Αιματολογικοί καρκίνοι: Οι θεραπείες αλλάζουν το τοπίο – Πού παραμένουν τα κενά

Σημαντικές θεραπευτικές εξελίξεις έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια την αντιμετώπιση των αιματολογικών κακοηθειών, προσφέροντας σε πολλούς ασθενείς περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη επιβίωση. Την ίδια στιγμή, όμως, η πρόσβαση στην καινοτομία δεν είναι ίδια για όλους.
Αυτό ήταν ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδείχθηκαν στη διημερίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) με θέμα «Αιματολογικές Κακοήθειες: Καινοτομία, Πρόσβαση, Ποιότητα Ζωής», που πραγματοποιήθηκε στις 2 και 3 Οκτωβρίου στα Ιωάννινα.
Στη Χρόνια Μυελογενή Λευχαιμία, η πρόοδος των θεραπειών έχει καταστήσει εφικτό τον μακροχρόνιο έλεγχο της νόσου και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, τη λειτουργική ίαση. Στα λεμφώματα, οι στοχευμένες θεραπείες και οι κυτταρικές θεραπείες CAR-T, που εφαρμόζονται πλέον και σε εξειδικευμένα κέντρα στην Ελλάδα, διευρύνουν τις θεραπευτικές δυνατότητες. Αντίστοιχα, στο πολλαπλό μυέλωμα, νέα φάρμακα και θεραπευτικοί συνδυασμοί έχουν αυξήσει τις διαθέσιμες επιλογές, ακόμη και μετά από υποτροπή.
Τα κενά στην πρόσβαση
Όπως επισημάνθηκε στη διημερίδα, η αξιοποίηση των νέων θεραπειών προϋποθέτει ότι ο κατάλληλος ασθενής θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτές την κατάλληλη στιγμή. Σύμφωνα με την ΕΛΛΟΚ, παρότι η Ελλάδα δεν παρουσιάζει σημαντική υστέρηση στην πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στις διαθέσιμες και αποζημιούμενες εξετάσεις βιοδεικτών.
Παράλληλα, η απόσταση από τα εξειδικευμένα κέντρα μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια για τους ασθενείς της περιφέρειας.
Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και στις κλινικές μελέτες. Η ενημέρωση του ασθενούς για μια διαθέσιμη μελέτη δεν αρκεί, όταν το κόστος μετακίνησης ή διαμονής και η γεωγραφική απόσταση καθιστούν δύσκολη τη συμμετοχή του.
Η ζωή μετά και πέρα από τη θεραπεία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη η φροντίδα να μην περιορίζεται στην αντιμετώπιση της ίδιας της νόσου. Η ψυχική υγεία, η διατροφή, η άσκηση, η εργασία, οι σχέσεις και η σεξουαλική υγεία αποτελούν ζητήματα που μπορούν να επηρεαστούν σημαντικά από έναν αιματολογικό καρκίνο και τη θεραπεία του.
Ξεχωριστή συζήτηση αφορούσε τα παιδιά, τους εφήβους και τους νέους ενήλικες. Η Ομάδα Εργασίας CAYAS της ΕΛΛΟΚ παρουσίασε Κείμενο Θέσεων για τις ιδιαίτερες ανάγκες τους, δίνοντας έμφαση στην ομαλή μετάβαση από την παιδιατρική στη φροντίδα ενηλίκων, στη γονιμότητα, στην επιστροφή στο σχολείο ή στις σπουδές, στην επαγγελματική αποκατάσταση και στη μακροχρόνια παρακολούθηση μετά τη θεραπεία.
Στη διημερίδα συζητήθηκε, τέλος, ο ρόλος των ψηφιακών δεδομένων, της τηλεϊατρικής και της τεχνητής νοημοσύνης στην αιματολογική φροντίδα. Όπως τονίστηκε, η τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διάγνωση, παρακολούθηση και διασύνδεση των υπηρεσιών, λειτουργώντας υποστηρικτικά προς τους επαγγελματίες υγείας και χωρίς να υποκαθιστά την ιατρική κρίση και τη σχέση γιατρού και ασθενούς.
ygeiamou.gr