Politica 89.8
Διαβήτης τύπου 2: Νέα στοιχεία για τη σχέση του με τον καρκίνο
Ο διαβήτης τύπου 2 είναι γνωστό ότι συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών και νεφρικών προβλημάτων. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι επιστήμονες εξετάζουν όλο και περισσότερο τη σχέση του και με τον καρκίνο.
Νέα μεγάλη μελέτη από τη Δανία έρχεται να προσθέσει ακόμη ένα κομμάτι σε αυτό το παζλ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα οποία παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της European Association for the Study of Diabetes (EASD), τα περιστατικά καρκίνου ήταν συχνότερα μεταξύ των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τη νόσο.
Οι ερευνητές παρατήρησαν, μάλιστα, ότι η διαφορά έγινε μεγαλύτερη τα πιο πρόσφατα χρόνια που εξέτασαν, ενώ ιδιαίτερα έντονη ήταν η συσχέτιση με μορφές καρκίνου που έχουν να κάνουν με την παχυσαρκία.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εθνικά μητρώα υγείας που καλύπτουν ουσιαστικά ολόκληρο τον ενήλικο πληθυσμό της Δανίας και παρακολούθησαν τις διαγνώσεις καρκίνου σε ανθρώπους με και χωρίς διαβήτη τύπου 2 από το 1996 έως το 2022.
Κατά τη διάρκεια των 27 ετών καταγράφηκαν 75.540 πρώτες διαγνώσεις καρκίνου σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 και 635.323 σε άτομα χωρίς τη νόσο.
Την περίοδο 2010-2022, η συνολική επίπτωση του καρκίνου ήταν 22% υψηλότερη στις γυναίκες με διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς διαβήτη. Στους άνδρες, η αντίστοιχη διαφορά ήταν 12%.
Το χάσμα ήταν ακόμη μεγαλύτερο όταν οι επιστήμονες εξέτασαν συνολικά τους καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία: η επίπτωσή τους ήταν 45% υψηλότερη στους άνδρες και 30% υψηλότερη στις γυναίκες με διαβήτη τύπου 2.
Δεν είναι ίδιος ο κίνδυνος για κάθε μορφή καρκίνου
Τα ευρήματα διέφεραν σημαντικά ανάλογα με το φύλο και τη μορφή καρκίνου.
Στις γυναίκες με διαβήτη τύπου 2, η επίπτωση του καρκίνου του μαστού ήταν κατά 8% υψηλότερη. Στους άνδρες με διαβήτη, ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν κατά 17% συχνότερος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τον καρκίνο του πνεύμονα. Στις γυναίκες με διαβήτη τύπου 2, η επίπτωσή του ήταν περίπου 25% υψηλότερη την περίοδο 2010-2022. Την προηγούμενη περίοδο, 1996-2009, είχε καταγραφεί αντίθετο μοτίβο, με 12% χαμηλότερη επίπτωση.
Ωστόσο, ο διαβήτης τύπου 2 δεν συνδέθηκε με υψηλότερη επίπτωση όλων των καρκίνων. Χαρακτηριστικά, στους άνδρες με τη νόσο η επίπτωση του καρκίνου του προστάτη ήταν 19% χαμηλότερη σε σχέση με τους άνδρες χωρίς διαβήτη.
Γιατί μπορεί να συνδέονται διαβήτης και καρκίνος;
Η απάντηση δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη.
Διαβήτης τύπου 2 και καρκίνος μοιράζονται αρκετούς παράγοντες κινδύνου, μεταξύ των οποίων η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η μη ισορροπημένη διατροφή και η σωματική αδράνεια.
Παράλληλα, οι επιστήμονες διερευνούν πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη σχέση. Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης, η υπεργλυκαιμία και η χρόνια φλεγμονή.
Το υπερβάλλον σωματικό λίπος μπορεί επίσης να επηρεάζει ορμόνες και αυξητικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, η παχυσαρκία συχνά συνοδεύεται από αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης και IGF-1, ενώ ο λιπώδης ιστός μπορεί να επηρεάζει τα επίπεδα οιστρογόνων και ουσιών που συμμετέχουν στη φλεγμονώδη απόκριση. Οι μηχανισμοί αυτοί μελετώνται ως πιθανοί κρίκοι στη σύνδεση παχυσαρκίας και ορισμένων μορφών καρκίνου.
Συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιότητα
Οι ίδιοι οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση μεταξύ διαβήτη τύπου 2 και καρκίνου και δεν αποδεικνύουν ότι ο διαβήτης προκαλεί καρκίνο.
Υπάρχει μάλιστα ένας σημαντικός περιορισμός: η μελέτη δεν μπόρεσε να λάβει υπόψη μεμονωμένα δεδομένα για ορισμένους σημαντικούς παράγοντες κινδύνου, όπως το σωματικό βάρος, το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ και τη σωματική δραστηριότητα.
Επομένως, μέρος των διαφορών που παρατηρήθηκαν μεταξύ των ανθρώπων με και χωρίς διαβήτη ενδέχεται να εξηγείται από αυτούς ή άλλους κοινούς παράγοντες.
Αυτός είναι και ο λόγος που τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι ένας άνθρωπος με διαβήτη τύπου 2 θα εμφανίσει καρκίνο. Αναδεικνύουν, όμως, σύμφωνα με τους ερευνητές, την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου στο πλαίσιο της μακροχρόνιας φροντίδας των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 2.
Όπως επισημαίνει η συν-συγγραφέας της μελέτης Dr Tinne Laurberg, η πρόληψη των καρδιαγγειακών και νεφρικών παθήσεων εξακολουθεί να αποτελεί βασική προτεραιότητα στη φροντίδα του διαβήτη. Καθώς όμως τα αποτελέσματα για αυτές τις επιπλοκές βελτιώνονται, ο καρκίνος ίσως χρειάζεται πλέον μεγαλύτερη προσοχή.
vita.gr
