Politica 89.8
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Πότε μπορεί να γίνει παρακράτηση από τη σύνταξη – Τι πρέπει να προσέξουν
Ολόκληρη τη σύνταξή τους μπορούν να παίρνουν οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται, καθώς έχει καταργηθεί η παλιά περικοπή του 30%. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσοι εργάζονται απαλλάσσονται από τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις. Αντίθετα, πρέπει να δηλώνουν κανονικά την εργασία τους και να πληρώνουν τις εισφορές και τον ειδικό πόρο που προβλέπεται για τους εργαζόμενους συνταξιούχους.
Το σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή αφορά κυρίως τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, οι οποίοι πρέπει οι ίδιοι να φροντίζουν κάθε μήνα για την πληρωμή των ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων. Εάν αφήσουν απλήρωτες τις εισφορές τους για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών, μπορεί να ενεργοποιηθεί η διαδικασία παρακράτησης των οφειλόμενων ποσών από τη σύνταξή τους.
Προσοχή όμως: δεν πρόκειται για περικοπή της σύνταξης επειδή ο συνταξιούχος εργάζεται. Η παρακράτηση αφορά χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ που έχει δημιουργηθεί επειδή δεν καταβλήθηκαν οι προβλεπόμενες ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Τι ισχύει σήμερα για όσους δουλεύουν μετά τη σύνταξη
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 άλλαξε ριζικά το καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους. Με τον νόμο 5078/2023 καταργήθηκε η περικοπή κατά 30% της κύριας και επικουρικής σύνταξης που επιβαλλόταν σε όσους συνέχιζαν να εργάζονται.
Πλέον ένας συνταξιούχος μπορεί να εργάζεται νόμιμα, να εισπράττει τον μισθό ή το εισόδημα από την επαγγελματική του δραστηριότητα και παράλληλα να λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξή του. Αντί της παλιάς περικοπής, όμως, καταβάλλεται ειδικός μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ.
Για τους μισθωτούς συνταξιούχους τα πράγματα είναι πιο απλά, καθώς ο πόρος, ύψους 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών, παρακρατείται μέσω της μισθοδοσίας. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι πρέπει αντίθετα να μεριμνούν οι ίδιοι για την πληρωμή των ποσών που τους αναλογούν.
Για τους μη μισθωτούς που υπάγονται στην κύρια ασφάλιση, ο ειδικός πόρος αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς του κλάδου κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία έχουν ενταχθεί, ενώ διαφορετικός υπολογισμός προβλέπεται όπου υπάρχει και επικουρική ασφάλιση.
Τι γίνεται αν δεν πληρώσουν για πάνω από δύο μήνες
Εδώ βρίσκεται και η βασική «παγίδα» που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι. Αν ένας μη μισθωτός συνταξιούχος συνεχίζει κανονικά την επαγγελματική του δραστηριότητα, αλλά δεν καταβάλλει τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις που τη συνοδεύουν, δημιουργεί οφειλή προς τον e-ΕΦΚΑ. Όταν οι οφειλές παραμείνουν απλήρωτες για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών, προβλέπεται η δυνατότητα παρακράτησης των σχετικών ποσών από τις συντάξεις που καταβάλλονται στον δικαιούχο.
Με απλά λόγια, ο κανόνας είναι: η εργασία από μόνη της δεν κόβει ούτε ένα ευρώ από τη σύνταξη, αλλά οι εισφορές που προκύπτουν από την εργασία πρέπει να πληρώνονται κανονικά.
Το μεγάλο πρόστιμο για όσους δεν δηλώσουν την εργασία
Υπάρχει όμως και μία ακόμη υποχρέωση που δεν πρέπει να ξεχνούν οι συνταξιούχοι: την εργασία τους πρέπει να τη δηλώνουν στον e-ΕΦΚΑ. Όποιος συνταξιούχος αναλαμβάνει ασφαλιστέα εργασία οφείλει να υποβάλει τη σχετική δήλωση στην ειδική ηλεκτρονική υπηρεσία. Και εδώ οι κυρώσεις είναι σημαντικές.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο συνταξιούχος εργάζεται χωρίς να έχει δηλώσει την απασχόλησή του, προβλέπεται χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Το ποσό της οφειλής που προκύπτει μπορεί να εισπραχθεί μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη, σύμφωνα με όσα προβλέπει η νομοθεσία.
Γι’ αυτό οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι πρέπει να θυμούνται δύο βασικούς κανόνες: να δηλώνουν την εργασία τους και να πληρώνουν κανονικά τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από αυτή.
Τι ισχύει για όσους έχουν παλιά χρέη
Διαφορετικό είναι το καθεστώς για κάποιον που δεν έχει ακόμη συνταξιοδοτηθεί και θέλει να βγει στη σύνταξη έχοντας χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, είναι δυνατή η συνταξιοδότηση ακόμη και με οφειλές έως 30.000 ευρώ για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους και έως 10.000 ευρώ για ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ.
Για το τμήμα του χρέους που βρίσκεται πάνω από τα γενικά όρια των 20.000 ευρώ και 6.000 ευρώ αντίστοιχα, προβλέπεται ειδικός τρόπος παρακράτησης από τη σύνταξη μέχρι η οφειλή να μειωθεί στα συγκεκριμένα επίπεδα. Η περίπτωση αυτή, ωστόσο, δεν πρέπει να συγχέεται με τους ήδη συνταξιούχους που αποφασίζουν να συνεχίσουν να εργάζονται.
