Πρόεδρος Μεσιτών για κέντρο Ηρακλείου : «30% αύξηση στα φοιτητικά ενοίκια μέσα σε ένα χρόνο»

Αύξηση που αγγίζει ακόμη και το 30% μέσα σε μόλις έναν χρόνο καταγράφεται στα φοιτητικά ενοίκια στο κέντρο του Ηρακλείου, με ένα ανακαινισμένο διαμέρισμα μόλις 40 τετραγωνικών μέτρων να φτάνει πλέον στα 600 έως 700 ευρώ τον μήνα, όταν πέρυσι αντίστοιχο ακίνητο μισθωνόταν περίπου στα 550 ευρώ.
Την ασφυκτική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην αγορά κατοικίας περιέγραψε στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», η πρόεδρος των Μεσιτών Ανατολικής Κρήτης Άρτεμις Μαυράκη, κάνοντας λόγο για σπίτια δυσεύρετα, ενοίκια που έχουν εκτοξευθεί και μια αγορά στην οποία φοιτητές, οικογένειες, εργαζόμενοι και αναπληρωτές εκπαιδευτικοί ανταγωνίζονται για ολοένα λιγότερες διαθέσιμες κατοικίες.

«Τίποτα απολύτως δεν είναι υπερβολή. Αυτή είναι η κατάσταση. Κάθε χρόνο και χειρότερα, κάθε πέρσι και καλύτερα», ήταν η χαρακτηριστική αποτύπωση της κ. Μαυράκη για όσα συμβαίνουν σήμερα στο Ηράκλειο. Όπως εξήγησε, το πρόβλημα έχει πλέον ξεπεράσει κατά πολύ τα στενά όρια της φοιτητικής στέγης: «Αντιμετωπίζουν πρόβλημα και οι εργαζόμενοι και οι οικογένειες για να βρουν ένα σπίτι να στεγαστούν. Τα ενοίκια είναι πάρα πολύ υψηλά. Τα σπίτια είναι δυσεύρετα».
Από τα 550 ευρώ πέρυσι, στα 600-700 ευρώ σήμερα
Η πλέον εντυπωσιακή εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία που παρέθεσε η πρόεδρος των Μεσιτών αφορά το κέντρο του Ηρακλείου. Για ένα ανακαινισμένο διαμέρισμα περίπου 40 τ.μ., με ένα υπνοδωμάτιο και ενιαίο χώρο καθιστικού-κουζίνας, ο φοιτητής καλείται πλέον να διαθέσει από 600 έως 700 ευρώ τον μήνα.
«Για ένα διαμέρισμα στο κέντρο, προσέξτε, το κέντρο του Ηρακλείου είναι πάντα πολύ ακριβότερο. Ένα διαμέρισμα λοιπόν 40 τετραγωνικών στο κέντρο του Ηρακλείου, ανακαινισμένο, θα πρέπει να πληρώσει ο φοιτητής από 600 μέχρι 700 ευρώ», ανέφερε η κ. Μαυράκη, περιγράφοντας μια τιμή που για μια μέση οικογένεια προσεγγίζει πλέον το ύψος ενός ολόκληρου μισθού. «Ένα διαμέρισμα 40 τετραγωνικών με μίσθωμα 700 ή 650 ευρώ, καταλαβαίνετε, είναι σχεδόν ένας μισθός. Πώς θα ανταπεξέλθει η οικογένεια; Και φανταστείτε αυτή η οικογένεια να έχει δύο παιδιά να σπουδάζουν σε δύο διαφορετικές πόλεις».
Ακόμη πιο αποκαλυπτική ήταν η σύγκριση με τις τιμές μόλις έναν χρόνο πριν. «Πέρυσι ήταν γύρω στα 550. Συζητάμε για 100 με 150 ευρώ αύξηση μέσα σε έναν χρόνο», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι ακόμη και τα 600 ευρώ αποτελούσαν πέρυσι την ακραία περίπτωση για ένα τέτοιο ακίνητο στο κέντρο. Η μεταβολή από τα 550 στα 700 ευρώ αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 27,3%, δηλαδή πρακτικά κοντά στο 30% μέσα σε έναν χρόνο.
Airbnb και τουρισμός στενεύουν ακόμη περισσότερο την αγορά
Σύμφωνα με την κ. Μαυράκη, ένας από τους βασικούς λόγους που η κατάσταση έχει φτάσει σε αυτό το σημείο είναι η σημαντική συρρίκνωση της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, καθώς μεγάλο μέρος του διαθέσιμου αποθέματος, ιδιαίτερα στο κέντρο, έχει στραφεί στη βραχυχρόνια μίσθωση.
«Τα περισσότερα, ειδικά στο κέντρο της πόλης, έχουν μετατραπεί σε διαμερίσματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε Airbnb», ανέφερε. Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζεται ακόμη και το φαινόμενο να προσφέρονται κατοικίες σε φοιτητές μόνο για ένα τμήμα της ακαδημαϊκής χρονιάς: «Στην καλύτερη περίπτωση, εάν κάποιος φοιτητής βρει ένα διαμέρισμα που να τον εξυπηρετεί, του λένε ότι θα είναι στη διάθεσή του από Οκτώβριο μέχρι και αρχές Μαΐου. Οπότε πρέπει να βρει άλλο διαμέρισμα, να μεταφερθεί. Πράγμα δύσκολο, είναι περίοδος εξετάσεων, είναι πάρα πολύ δύσκολο».
Ο λόγος, όπως εξήγησε, είναι ότι από τον Μάιο και μετά οι ιδιοκτήτες επιδιώκουν να επαναφέρουν τα ακίνητα στην τουριστική αγορά. «Λένε μέχρι και αρχές Μαΐου γιατί μετά οι ιδιοκτήτες θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν για τουριστική εκμετάλλευση ως Airbnb», σημείωσε, προσθέτοντας ότι όσο ενισχύεται η τουριστική ζήτηση για βραχυχρόνιες μισθώσεις τόσο εντείνεται το στεγαστικό πρόβλημα στις τουριστικές πόλεις με πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Η εναλλακτική των 400-450 ευρώ εκτός κέντρου
Η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά όταν η αναζήτηση μεταφέρεται λίγο έξω από το ακριβό κέντρο του Ηρακλείου. Σύμφωνα με την πρόεδρο των Μεσιτών, ένα αντίστοιχο ακίνητο περίπου 40 τ.μ. μπορεί να βρεθεί σε περιοχές γύρω από το κέντρο με 400 έως 450 ευρώ, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι υπάρχει διαθεσιμότητα.
Η ίδια αναφέρθηκε σε περιοχές όπως τα Καμίνια, το Γιόφυρο, ο Πόρος και η Νέα Αλικαρνασσός, επισημαίνοντας ότι καθοριστικός παράγοντας για τους φοιτητές είναι η σύνδεση με τις πανεπιστημιακές σχολές μέσω της αστικής συγκοινωνίας.
«Δεν είναι ανάγκη να πάμε να ψάχνουμε στο κέντρο της πόλης. Λίγα μέτρα, ένα-δυο χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης, πιστεύω ότι θα βρουν αυτό που τους ενδιαφέρει και τους εξυπηρετεί σε πολύ χαμηλότερο μίσθωμα», ήταν η συμβουλή της προς τους νέους φοιτητές και τις οικογένειές τους.
«Μην καταθέτετε ούτε ένα ευρώ πριν δείτε το σπίτι»
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η προειδοποίηση της κ. Μαυράκη για περιστατικά εξαπάτησης οικογενειών και φοιτητών που αναζητούν κατοικία μέσω διαδικτύου. Η πρόεδρος των Μεσιτών Ανατολικής Κρήτης αποκάλυψε ότι ο Σύλλογος έχει δεχθεί αρκετές σχετικές καταγγελίες και συνέστησε κατηγορηματικά να μη δίνεται οποιαδήποτε προκαταβολή για ακίνητο που ο ενδιαφερόμενος δεν έχει προηγουμένως επισκεφθεί.
«Το επαναλαμβάνω συνέχεια και δεν θα κουραστώ να το λέω: μη δίνουν προκαταβολή, μη καταθέτουν τίποτα, ούτε ένα ευρώ μέσω ίντερνετ, αν βρίσκουν διαμερίσματα τα οποία δεν έχουν επισκεφθεί επί τόπου», τόνισε.
Όπως περιέγραψε, «υπάρχουν αρκετές καταγγελίες και στον Σύλλογο ότι τους εμφανίζουν διαμερίσματα πολύ καλής κατασκευής, με άλλα τετραγωνικά, δίνουν οι άνθρωποι προκαταβολή, βάζουν μισθώματα στον λογαριασμό και όταν έρθουν και πάνε να το επισκεφθούν αντιμετωπίζουν ένα εντελώς άλλο διαμέρισμα».
Η κ. Μαυράκη απέδωσε τέτοιες πρακτικές σε παράνομους μεσάζοντες και «λαθρομεσίτες», ζητώντας παράλληλα από τους ενδιαφερόμενους να εξακριβώνουν την ταυτότητα και την ιδιότητα του ανθρώπου στον οποίο καταβάλλουν χρήματα. «Αν δεν επισκεφτούν το διαμέρισμα, εάν δεν το ψάξουν διεξοδικά, να μην στέλνουν χρήματα πριν να το δουν. Και όταν θα δίνουν οποιοδήποτε ποσό, είτε για προκαταβολή είτε για μίσθωμα, να είναι σίγουροι ότι αυτός που έχουν απέναντί τους είναι ο ιδιοκτήτης του σπιτιού».
Μάλιστα, έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στις δυνατότητες αλλοίωσης της πραγματικής εικόνας ενός ακινήτου μέσω της τεχνολογίας: «Έχω αρκετές καταγγελίες από φοιτητές, από γονείς, ότι έχουν στείλει χρήματα, τους έχουν παρουσιάσει διαμερίσματα μεγαλύτερα και έρχονται και βλέπουν μία τρύπα, στην κυριολεξία, σε πολύ άσχημη κατάσταση. Τώρα, ξέρετε, με την τεχνητή νοημοσύνη φτιάχνουμε ό,τι θέλουμε».
Αναπληρωτές: Έως και το 50%-60% του μισθού μόνο για το ενοίκιο
Η στεγαστική πίεση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους φοιτητές. Η κ. Μαυράκη ανέδειξε και τη δύσκολη πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί που τοποθετούνται στην Κρήτη και αναζητούν κατοικία.
«Έχουμε και φοβερό θέμα με τους αναπληρωτές που έρχονται. Έρχονται οι αναπληρωτές και δεν βρίσκουν διαμέρισμα να μείνουν. Και δεν είναι μόνο ότι δεν βρίσκουν διαμέρισμα να μείνουν. Ζητάνε μισθώματα όσο παίρνουν οι άνθρωποι έναν μισθό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη διάρκεια της συζήτησης στον Politica 89.8 επισημάνθηκε ότι για έναν αναπληρωτή εκπαιδευτικό ένα ενοίκιο της τάξης των 400-500 ευρώ μπορεί να απορροφά ακόμη και το 50%-60% των καθαρών αποδοχών του, με την κ. Μαυράκη να επιβεβαιώνει την έκταση του προβλήματος.
Γιατί αρκετοί ιδιοκτήτες ζητούν μόνο φοιτητές;
Μια ακόμη στρέβλωση της σημερινής αγοράς είναι, σύμφωνα με την ίδια, ότι αρκετοί ιδιοκτήτες εμφανίζονται πλέον απρόθυμοι να μισθώσουν τα ακίνητά τους σε αναπληρωτές ή άλλους εργαζόμενους και θέτουν ως προϋπόθεση ο υποψήφιος ενοικιαστής να είναι φοιτητής.
«Οι ιδιοκτήτες αυστηρά ζητούν μόνο φοιτητές», ανέφερε η κ. Μαυράκη και εξήγησε το σκεπτικό: «Σου λέει ο αναπληρωτής του χρόνου μπορεί να μην είναι εδώ και θα φύγει, άρα θα πρέπει πάλι να ψάχνω για ενοικιαστή. Ενώ με τον φοιτητή έχει τέσσερα χρόνια. Μπορεί να μείνει τρία-τέσσερα χρόνια».
Υπάρχει όμως, όπως πρόσθεσε, και ένας δεύτερος παράγοντας: η αίσθηση οικονομικής ασφάλειας που θεωρούν οι ιδιοκτήτες ότι προσφέρει η φοιτητική μίσθωση. «Οι ιδιοκτήτες είναι σίγουροι ότι με φοιτητές δεν θα χάσουν ούτε ένα ενοίκιο, διότι όλοι οι γονείς μπορεί να στερηθούν βασικά πράγματα, αλλά το ενοίκιο την περίοδο που σπουδάζει το παιδί τους θα το καταβάλουν».
Η ακρίβεια φέρνει πλέον και τη συγκατοίκηση
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον των υψηλών ενοικίων αρχίζει να κερδίζει έδαφος στο Ηράκλειο και μια επιλογή που μέχρι πρόσφατα δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη: η συγκατοίκηση δύο ή περισσότερων φοιτητών σε μεγαλύτερο σπίτι ώστε να μοιράζονται το κόστος.
«Η συγκατοίκηση είναι ένα φαινόμενο που εμφανίζεται τώρα τελευταία. Δεν υπήρχε πριν, δεν το προτιμούσαν. Τώρα όμως αναγκαστικά, ναι, εμφανίζεται το θέμα της συγκατοίκησης», ανέφερε η κ. Μαυράκη.
Όπως διευκρίνισε, το φαινόμενο δεν έχει ακόμη πάρει τις διαστάσεις που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου είναι συνηθισμένο άγνωστοι μεταξύ τους φοιτητές να αναζητούν μέσω αγγελιών συγκάτοικο. «Εδώ όσοι συγκατοικούν θέλουν να είναι είτε γνωστοί, είτε παλιοί συμμαθητές, είτε χωριανοί. Ναι, υπάρχει το φαινόμενο της συγκατοίκησης, όχι όμως τόσο διαδεδομένο όσο είναι στην Ευρώπη».
Η εικόνα που μετέφερε η πρόεδρος των Μεσιτών Ανατολικής Κρήτης στον Politica 89.8 αποτυπώνει τελικά μια στεγαστική αγορά που έχει φτάσει στα όριά της: λιγότερα διαθέσιμα σπίτια, μεγαλύτερη ζήτηση, ενοίκια που στο κέντρο του Ηρακλείου πλησιάζουν πλέον έναν ολόκληρο μισθό και οικογένειες που καλούνται να σηκώσουν ένα δυσανάλογο οικονομικό βάρος για τις σπουδές των παιδιών τους. Και όταν ένα σπίτι 40 τετραγωνικών μπορεί μέσα σε έναν χρόνο να περάσει από τα περίπου 550 στα 650 ή ακόμη και στα 700 ευρώ, η φοιτητική στέγη παύει να αποτελεί απλώς ένα ακόμη έξοδο των σπουδών και μετατρέπεται σε ένα από τα σοβαρότερα οικονομικά προβλήματα για χιλιάδες οικογένειες.
Aκούστε εδώ: