Politica 89.8
Γρ. Τσιώτος: AI, στοχευμένα φάρμακα και νέες χειρουργικές τεχνικές αλλάζουν την αντιμετώπιση του καρκίνου στο πάγκρεας
H πρώιμη διάγνωση μέσω του ΑΙ, τα νέα φάρμακα που στοχεύουν απευθείας στα ένοχα γονίδια και οι νέες χειρουργικές δυνατότητες ανοίγουν δρόμους για βάσιμες ελπίδες προόδου στην αντιμετώπιση του καρκίνου στο πάγκρεας, που μέχρι πρόσφατα θεωρείτο καταδικαστικός και έως το 2030 αναμένεται σύμφωνα με τον ΠΟΥ να αποτελέσει τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. «Είναι υπερβολή να θεωρήσουμε ότι κάτι μαγικό θα αλλάξει άρδην στην πρόγνωση ενός τόσο κακού καρκίνου. Από την άλλη πλευρά, οι τελευταίες εξελίξεις μας καθιστούν συγκρατημένα αισιόδοξους», δηλώνει ο χειρουργός Παγκρέατος διευθυντής Α’ Χειρουργικής Κλινικής Νοσοκομείου Μητέρα-Υγεία και ιδρυτής και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, Γρηγόρης Τσιώτος. Σε συνέντευξη που παραχωρεί στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου, αναφέρει μεταξύ άλλων, ότι για πρώτη φορά ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο στοιχεία από μελέτη της Mayo Clinic που έγινε σε 1.462 άτομα και δείχνουν ότι με τη χρήση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, η κακοήθεια μπορεί να διαγνωστεί έως και ενάμιση χρόνο πριν από την εμφάνισή της στην αξονική τομογραφία, και πολύ πιο πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων. «Ο καρκίνος παγκρέατος διαγιγνώσκεται αργά, όταν έχει δώσει μεταστάσεις, έχει πιάσει πολλά αγγεία γύρω γύρω και αυτό τον καθιστά ανίατο. Ως εκ τούτου, τα νέα στοιχεία που προκύπτουν από τη μελέτη είναι συγκλονιστικά, αν επιβεβαιωθούν και από τις νέες μελέτες που έχουν ήδη αρχίσει».
Νέα στοχευμένα φάρμακα χτυπούν τον γενετικό μηχανισμό του όγκου – Ενθαρρυντικά αποτελέσματα από τις πρώτες μελέτες
Όσον αφορά τα νέα στοχευμένα φάρμακα που χτυπούν τον γενετικό μηχανισμό του όγκου ο ειδικός αναφέρει: «Υπάρχει ένα ογκογονίδιο, το λεγόμενο KRAS, που εντοπίζεται στο 85% των διαγνωσμένων περιστατικών με καρκίνο παγκρέατος. Αυτό το γνωρίζουμε εδώ και 25 χρόνια. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε κάποιο φάρμακο ικανό να στοχεύσει αποτελεσματικά το συγκεκριμένο ογκογονίδιο, να αναστείλει δηλαδή τη δράση του και κατ’ επέκταση να επιβραδύνει την ανάπτυξη του όγκου. Πλέον, όμως, φαίνεται ότι κάτι αλλάζει. Οι πρώτες μελέτες φάσης Ι δείχνουν ότι υπάρχει ένα νέο φάρμακο που δρα στοχευμένα σε αυτούς τους ασθενείς, με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Εάν τα ευρήματα αυτά επιβεβαιωθούν και στις επόμενες κλινικές μελέτες, τότε θα έχουμε ένα πολύ μεγάλο πρόσθετο όπλο στη χημειοθεραπεία».
Έως και πενταπλασιασμός της επιβίωσης όταν ο ανεγχείρητος καρκίνος χειρουργείται
Αυτό που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια δραματικά και έχει βελτιώσει καθοριστικά την πρόγνωση των ασθενών είναι ότι μπορεί να μετατραπεί αυτό που θεωρείτο πριν ανεγχείρητος καρκίνος, σε εγχειρήσιμο, λέει ο κ. Τσιώτος. «Το 40% των ασθενών με καρκίνο παγκρέατος θεωρούνται ανεγχείρητοι, διότι ο καρκίνος έχει εμπλέξει τις μεγάλες αρτηρίες και φλέβες γύρω από το πάγκρεας, την πυλαία φλέβα, την αρτηρία του ήπατος, την αρτηρία του εντέρου. Και αυτό θεωρείται συμβατικά ανεγχείρητο. Όμως, μερικά κέντρα παγκοσμίως, είμαστε ένα από αυτά, το μοναδικό στην Ελλάδα μέχρι στιγμής, μπορούμε και βγάζουμε τους όγκους αυτούς βγάζοντας μαζί και τα αγγεία, τα οποία διηθούνται. Στη συνέχεια αυτό το έλλειμμα της φλέβας, ή της αρτηρίας αποκαθίσταται με μοσχεύματα, ή με άλλους τρόπους. Αυτό είναι η μετατροπή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο. Δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους τους ασθενείς, αλλά σε ένα σημαντικό ποσοστό, σχεδόν στους μισούς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι ασθενείς που είχαν επιβίωση 6, 7, 8 μήνες, τώρα έχουν τετραπλασιάσει ή πενταπλασιάσει τη μέση επιβίωση. Δηλαδή, έχουμε αποδείξει και εμείς με επανειλημμένες δημοσιεύσεις από το 2019 και μετά, όπως και η διεθνής βιβλιογραφία με ακόμα περισσότερα περιστατικά από την Αμερική, ότι η μετατροπή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο, αυξάνει πάρα πάρα πολύ την επιβίωση».
112% μεγαλύτερη θνητότητα σε νοσοκομεία που δεν είναι κέντρα αναφοράς
Η ομάδα μας λειτουργεί με χαρακτηριστικά κέντρου Αναφοράς, τονίζει ο κ. Τσιώτος για να εξηγήσει στη συνέχεια τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τους ασθενείς. «Αυτό σημαίνει πολύ καλύτερη επιβίωση μετά την εγχείρηση, πολύ μικρότερες επιπλοκές και θνητότητα στο χειρουργείο. Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο στο περιοδικό του Αμερικανικού ιατρικού Συλλόγου, ασθενείς οι οποίοι χειρουργούνται για πάγκρεας σε μεγάλα νοσοκομεία, που δεν είναι όμως κέντρα αναφοράς έχουνε 112% μεγαλύτερη θνητότητα, σε αντίθεση με ασθενείς που χειρουργούνται σε κέντρα αναφοράς, που έχουνε 35% μεγαλύτερη επιβίωση», Τι καθιστά μία χειρουργική ομάδα κέντρο αναφοράς, προκύπτει εύλογα το επόμενο ερώτημα. «Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Παγκρέατος έχει ορίσει σαφέστατα αυτούς τους όρους και αναφέρεται σε: Πρώτον, ποσοτικά χαρακτηριστικά. Δηλαδή, πόσες αφαιρέσεις παγκρέατος γίνονται κάθε χρόνο. Υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός που πρέπει να υπερβαίνει ετησίως η ομάδα. Δεύτερον, υπάρχουν ποιοτικά χαρακτηριστικά που αφού περάσουν από κριτικές επιτροπές δημοσιεύονται. Και τρίτον, πρέπει να υπάρχουν όλες οι συναφείς με το πάγκρεας ειδικότητες, για παράδειγμα επεμβατική ακτινολογία, γαστροντερολογία, ακτινολογία, ακτινοθεραπευτική, χημειοθεραπεία, λοιμωξιολογία κάτω από την ίδια στέγη, στο ίδιο νοσοκομείο». Ποιο είναι το μεγαλύτερο μήνυμα ελπίδας που μπορείτε να δώσετε αυτή τη στιγμή σε έναν ασθενή με καρκίνο παγκρέατος και στην οικογένειά του, ήταν το τελευταίο ερώτημα που ετέθη στον διακεκριμένο χειρουργό παγκρέατος. «Το μεγαλύτερο μήνυμα που έχουμε να δώσουμε είναι, η μετατροπή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο. Το 40% των ασθενών που έχουν καρκίνο παγκρέατος, οι γιατροί τους, χειρουργοί, παθολόγοι, ογκολόγοι και γαστρεντερολόγοι, τους θεωρούν ανεγχείρητους. Αυτοί οι ασθενείς θα πρέπει να ζητήσουν και μια δεύτερη γνώμη, γιατί μπορεί αυτό που θεωρεί κανείς ανεγχείρητο, να είναι τελικά εγχειρήσιμο και να ανοίξει έναν δρόμο πολύ καλύτερης πρόγνωσης και πολύ μακρότερης επιβίωσης».
amna.gr
