Politica 89.8
Π.Γερογλής -Υποστράτηγος ε.α: «Αδιανόητο για την Ελλάδα να χρησιμοποιείται από τρίτες χώρες ως ορμητήριο με drone»
Σε μια περίοδο όπου η Ανατολική Μεσόγειος θυμίζει ολοένα και περισσότερο κινούμενη γεωπολιτική άμμο, η υπόθεση του μη επανδρωμένου θαλάσσιου drone που εντοπίστηκε στην Λευκάδα έρχεται να πυροδοτήσει νέα ερωτήματα για την εθνική ασφάλεια, την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας αλλά και το κατά πόσο η Ελλάδα γνωρίζει πραγματικά τι συμβαίνει στις θαλάσσιες ζώνες ευθύνης της. Ο υποστράτηγος ε.α. Παναγιώτης Γερογλής, μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», εξέφρασε βαθύ προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε το περιστατικό, κάνοντας λόγο για σοβαρά αναπάντητα ερωτήματα αλλά και για μια υπόθεση που «εκθέτει τη χώρα» σε ένα εξαιρετικά κρίσιμο γεωπολιτικό περιβάλλον.
«Η κυβέρνηση γνωρίζει περισσότερα απ’ όσα λέει»
Ο κ. Γερογλής υποστήριξε ότι η επίσημη στάση της κυβέρνησης χαρακτηρίζεται από μια «σιωπή ιχθύος», εκτιμώντας πως υπάρχουν πληροφορίες που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Όπως σημείωσε, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο η προέλευση του drone, αλλά κυρίως το πώς κατάφερε να φτάσει στην περιοχή χωρίς να έχει εντοπιστεί εγκαίρως από τους μηχανισμούς επιτήρησης της χώρας. Υπογράμμισε μάλιστα ότι το σημείο στο οποίο βρέθηκε, κοντά στη Λευκάδα και πλησίον του Ακρωτηρίου, δεν επιτρέπει κανέναν ισχυρισμό περί «διεθνών υδάτων», καθώς πρόκειται για περιοχή όπου η Ελλάδα διαθέτει αυξημένες αρμοδιότητες επιτήρησης, ελέγχου και έρευνας – διάσωσης.
Ο απόστρατος αξιωματικός στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι οι ελληνικές αρχές όφειλαν να έχουν πλήρη εικόνα για οποιαδήποτε ύποπτη κίνηση στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη, τονίζοντας πως «σε αυτές τις περιοχές πρέπει να υπάρχει συνεχής επιτήρηση 24 ώρες το 24ωρο». Κατά τον ίδιο, το γεγονός ότι ένα τέτοιο μέσο εντοπίστηκε τελικά από ψαράδες και όχι από τα αρμόδια συστήματα ασφαλείας δημιουργεί σοβαρά ζητήματα επιχειρησιακής αξιοπιστίας.
Τα σενάρια για την προέλευση και οι σκιές γύρω από την Ουκρανία
Ο κ. Γερογλής εμφανίστηκε προσεκτικός ως προς τα συμπεράσματα για την προέλευση του drone, αν και παραδέχθηκε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο παραπέμπει σε σχεδιασμό που έχει συνδεθεί με ουκρανικά μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα. Εξήγησε ότι μέσω των σειριακών αριθμών και των τεχνικών στοιχείων του μέσου μπορεί να προκύψουν κρίσιμες πληροφορίες για την κατασκευή και τη διαδρομή του, ωστόσο επεσήμανε ότι ακόμη και αν αποδειχθεί η χώρα παραγωγής, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το χρησιμοποιούσε και η ίδια χώρα.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι στο παρελθόν υπήρξαν συνομιλίες Ελλάδας – Ουκρανίας για πιθανές συνεργασίες στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας και συμπαραγωγής drone, σημειώνοντας όμως ότι οι διαπραγματεύσεις «στράβωσαν» εξαιτίας περιορισμών που έθετε η ουκρανική πλευρά μέσω των λεγόμενων “end user certificates”, δηλαδή των πιστοποιητικών τελικού χρήστη που καθορίζουν πού και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί το αμυντικό υλικό. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξε ρητός όρος τα συγκεκριμένα μέσα να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν ποτέ κατά της Τουρκίας, κάτι που προκάλεσε σοβαρές επιφυλάξεις.
«Δεν είναι τεχνολογία-θαύμα, αλλά είναι τεράστια απειλή»
Ο υποστράτηγος ε.α. αποδόμησε την εικόνα περί «υψηλής τεχνολογίας» που παρουσιάστηκε γύρω από το drone, εξηγώντας ότι πολλά από τα εξαρτήματά του είναι εμπορικά διαθέσιμα και χαρακτηρίζονται ως “dual use goods”, δηλαδή προϊόντα διπλής χρήσης που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς. Τόνισε όμως πως αυτό δεν μειώνει τον κίνδυνο. Αντίθετα, όπως είπε, η μεγάλη απειλή βρίσκεται στο ότι τέτοια μέσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα, μαζικά και με δυσκολία εντοπισμού.
Ο ίδιος εξήγησε ότι τα συγκεκριμένα συστήματα λειτουργούν με δορυφορικές επικοινωνίες, κρυπτογραφημένη μετάδοση δεδομένων και προγραμματισμένα σημεία πλοήγησης, ενώ συνήθως επιχειρούν συνδυαστικά και όχι μεμονωμένα. Μάλιστα, αμφισβήτησε έντονα το σενάριο περί «τεχνικής βλάβης» που οδήγησε το drone να βρεθεί ακυβέρνητο, λέγοντας ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να καταρρεύσουν ταυτόχρονα όλα τα συστήματα επικοινωνίας, πλοήγησης και αυτοκαταστροφής ενός τέτοιου μέσου. «Το βρίσκω πάρα πολύ βολικό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνεται ορμητήριο πολέμου»
Ο κ. Γερογλής υπογράμμισε ότι ακόμη και αν επρόκειτο για ουκρανικό μέσο που χρησιμοποιούνταν στο πλαίσιο επιχειρήσεων κατά ρωσικών στόχων στη Μεσόγειο, αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από ελληνικής πλευράς. «Δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε χώρα που βρίσκεται σε εμπόλεμη σύρραξη μπορεί να χρησιμοποιεί τα εθνικά χωρικά ύδατα μιας άλλης χώρας για να επεκτείνει το θέατρο επιχειρήσεων του πολέμου», τόνισε, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο ενδεχόμενο «αδιανόητο».
Όπως σημείωσε, όταν μια χώρα δεν γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει στα σύνορά της, τότε δημιουργείται η εικόνα ότι δεν είναι κυρίαρχη των εξελίξεων. Προειδοποίησε δε ότι τέτοιου τύπου περιστατικά μπορούν να λειτουργήσουν ακόμη και ως προβοκάτσια ή ως έμμεσο μήνυμα τρομοκρατικής απειλής, ειδικά σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική ένταση στην περιοχή αυξάνεται διαρκώς.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» και η νέα φάση έντασης με την Τουρκία
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις τελευταίες πληροφορίες περί πρόθεσης της Τουρκίας να νομοθετήσει επίσημα το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο κ. Γερογλής προειδοποίησε ότι η εξέλιξη αυτή προαναγγέλλει έναν νέο κύκλο έντασης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να προσδώσει εσωτερική νομική υπόσταση στις διεκδικήσεις της αλλά και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά δεν μπορεί να μιλά για «ήρεμα νερά» όταν απέναντι εξελίσσονται τέτοιες κινήσεις στρατηγικής αμφισβήτησης. Ειδική αναφορά έκανε και στην υπόθεση της Κάσου, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα εμφανίστηκε «ελλιποβαρής» σε μια περιοχή όπου υπάρχει ήδη οριοθετημένη ΑΟΖ με την Αίγυπτο, προειδοποιώντας πως η διαρκής de facto αμφισβήτηση από την Τουρκία κινδυνεύει να μετατραπεί σταδιακά και σε de jure πραγματικότητα στο επίπεδο του διεθνούς συσχετισμού.
Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο υποστράτηγος ε.α. επανέλαβε ότι η υπόθεση του drone δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα «παράξενο περιστατικό» που απλώς πέρασε. Αντίθετα, όπως είπε, πρόκειται για ένα γεγονός που αγγίζει τον πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας, της επιχειρησιακής επάρκειας και της γεωπολιτικής αξιοπιστίας της χώρας, καλώντας την κυβέρνηση να δώσει σαφείς και πλήρεις απαντήσεις για το τι πραγματικά συνέβη.
