικά το κεφάλαιο των προηγούμενων χρεώσεων.
Στο ερώτημα του Χρήστου Κώνστα εάν η επιστροφή ή ο συμψηφισμός χρημάτων μπορεί να εξαφανίσει ενδεχόμενες ευθύνες για όσα συνέβησαν, η κ. Φραγκάκη ήταν κατηγορηματική: «Πολύ σωστά. Δεν αίρει το άδικο της πράξης».
Και προχώρησε ακόμη περισσότερο: «Εγώ βέβαια θα ήθελα να το δω αυτό να συμβαίνει πολύ πιο άμεσα, διότι ο κόσμος είναι πάρα πολύ πιεσμένος, δεν αντέχει άλλο μετά από όλα αυτά που έχουν γίνει. Έχουμε ήδη θύματα, έχουμε κλάψει θύματα από όλη αυτή την κατάσταση και πρέπει τουλάχιστον να νιώσει δικαιωμένος, όπως ένιωσε τώρα με την απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλά και με τιμωρίες ποινικής φύσεως».
Η ίδια επισήμανε πάντως και μία πρακτική δυσκολία: πολλοί δανειολήπτες, όταν καταφέρουν τελικά να επιλύσουν το προσωπικό τους πρόβλημα, δεν έχουν πλέον τη διάθεση να μπουν σε μία νέα, μακρά δικαστική διαμάχη με servicers και τράπεζες. Αυτό, όπως εξήγησε, δημιουργεί εκ των πραγμάτων μια θέση ισχύος για τις εταιρείες.
Από τα 350 ευρώ, η δόση μπορεί να πέσει κοντά στα 205-210
Η δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω χαρακτήρισε «ιστορικής» σημασίας την εξέλιξη στον Άρειο Πάγο, εξηγώντας ότι πλέον οι δόσεις για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη θα πρέπει να προσεγγίσουν πολύ περισσότερο το ποσό που είχε καθορίσει η δικαστική απόφαση και όχι τα αισθητά υψηλότερα ποσά που απαιτούσαν μέχρι σήμερα οι εταιρείες.
«Θα αλλάξουν πλέον τα δοσολόγια, θα είναι πολύ μικρότερα τα ποσά που θα πρέπει να καταβάλει ο κόσμος, πολύ κοντά στη δόση που είχε ορίσει ο δικαστής και δεν θα έχουν καμία σχέση με τα ποσά που ζητούσαν το προηγούμενο χρονικό διάστημα οι εταιρείες αυτές, τα οποία ήταν υπέρογκα», τόνισε.
Για να αποτυπώσει το μέγεθος της διαφοράς, έφερε συγκεκριμένο παράδειγμα: «Όταν κάποιος έπρεπε να καταβάλει το ποσό των 200 ευρώ, οι εταιρείες αυτές ζητούσαν περί τα 350 ευρώ. […] Από εκεί που ζητούσαν 350 ευρώ να καταβληθούν μηνιαίως, θα πρέπει να δίνουν γύρω στα 205 με 210 ευρώ, αναλόγως στον χρόνο αποπληρωμής». Και συμπλήρωσε ότι πρόκειται για «μεγάλες διαφορές», καθώς πρακτικά ο δανειολήπτης μπορεί να γλιτώσει σχεδόν «μισή δόση» σε σχέση με εκείνη που του ζητούσαν οι servicers.
Συμψηφισμός των επιπλέον ποσών με το κεφάλαιο
Εξίσου κρίσιμο είναι τι θα συμβεί με τα χρήματα που έχουν ήδη καταβάλει οι δανειολήπτες λόγω του προηγούμενου τρόπου υπολογισμού.
Η κ. Φραγκάκη εξήγησε ότι τα επιπλέον ποσά θα πρέπει να συνυπολογιστούν προς όφελος του οφειλέτη: «Τα ποσά που έχουν καταβάλει τα παραπανίσια, να το πούμε έτσι, θα συμψηφιστούν με το κεφάλαιο», σημειώνοντας ότι βάσει της σχετικής διάταξης του υπουργείου Οικονομικών προβλέπεται συμψηφισμός των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
«Δεν θα τα επιστρέφουν μεν στους λογαριασμούς του κόσμου, αλλά τουλάχιστον θα μπαίνουν στο κεφάλαιο και θα δουν μια μεγάλη απομείωση του χρέους τους», ανέφερε.
Ακόμη και πλήρης εξόφληση-Περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να οφείλονται χρήματα στον δανειολήπτη
Η συνέντευξη ανέδειξε όμως και μία ακόμη σημαντική παράμετρο: σε δάνεια που εξυπηρετούνταν επί πολλά χρόνια, ο αναδρομικός επανυπολογισμός και ο συμψηφισμός μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσουν ακόμη και στο συμπέρασμα ότι η οφειλή έχει ήδη εξοφληθεί.
Στο σχετικό ερώτημα του Χρήστου Κώνστα, η κ. Φραγκάκη απάντησε: «Βεβαίως μπορεί να υπάρξει αυτό ή μπορεί να υπάρξουν και περιπτώσεις που θα πρέπει να τους επιστραφούν και χρήματα, γιατί έχουν ήδη εξοφλήσει την οφειλή τους».
Ειδικά όμως για όσους έχουν ήδη κλείσει το δάνειό τους και επομένως δεν υπάρχει πλέον ενεργό κεφάλαιο με το οποίο να γίνει συμψηφισμός, η ίδια εξήγησε ότι ενδέχεται να απαιτηθεί δικαστική διεκδίκηση: «Σε αυτές τις περιπτώσεις […] θα πρέπει να πάμε δικαστικά για να πάρουμε πίσω τα χρήματα». Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι αυτό αφορά όσους έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη.
«Αφορά όλους και αναδρομικά»
Κατηγορηματική ήταν η κ. Φραγκάκη και ως προς το εύρος εφαρμογής της νέας πραγματικότητας.
«Όλους και αναδρομικά», απάντησε στο ερώτημα εάν αφορά το σύνολο των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη ή μόνο εκείνους που παραμένουν απολύτως ενήμεροι.
Διευκρίνισε μάλιστα ότι ακόμη και κάποιος που καθυστέρησε δόσεις και στη συνέχεια κάλυψε την καθυστέρηση δεν χάνει αυτομάτως το δικαίωμα. «Όχι, δεν το χάνει. Σε καμία περίπτωση. Αυτό αφορά και τους μη ενήμερους. Μόνο αν έχει κηρυχθεί έκπτωτος, σε εκείνη την περίπτωση χάνει το δικαίωμα», σημείωσε.
Ως αφετηρία του αναδρομικού υπολογισμού προσδιόρισε το χρονικό σημείο κατά το οποίο άρχισε ο εσφαλμένος, κατά την ίδια, υπολογισμός: «Όποτε ξεκίνησαν να υπολογίζουν εσφαλμένως και ζητούσαν στον κόσμο μεγαλύτερα ποσά, από εκείνη τη στιγμή και έπειτα υπολογίζεται».
Τα νέα δοσολόγια εως τις αρχές Νοεμβρίου
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στη συνέντευξη, τα νέα δοσολόγια αναμένονται μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου ή τις αρχές Νοεμβρίου.
Μέχρι τότε η συμβουλή της προς τους δανειολήπτες ήταν συγκεκριμένη: «Εμένα αυτό που προτείνουμε είναι να καταβάλει μόνο το κεφάλαιο, δηλαδή αυτό που έχει ορίσει το δικαστήριο, εκτός αν έχουν στείλει σωστά δοσολόγια, που μέχρι στιγμής λίγες εταιρείες έχουν στείλει τα σωστά δοσολόγια».
Όταν φτάσει το νέο δοσολόγιο, όπως εξήγησε, ο πολίτης θα πρέπει να ελέγξει προσεκτικά το χρεολύσιο, τον τόκο και το συνολικό ύψος της δόσης. «Θα πρέπει να δει το χρεολύσιο, θα πρέπει να δει τον τόκο και θα πρέπει να δει και το συνολικό ποσό της δόσης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ο νέος τόκος θα πρέπει να εμφανίζεται αισθητά χαμηλότερος.
«Αν δεν δείτε μεγάλη διαφορά στη δόση, ελέγξτε το»
Η κ. Φραγκάκη συνέστησε στους δανειολήπτες να μην αρκεστούν απλώς στο γεγονός ότι θα λάβουν ένα νέο δοσολόγιο, αλλά να ελέγξουν εάν ο υπολογισμός έχει γίνει πραγματικά σύμφωνα με τη δικαστική τους απόφαση.
«Αυτό που προτείνω είναι να πάει στον δικηγόρο του, να κάνει έναν έλεγχο σχετικά με το ποσό της δόσης. Σας λέω, οι διαφορές θα είναι πάρα πολύ μεγάλες. Θα δουν μεγάλη διαφορά στο ποσό που πρέπει να καταβάλουν», υπογράμμισε.
Έδωσε μάλιστα έναν απλό πρακτικό κανόνα: «Η δόση που θα καταβάλουν θα είναι πολύ κοντά στο ποσό που όρισε ο δικαστής. Εκεί πρέπει ο κόσμος έτσι να το σκέφτεται και έτσι να το ψάξει».
Εφόσον διαπιστωθεί λανθασμένος επανυπολογισμός, σύμφωνα με την ίδια, ο δανειολήπτης μπορεί να προχωρήσει σε αναφορά στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Καταναλωτή, υποβάλλοντας το δοσολόγιο και καταγγέλλοντας ότι εξακολουθούν να του ζητούνται λανθασμένα ποσά.
«Προσπάθησαν να μην εφαρμόσουν την απόφαση»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά της και στη στάση που, όπως υποστήριξε, τήρησαν οι εταιρείες μετά τη δικαστική εξέλιξη.
«Πιστεύω ότι δεν θα κάνουν λάθη, γιατί είναι πάρα πολύ πιεσμένοι από όλο αυτό που γίνεται και ειδικά από την προσπάθεια που έκαναν να μην εφαρμόσουν την απόφαση, να μην συμμορφωθούν σε αυτή», ανέφερε.
Όπως είπε, θεωρεί πλέον πιθανότερο να υπάρξει ενιαία εφαρμογή, καθώς προηγούμενες απόπειρες διαφορετικής ερμηνείας δεν ευδοκίμησαν και ακολούθησε σχετική κυβερνητική ρύθμιση. «Θεωρώ ότι τώρα δεν θα έχουμε τέτοιου είδους ερμηνείες. Θα είναι ξεκάθαρα τα πράγματα», είπε.
Παράλληλα, συνέδεσε την πλήρη συμμόρφωση με το επόμενο πιθανό μέτωπο διεκδικήσεων: «Εκεί μετά θα είναι πάρα πολύ εύκολο και στον κόσμο να προσφύγει και να ζητήσει αποζημιώσεις για όλη αυτή τη συμπεριφορά των servicers».
Η κρίσιμη διάκριση για όσους δεν μπήκαν στον νόμο Κατσέλη
Η κ. Φραγκάκη ξεκαθάρισε, τέλος, ότι η εξέλιξη δεν μπορεί να επεκταθεί αυτομάτως σε κάθε δανειολήπτη, καθώς υπάρχει ουσιώδης νομική διαφοροποίηση ανάμεσα σε μια κοινή δανειακή σύμβαση και στην οφειλή που έχει υπαχθεί στη δικαστική προστασία του νόμου Κατσέλη.
Για όσους δεν υπήχθησαν στον νόμο, ανέφερε ότι «δυστυχώς δεν υπάρχει κάποια θετική εξέλιξη», εξηγώντας ότι στις συνήθεις δανειακές συμβάσεις ο υπολογισμός με βάση το άληκτο κεφάλαιο αποτελεί μέρος των συμβατικών όρων.
Αντίθετα, για όσους εντάχθηκαν στον νόμο Κατσέλη, όπως εξήγησε, επρόκειτο για μια ειδική ευεργετική διαδικασία: «Ήταν εν είδει πτωχεύσεως. Δηλαδή ο νόμος Κατσέλη δεν ήταν κάτι διαφορετικό από την πτώχευση, ήταν πτώχευση φυσικού προσώπου. Γι’ αυτό υπήρχε αυτή η διαφορετική μεταχείριση».
Σκοπός αυτής της διαδικασίας, τόνισε, ήταν η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας, με παράλληλη αντιμετώπιση της υπόλοιπης περιουσίας και της συνολικής οφειλής. Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε τις αποφάσεις εκείνης της περιόδου εξαιρετικά ευνοϊκές για τους δανειολήπτες και προειδοποίησε ότι πρέπει να προστατευθούν: «Λέμε ξεκάθαρα σε όλο τον κόσμο: δεν πρέπει να τις χάσουμε, γιατί είναι πολύ ευεργετικές».
Ακούστε εδώ:
