Politica 89.8
Ανάλυση-σοκ για την πραγματική τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα
Η ακρίβεια στα καύσιμα δεν είναι απλώς μια αίσθηση που βιώνουν καθημερινά οι πολίτες στα πρατήρια. Είναι μια σκληρή στατιστική πραγματικότητα που αποτυπώνει με τον πιο ωμό τρόπο τη σύγκρουση ανάμεσα στις τιμές και στα εισοδήματα των Ελλήνων. Κι αν η κυβέρνηση επιμένει να παρουσιάζει μια εικόνα «ευρωπαϊκής κανονικότητας» στις τιμές των καυσίμων, τα στοιχεία που παρουσίασε ο στατιστικολόγος Νίκος Καρδούλας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα αποδομούν πλήρως αυτό το αφήγημα.
Η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζεται τρίτη ακριβότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην ονομαστική τιμή της βενζίνης, όμως όταν η τιμή προσαρμοστεί στην πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών, μετατρέπεται στην ακριβότερη χώρα ολόκληρης της Ευρώπης. Και μάλιστα με διαφορά που σοκάρει ακόμη και τους ειδικούς της αγοράς.
Η πραγματική τιμή της βενζίνης για τον Έλληνα πολίτη
Ο Νίκος Καρδούλας εξήγησε πως οι συγκρίσεις τιμών ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν να γίνονται μόνο με βάση την τιμή που βλέπει κανείς στην αντλία, αλλά οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη την αγοραστική δύναμη των πολιτών κάθε χώρας, όπως αυτή αποτυπώνεται επίσημα από τη Eurostat.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ένα προϊόν που κοστίζει 10 ευρώ στην Ελλάδα και 10 ευρώ στη Γερμανία δεν έχει την ίδια πραγματική αξία για τους δύο λαούς, καθώς ο Γερμανός το αγοράζει με πολύ υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα. «Οι Γερμανοί το πληρώνουν 10 ευρώ, εμείς πρακτικά το πληρώνουμε 15», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Με βάση αυτή τη μεθοδολογία, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στην Ελλάδα, που ονομαστικά διαμορφώνεται στα 2,082 ευρώ ανά λίτρο, μετατρέπεται σε πραγματική τιμή 3,062 ευρώ ανά λίτρο όταν υπολογιστεί με βάση την ελληνική αγοραστική δύναμη.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική όταν συγκρίνεται με χώρες όπως η Δανία. Εκεί, η ονομαστική τιμή της βενζίνης είναι υψηλότερη, στα 2,389 ευρώ το λίτρο, όμως λόγω των πολύ υψηλότερων εισοδημάτων, η πραγματική επιβάρυνση για τον Δανό πολίτη αντιστοιχεί μόλις σε 1,881 ευρώ.
Ο πίνακας που αποκαλύπτει το ενεργειακό χάσμα στην Ευρώπη
Στοιχεία που παρουσίασε ο Νίκος Καρδούλας στον Politica 89.8 και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά» με τον Χρήστο Κώνστα δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης στην πραγματική τιμή καυσίμων, τόσο στη βενζίνη όσο και στο πετρέλαιο κίνησης.
Στην αμόλυβδη βενζίνη, η Ελλάδα εμφανίζεται πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση με πραγματική τιμή 3,062 ευρώ ανά λίτρο, αφήνοντας πίσω τη Λετονία με 2,510 ευρώ και την Πορτογαλία με 2,457 ευρώ. Αντίθετα, χώρες με πολύ υψηλότερες ονομαστικές τιμές, όπως η Δανία και η Ολλανδία, εμφανίζονται σημαντικά χαμηλότερα όταν η τιμή προσαρμόζεται στην αγοραστική δύναμη των πολιτών τους.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο πετρέλαιο κίνησης. Παρότι η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη της ονομαστικής τιμής, όταν υπολογιστεί η πραγματική επιβάρυνση για τα ελληνικά εισοδήματα, καταλαμβάνει και πάλι την πρώτη θέση στην Ευρώπη, με τιμή 2,766 ευρώ ανά λίτρο βάσει αγοραστικής δύναμης.
«Η Ελλάδα πληρώνει ευρωπαϊκές τιμές με βαλκανικούς μισθούς»
Ο στατιστικολόγος συνέδεσε ευθέως την εικόνα των καυσίμων με τη συνολική ακρίβεια που βιώνει η χώρα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν επίμονα υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος κινείται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Όπως ανέφερε, την ώρα που ο μέσος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται περίπου στο 3%, η Ελλάδα καταγράφει ποσοστό 5,4%, γεγονός που – όπως υποστήριξε – αποδεικνύει ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση και οι διεθνείς αυξήσεις αποτελούν υπαρκτούς παράγοντες, ωστόσο δεν αρκούν για να εξηγήσουν τη χαοτική απόσταση ανάμεσα στην Ελλάδα και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες. «Κάτι κάνουμε λάθος εδώ και χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κριτική για τα μέτρα και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και για την πολιτική των επιδομάτων τύπου Fuel Pass, τα οποία χαρακτήρισε ανεπαρκή απέναντι στο μέγεθος της κρίσης. Υποστήριξε ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν σε πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις, είτε μέσω μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης είτε μέσω παρεμβάσεων στην αγορά διύλισης.
Ο Νίκος Καρδούλας υπογράμμισε πως η Ελλάδα διατηρεί από τους υψηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε, ο ελληνικός φόρος στη βενζίνη φτάνει περίπου τα 70 λεπτά ανά λίτρο, όταν το κατώτατο όριο της ευρωπαϊκής οδηγίας είναι στα 36 λεπτά. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει θεωρητικά περιθώριο μείωσης έως και 34 λεπτών ανά λίτρο.
Στο πετρέλαιο κίνησης, ο αντίστοιχος φόρος βρίσκεται στα 41 λεπτά ανά λίτρο, με δυνατότητα μείωσης περίπου 8 λεπτών.
Η ενεργειακή ακρίβεια ως κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα
Η ανάλυση που παρουσίασε ο Νίκος Καρδούλας δεν περιορίζεται σε έναν απλό πίνακα τιμών. Αναδεικνύει μια βαθύτερη κοινωνική πραγματικότητα: ότι η Ελλάδα συνεχίζει να λειτουργεί με ευρωπαϊκές τιμές αλλά με εισοδήματα που αδυνατούν να τις αντέξουν.
Και όσο η συζήτηση περιορίζεται μόνο στις ονομαστικές τιμές και όχι στη σχέση τιμών και μισθών, τόσο η πραγματική διάσταση της ακρίβειας θα παραμένει κρυμμένη πίσω από στατιστικούς μέσους όρους που δεν αντανακλούν την καθημερινότητα των πολιτών. Γιατί τελικά, όπως αποτυπώνουν τα στοιχεία της έρευνας, το ζήτημα δεν είναι απλώς πόσο κοστίζει το λίτρο της βενζίνης στην Ελλάδα, αλλά πόσο ακριβά αναγκάζεται να το πληρώνει ο Έλληνας πολίτης.
Ακούστε παρακάτω τη συνέντευξη του κ.Καρδούλα.
