Politica 89.8
Σημαντική αύξηση κατέγραψαν οι καταθέσεις των Ελλήνων στις τράπεζες την τελευταία πενταετία, καθώς η οικονομία άφησε πίσω της τις αλλεπάλληλες κρίσεις και μπήκε σε τροχιά ανάπτυξης. Από το τέλος του 2020 έως και το 2025, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκαν κατά 43,7 δισ. ευρώ, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά πλέον τα 207 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει αφενός τη βελτίωση των εισοδημάτων και αφετέρου τη διάθεση των πολιτών να κρατούν «μαξιλάρι» ασφαλείας, μετά από μια δεκαετία οικονομικής αβεβαιότητας. Παράλληλα, όμως, δείχνει και μια σταδιακή αλλαγή στη συμπεριφορά των αποταμιευτών, καθώς όλο και περισσότεροι αναζητούν εναλλακτικές λύσεις πέρα από τον απλό τραπεζικό λογαριασμό.
Πώς «φούσκωσαν» οι καταθέσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος, η αύξηση των καταθέσεων ξεκίνησε μετά το σοκ της πανδημίας και ενισχύθηκε τα επόμενα χρόνια, καθώς η οικονομία σταθεροποιήθηκε και επανήλθε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Η άνοδος των μισθών, η μείωση της ανεργίας, τα μέτρα στήριξης της πολιτείας και η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος έδωσαν τη δυνατότητα σε πολλά νοικοκυριά να βάζουν στην άκρη χρήματα. Παράλληλα, αρκετές επιχειρήσεις διατήρησαν υψηλά τα ταμειακά τους διαθέσιμα, είτε ως «ασπίδα» απέναντι στην αβεβαιότητα είτε για να χρηματοδοτήσουν μελλοντικές επενδύσεις.
Τη μερίδα του λέοντος στην αύξηση των καταθέσεων έχουν τα νοικοκυριά. Μόνο τον Νοέμβριο του 2025, οι καταθέσεις των Ελλήνων αυξήθηκαν κατά 941 εκατ. ευρώ, όταν τον προηγούμενο μήνα η αύξηση ήταν μόλις 196 εκατ. ευρώ. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής έφτασε το 3,6%, δείχνοντας ότι η τάση αποταμίευσης παραμένει ισχυρή.
Η εικόνα αυτή είναι σαφώς καλύτερη σε σχέση με το 2024, όταν η αύξηση των καταθέσεων ήταν πιο περιορισμένη. Τότε, το αντίστοιχο διάστημα, οι καταθέσεις των νοικοκυριών είχαν ενισχυθεί μόλις κατά 0,4 δισ. ευρώ.
Θετική, αν και πιο συγκρατημένη, είναι και η εικόνα στις επιχειρήσεις. Τον Νοέμβριο του 2025, οι καταθέσεις τους αυξήθηκαν κατά 90 εκατ. ευρώ, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε στο 8,7%. Ιδιαίτερα οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις γύρισαν σε θετικό πρόσημο, μετά από έντονες διακυμάνσεις τους προηγούμενους μήνες.
Τα λεφτά «κάθονται» στους λογαριασμούς
Παρά το αυξημένο απόθεμα καταθέσεων, οι περισσότεροι Έλληνες δεν επιλέγουν να δεσμεύσουν τα χρήματά τους. Περίπου το 76% των καταθέσεων βρίσκεται σε λογαριασμούς μίας ημέρας, δηλαδή σε απλούς λογαριασμούς όψεως και ταμιευτηρίου.
Μόνο στο πρώτο δεκάμηνο του 2025, τα υπόλοιπα αυτών των λογαριασμών αυξήθηκαν κατά 5,5 δισ. ευρώ. Αντίθετα, οι προθεσμιακές καταθέσεις μειώθηκαν κατά 2,3 δισ. ευρώ, καθώς τα επιτόκια υποχώρησαν αισθητά. Με απλά λόγια, πολλοί πολίτες διαπιστώνουν ότι «κλειδώνοντας» τα χρήματά τους για μήνες ή και χρόνια κερδίζουν ελάχιστα, ενώ χάνουν την ευελιξία να τα χρησιμοποιήσουν όποτε χρειαστεί.
Σε ετήσια βάση, οι καταθέσεις μίας ημέρας «τρέχουν» με ρυθμό σχεδόν 8%, ενώ οι προθεσμιακές πέρασαν σε αρνητικό έδαφος, φτάνοντας έως και το -1,8%.
Η στροφή στα αμοιβαία κεφάλαια
Σε αυτό το περιβάλλον, δεν προκαλεί έκπληξη η στροφή προς τα αμοιβαία κεφάλαια. Σύμφωνα με την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, από τις αρχές του 2023 έως και τον Νοέμβριο του 2025, τα αμοιβαία κεφάλαια προσέλκυσαν εισροές 12,5 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ενεργητικό στα 28,7 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερα δημοφιλή είναι τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια τακτής λήξης, τα οποία για πολλούς λειτουργούν ως «αντικατάστατο» των προθεσμιακών καταθέσεων. Ο επενδυτής δεσμεύει τα χρήματά του για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και μπορεί να πετύχει αποδόσεις κοντά στο 2%, όταν οι προθεσμιακές μετά βίας πλησιάζουν το 1%.
Τι φέρνει το 2026
Για τη νέα χρονιά, οι εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος είναι συγκρατημένα αισιόδοξες. Τα νέα μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης και οι μισθολογικές αυξήσεις αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα, στηρίζοντας και τις τραπεζικές καταθέσεις.
Ωστόσο, υπάρχει και ένας αστερίσκος. Αν τα επιτόκια συνεχίσουν να υποχωρούν σε πραγματικούς όρους, οι καταθέσεις θα χάσουν μέρος της ελκυστικότητάς τους ως μέσο αποταμίευσης. Σε αυτή την περίπτωση, είναι πιθανό να δούμε ακόμη μεγαλύτερη στροφή προς εναλλακτικά προϊόντα.
