Politica 89.8
Καινοτομία: Τεστ αίματος «πιάνει» τον καρκίνο ωοθηκών σε πρώιμο στάδιο – 4 συμπτώματα SOS
Ένα απλό τεστ αίματος θα μπορούσε κάποια μέρα να εντοπίζει τα πρώτα ίχνη του καρκίνου των ωοθηκών, πολύ πριν εκδηλωθεί.
Ερευνητές του νοσοκομείου Hoag στην Καλιφόρνια εντόπισαν ένα μοριακό σήμα που προδίδει μια μικροσκοπική προκαρκινική αλλοίωση των σαλπίγγων, γνωστή ως STIC, από την οποία προέρχεται ο υψηλού βαθμού ορώδης τύπος της νόσου. Όπως μεταδίδει το Bioengineer.org, η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, είναι η πρώτη παγκοσμίως που καταφέρνει να διακρίνει το STIC πριν μετατραπεί σε διηθητικό καρκίνο.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η διάγνωση γίνεται συχνά όταν η ασθένεια έχει ήδη εξαπλωθεί. Η βλάβη δεν φαίνεται ούτε στις απεικονιστικές ούτε στις συμβατικές αιματολογικές εξετάσεις και σήμερα αποκαλύπτεται μόνο τυχαία, όταν αφαιρούνται χειρουργικά οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες.
Το μόριο που «φωτογραφίζει» τη μάχη των κυττάρων
Η εξέταση βασίζεται σε ένα μόριο RNA, το Tu-Stroma, που συνδέεται με έναν από τους πιο θεμελιώδεις μηχανισμούς της κακοήθειας: τα καρκινικά κύτταρα αποδυναμώνουν τα γειτονικά υγιή, για να κερδίσουν χώρο. Αυξημένες συγκεντρώσεις του βρέθηκαν σε γυναίκες με STIC, αλλά και σε πρώιμο στάδιο της νόσου.
«Ο καρκίνος των ωοθηκών δεν ξεκινά την ημέρα που ανακαλύπτεται ένας όγκος», υπογραμμίζει ο επικεφαλής της έρευνας, Δρ Rajan Gogna. Αντί να αναζητούν ολοένα μικρότερες μάζες, οι επιστήμονες εστίασαν στις αλλαγές που προηγούνται ακόμη και της εμφάνισής τους.
Εντοπίστηκε το 92% των προκαρκινικών βλαβών
Η διεθνής προσπάθεια διήρκεσε οκτώ χρόνια. Σε ξεχωριστή ομάδα γυναικών, που χρησιμοποιήθηκε για την επικύρωση των ευρημάτων, το τεστ ανίχνευσε το STIC στο 92,3% εκείνων που το είχαν και χαρακτήρισε ως υγιείς το 98,2% των υπολοίπων. Σε έναν πληθυσμό υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με τη μοντελοποίηση των ερευνητών, περίπου το 72% των θετικών αποτελεσμάτων θα αποδεικνύονταν αληθινά, ενώ τα αρνητικά θα ήταν σχεδόν πάντα σωστά.
Ωστόσο, η ανάλυση έγινε σε αρχειακά δείγματα ασθενών με επιβεβαιωμένη διάγνωση, οπότε δεν έχει αποδειχθεί ότι το τεστ μπορεί να προβλέψει την ανάπτυξη της πάθησης. Γι’ αυτό, η ομάδα σχεδιάζει προοπτικές μελέτες, που θα παρακολουθούν στον χρόνο γυναίκες με και χωρίς αυξημένη γενετική προδιάθεση.
Λιγότερα «τυφλά» χειρουργεία για τις φορείς BRCA
Μεγάλη αξία θα είχε μια τέτοια εξέταση για όσες φέρουν μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 ή BRCA2. Πολλές από αυτές καλούνται να αποφασίσουν αν θα υποβληθούν σε προληπτική χειρουργική επέμβαση, ενίοτε πριν αποκτήσουν όσα παιδιά επιθυμούν και με «τίμημα» την πρόωρη εμμηνόπαυση.
Σήμερα, όπως εξηγεί η συνεπικεφαλής της έρευνας, Δρ Esha Madan, η απόφαση στηρίζεται κυρίως στον κληρονομικό κίνδυνο, χωρίς να είναι γνωστό αν υπάρχουν πράγματι προκαρκινικές αλλοιώσεις. Οι ερευνητές ασχολούνται ήδη και με παρεμβάσεις που θα αναχαιτίζουν την εξέλιξή τους, καθιστώντας ενδεχομένως περιττή την αφαίρεση των οργάνων.
Σχεδόν 900 νέες διαγνώσεις τον χρόνο στην Ελλάδα
Βάσει των εκτιμήσεων του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) για το 2024, στη χώρα μας σημειώνονται ετησίως 887 νέα περιστατικά καρκίνου των ωοθηκών και 638 θάνατοι.
Η σχέση αυτή, περίπου επτά απώλειες για κάθε δέκα νέες περιπτώσεις, αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη δυσκολία της έγκαιρης ανίχνευσης, στην οποία επιχειρεί να δώσει λύση η ανακάλυψη.
Τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Μέχρι να είναι διαθέσιμο ένα τέτοιο τεστ, η διάγνωση σε αρχικό στάδιο εξαρτάται πρωτίστως από την επαγρύπνηση απέναντι στις πρώτες εκδηλώσεις, που μοιάζουν με εκείνες πιο συνηθισμένων παθήσεων, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Σύμφωνα με το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS), οι κυριότερες ενδείξεις, όταν εμφανίζονται συχνά (περίπου 12 ή περισσότερες φορές τον μήνα), είναι:
- φούσκωμα ή διόγκωση της κοιλιάς
- πόνος ή ευαισθησία στην κοιλιά ή στη λεκάνη
- απώλεια όρεξης ή αίσθημα κορεσμού νωρίς στο γεύμα
- επείγουσα ή συχνότερη ανάγκη για ούρηση
Πιθανά σημάδια είναι επίσης η δυσπεψία, η δυσκοιλιότητα ή η διάρροια, ο πόνος στη μέση, η συνεχής κόπωση, η ανεξήγητη απώλεια βάρους και η ασυνήθιστη κολπική αιμορραγία, για παράδειγμα μετά την εμμηνόπαυση. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν οφείλονται σε καρκίνο, αξίζει όμως να εξετάζονται από γιατρό, ιδίως όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται.
ygeimaou.gr
