Ο Στάθης Μάστορας και η τραγική του ιστορία στη Βιάννο το 1943 – Ο Μανώλης Σπανάκης περιγράφει την προσωπικότητα του μαέστρου, μαθηματικού και ποιητή.

Στο Γενικό Λύκειο Βιάννου δόθηκε χθες το όνομα του Στάθη Μάστορα, μιας ιδιαίτερα σημαντικής αλλά όχι πολύ γνωστής προσωπικότητας της Κρήτης και της Ελλάδας. Ο Βιαννίτης Δημοσιογράφος, Μανώλης Σπανάκης μιλάει στον Νίκο Αγγελάκη και ανατρέχει στη ζωή και το έργο του ανθρώπου που υπήρξε μουσικός, ποιητής και εκπαιδευτικός και ο οποίος συνδέθηκε με τη Βιάννο, όπου βρέθηκε το 1937 και τελικά έχασε τη ζωή του στα γεγονότα του «Μαύρου Σεπτέμβρη» του 1943.
Ο Στάθης Μάστορας υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα που συνδύασε τη μουσική, την ποίηση, τα μαθηματικά και την εκπαίδευση, αφήνοντας το δικό του αποτύπωμα σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας. Γεννημένος στην Κέρκυρα, με ιδιαίτερη κλίση στη μουσική αλλά και στα μαθηματικά, βρέθηκε στην Αθήνα για σπουδές και στη συνέχεια στην Αίγυπτο, όπου εργάστηκε ως μαέστρος, ενώ παράλληλα ανέπτυξε σημαντική ποιητική δραστηριότητα. Στην Αλεξάνδρεια γνωρίστηκε και με τον Κωνσταντίνο Καβάφη.

Η επιστροφή του στην Ελλάδα συνδέθηκε τόσο με τη μουσική όσο και με την εκπαίδευση. Υπηρέτησε σε σχολεία της χώρας και το 1937 μετατέθηκε στη Βιάννο, όπου δημιούργησε οικογένεια και συνέχισε το εκπαιδευτικό, μουσικό και ποιητικό του έργο. Η ζωή του, όμως, έμελλε να συνδεθεί τραγικά με τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1943. Όπως περιγράφεται στη συνέντευξη, ο Μάστορας βρισκόταν στον Άγιο Βασίλειο της Βιάννου για να παραδώσει ιδιαίτερα μαθήματα όταν έφτασαν οι γερμανικές δυνάμεις. Παρά την απαίτηση να αποχωρήσει, αρνήθηκε και τελικά συμπεριλήφθηκε στους ανθρώπους που σκοτώθηκαν κατά τις γερμανικές θηριωδίες στη Βιάννο.
Η απόφαση να δοθεί το όνομά του στο Γενικό Λύκειο Βιάννου επαναφέρει στο προσκήνιο μια προσωπικότητα που, όπως επισημαίνεται στη συζήτηση, παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό. Πρόκειται για μια ιστορία μνήμης, πολιτισμού και εκπαίδευσης, αλλά και για μια αφορμή να αναδειχθεί το έργο ανθρώπων που άφησαν σημαντική παρακαταθήκη χωρίς να λάβουν την ανάλογη αναγνωρισιμότητα.