Politica 89.8
Κυρίαρχο το στίγμα για τις ψυχικές διαταραχές στην ελληνική κοινωνία – Το μήνυμα των ειδικών
Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία έχει επανειλημμένα αναφερθεί στις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που αφορούν στην ψυχική νόσο και έχουν ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση όσων πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Δυστυχώς, το στίγμα για τις ψυχικές διαταραχές παραμένει κυρίαρχο και στην ελληνική κοινωνία, όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή της με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10/10).
Το στίγμα, σύμφωνα με τους ψυχιάτρους, άλλοτε συνδέει με αντιεπιστημονικό τρόπο τις σοβαρές ψυχικές διαταραχές με την επικινδυνότητα, άλλοτε προβάλλει το ανίατο των ψυχικών διαταραχών χωρίς να λαμβάνει υπόψη την πρόοδο που έχει γίνει στην θεραπεία τους τις τελευταίες δεκαετίες, άλλοτε με την άρνηση αποδοχής του σύγχρονου κοινοτικού μοντέλου φροντίδας και άλλοτε παραβιάζει το ιατρικό απόρρητο και τα προσωπικά δεδομένα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.
«Στα πλαίσια αυτά τα ίδια τα άτομα με ψυχική διαταραχή αποκτούν αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους και υιοθετούν τις προκαταλήψεις σε βάρος τους, ενδοβάλλοντας το αρνητικό τους περιεχόμενο (self-stigma), με αποτέλεσμα την χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, την αυτοεγκατάλειψη και την μη αναζήτησή όποιων ευκαιριών αποκατάστασης τους προσφέρονται, στα πλαίσια της σύγχρονής ψυχιατρικής φροντίδας», σημειώνει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία.
Το φετινό θέμα της Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας «Ακούγοντας τις Βιωμένες Εμπειρίες: Πραγματικές Φωνές, Πραγματική Αλλαγή» θέτει την ανάγκη οικοδόμησης συστημάτων ψυχικής υγείας μαζί με τα άτομα που φέρουν την βιωμένη εμπειρία της ψυχικής νόσου και όχι απλώς γι’ αυτά.
«Είναι γεγονός ότι πολύ συχνά ζητείται από τα άτομα με «βιωμένη εμπειρία» να μοιραστούν τις ιστορίες τους, αλλά στο τέλος αποκλείονται από τη λήψη αποφάσεων», επισημαίνουν οι ψυχίατροι, και προσθέτουν:
«Η ουσιαστική συμμετοχή, όμως, εκτείνεται πέρα από το να ακούγονται απλώς οι φωνές τους. Η χάραξη πολιτικών και η δημιουργία υποστηρικτικών δομών οφείλει να συμπεριλαμβάνει την πολύτιμη γνώση των ανθρώπων με βιωμένη εμπειρία. Η αυτοσυνηγορία (self-advocacy) και η λογοδοσία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας (service accountability) μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν θεμελιώδεις πυλώνες για την αποτελεσματική διαχείριση της ψυχικής διαταραχής, χωρίς αποκλεισμούς και με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η ομότιμη συμπαράσταση (peer supporting) αφορά στη φροντίδα και στη στήριξη που παρέχεται από άτομα που έχουν ανακάμψει προς άλλα άτομα που περνούν τώρα την ίδια διαταραχή. Στα πλαίσια της ουσιαστικής αξιοποίηση της βιωμένης εμπειρίας, η τοποθέτηση πιστοποιημένων ομότιμων υποστηρικτών σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αποτελεί μια σημαντική μεταρρυθμιστική θεραπευτική καινοτομία που οφείλουμε να υιοθετήσουμε».
ygeiamou.gr
