Εξωδικαστικός: Πώς σώζετε το σπίτι με μεγαλύτερο «κούρεμα» και μικρότερη δόση

Νέα δυνατότητα να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους, πετυχαίνοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερο «κούρεμα» του χρέους και χαμηλότερη μηνιαία δόση, έχουν πλέον οι οφειλέτες μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Η νέα επιλογή αφορά κυρίως όσους, εκτός από το σπίτι στο οποίο κατοικούν, διαθέτουν και άλλα ακίνητα, όπως εξοχικό, οικόπεδο, αγροτεμάχιο ή δεύτερη κατοικία. Το «κλειδί» είναι ότι μπορούν να επιλέξουν να κρατήσουν την κύρια κατοικία τους και να δεχθούν τη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων, ώστε η ρύθμιση να υπολογιστεί με βάση την αξία του σπιτιού.
Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις το ποσό που τελικά ρυθμίζεται μπορεί να μειωθεί ακόμη και στο μισό σε σχέση με την κλασική πρόταση του Εξωδικαστικού, οδηγώντας αντίστοιχα σε σημαντικά μικρότερη δόση.
Χρέος 600.000 ευρώ μπορεί να πέσει στα 200.000
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα οφειλέτη με χρέος 600.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 200.000 ευρώ και άλλα ακίνητα αξίας επίσης 200.000 ευρώ. Με την κλασική ρύθμιση λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσίας του, δηλαδή 400.000 ευρώ, και η οφειλή μπορεί να περιοριστεί στα 400.000 ευρώ.
Με τη νέα επιλογή, όμως, ο οφειλέτης κρατά την κύρια κατοικία, αποδέχεται τη ρευστοποίηση των άλλων ακινήτων και το ποσό που καλείται να ρυθμίσει μπορεί να περιοριστεί στα 200.000 ευρώ. Για ίδια διάρκεια αποπληρωμής, η διαφορά αυτή μπορεί να οδηγήσει σε περίπου μισή μηνιαία επιβάρυνση.
Δύο επιλογές για τον οφειλέτη
Στην πράξη, ο ενδιαφερόμενος μπορεί πλέον να συγκρίνει δύο λύσεις. Η πρώτη είναι η κλασική ρύθμιση, όπου το ύψος της οφειλής και της δόσης υπολογίζεται με βάση το εισόδημα και το σύνολο της περιουσίας. Ο οφειλέτης διατηρεί τα ακίνητά του, αλλά αναλαμβάνει μεγαλύτερο χρέος και υψηλότερη δόση.
Η δεύτερη είναι να προστατεύσει την κύρια κατοικία, δεχόμενος τη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων. Έτσι μειώνεται το ποσό που πρέπει να ρυθμίσει και κατά συνέπεια η μηνιαία δόση. Ο οφειλέτης δεν είναι υποχρεωμένος να αποδεχθεί τη δεύτερη πρόταση. Μπορεί να συγκρίνει τις λύσεις και να επιλέξει εκείνη που θεωρεί βιώσιμη.
Παράδειγμα με χρέος 300.000 ευρώ
Οφειλέτης χρωστά 300.000 ευρώ και έχει κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και αγροτεμάχιο 50.000 ευρώ. Εφόσον επιλέξει να προστατεύσει το σπίτι του και να ρευστοποιηθεί το αγροτεμάχιο, η ρύθμιση μπορεί να υπολογιστεί με βάση την αξία της κύριας κατοικίας, δηλαδή τις 150.000 ευρώ. Η αποπληρωμή μπορεί να φτάσει έως τις 420 δόσεις ή 35 χρόνια, ανάλογα με την περίπτωση, περιορίζοντας σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση.
Τα υπόλοιπα ακίνητα εκποιούνται μέχρι το ύψος των απαιτήσεων, ενώ ό,τι τυχόν περισσέψει επιστρέφει στον οφειλέτη. Η σειρά των ακινήτων που θα ρευστοποιηθούν καθορίζεται από τους πιστωτές και περιλαμβάνεται στη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
Δεύτερη ευκαιρία για σχεδόν 10.000 οφειλέτες
Η νέα δυνατότητα έχει ιδιαίτερη σημασία και για σχεδόν 10.000 οφειλέτες που είχαν ενταχθεί στον Εξωδικαστικό αλλά έχασαν τη ρύθμισή τους. Έως τις 20 Μαρτίου 2027 μπορούν να επιστρέψουν στον Μηχανισμό και να αναζητήσουν νέα, ελαφρύτερη λύση.
Η ρύθμιση αφορά φυσικά πρόσωπα, νοικοκυριά με στεγαστικά δάνεια, αλλά και ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες με χρέη από επιχειρηματική δραστηριότητα.
Εάν έχει ήδη προγραμματιστεί πλειστηριασμός, ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος υποβολής της αίτησης. Όταν αυτή γίνεται τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες από τον νόμο δικλίδες προστασίας.
Το δίλημμα για τον οφειλέτη είναι πλέον ξεκάθαρο: κρατά όλη την περιουσία με μεγαλύτερο χρέος και υψηλότερη δόση ή «θυσιάζει» τα υπόλοιπα ακίνητα για να προστατεύσει το σπίτι του, πετυχαίνοντας μεγαλύτερο κούρεμα και χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση.