Politica 89.8
Πότε ο εργοδότης πρέπει να πληρώσει ακόμη κι αν το προσωπικό δεν εργάζεται και πώς προστατεύονται όσοι καταγγέλλουν παρανομίες
Τι γίνεται όταν μια επιχείρηση κλείνει ξαφνικά και οι εργαζόμενοι μένουν στο σπίτι τους χωρίς να γνωρίζουν πότε θα επιστρέψουν στη δουλειά; Χάνουν τον μισθό τους; Μπορεί ο εργοδότης να τους απολύσει; Και τι συμβαίνει όταν το κλείσιμο οφείλεται σε φορολογικές παραβάσεις ή σε παρέμβαση των Αρχών;
Η εργατική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένα δικαιώματα για τους εργαζόμενους, ακόμη και όταν μια επιχείρηση σταματήσει προσωρινά να λειτουργεί. Όπως εξηγεί ο δικηγόρος-εργατολόγος Γιάννης Καρούζος, το γεγονός ότι ένα κατάστημα κατεβάζει ρολά δεν σημαίνει ότι σταματούν αυτομάτως οι υποχρεώσεις του εργοδότη απέναντι στο προσωπικό του.
Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις οι εργαζόμενοι δικαιούνται κανονικά τον μισθό τους, ακόμη κι αν δεν έχουν εργαστεί ούτε μία ημέρα κατά το διάστημα που η επιχείρηση παραμένει κλειστή.
Πότε πληρώνεστε ακόμη κι αν δεν δουλεύετε;
Το άρθρο 656 του Αστικού Κώδικα προβλέπει ότι όταν ο εργαζόμενος είναι διαθέσιμος να προσφέρει την εργασία του, αλλά ο εργοδότης δεν μπορεί να την αποδεχθεί για λόγους που τον αφορούν, ο μισθός μπορεί να εξακολουθεί να οφείλεται. Για παράδειγμα, εάν ένα κατάστημα κλείσει λόγω παραβάσεων που αποδίδονται στην επιχείρηση, οι εργαζόμενοι δεν χάνουν αυτομάτως τις αποδοχές τους.
Αυτό σημαίνει ότι ο εργοδότης δεν μπορεί απλώς να ανακοινώσει ότι το κατάστημα είναι κλειστό και να σταματήσει να πληρώνει το προσωπικό του. Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική εξαίρεση: η ανωτέρα βία. Πρόκειται για εξαιρετικά γεγονότα που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν ή να αποτραπούν και δεν οφείλονται στον εργοδότη. Το εάν υπάρχει πράγματι ανωτέρα βία εξετάζεται ξεχωριστά σε κάθε περίπτωση.
Μπορεί να σας απολύσει επειδή έκλεισε το κατάστημα;
Το κλείσιμο μιας επιχείρησης δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι έχουν απολυθεί. Εάν δεν έχει γίνει νόμιμη καταγγελία της σύμβασης εργασίας, η εργασιακή σχέση καταρχήν εξακολουθεί να ισχύει.
Για τους εργαζόμενους με σύμβαση αορίστου χρόνου, ο εργοδότης πρέπει να ακολουθήσει τη νόμιμη διαδικασία απόλυσης και να καταβάλει την προβλεπόμενη αποζημίωση, εφόσον αυτή οφείλεται.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των εργαζομένων με σύμβαση ορισμένου χρόνου. Σύμφωνα με το άρθρο 672 του Αστικού Κώδικα, μια τέτοια σύμβαση μπορεί να λυθεί πριν από τη συμφωνημένη ημερομηνία μόνο εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος.
Εάν ο εργοδότης προχωρήσει σε πρόωρη καταγγελία χωρίς σπουδαίο λόγο, ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει τις αποδοχές που θα λάμβανε μέχρι τη λήξη της σύμβασής του.
Τι γίνεται αν καταγγείλετε παρανομίες στην επιχείρηση;
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για εργαζόμενους που καταγγέλλουν συγκεκριμένες παράνομες πρακτικές στον χώρο εργασίας τους. Ο νόμος 4990/2022 προστατεύει, υπό προϋποθέσεις, όσους αναφέρουν παραβιάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του.
Η προστασία μπορεί να καλύπτει ακόμη και πρώην εργαζόμενους ή υποψηφίους για εργασία. Οι καταγγελίες μπορούν να γίνονται μέσω των προβλεπόμενων εσωτερικών διαύλων ή απευθείας στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, εφόσον πρόκειται για υπόθεση που καλύπτεται από τον συγκεκριμένο νόμο.
Ο εργοδότης δεν επιτρέπεται να εκδικηθεί έναν εργαζόμενο επειδή έκανε προστατευόμενη καταγγελία;
Απαγορεύονται, μεταξύ άλλων, η απόλυση ως αντίποινο, η μείωση μισθού, ο υποβιβασμός, η δυσμενής αλλαγή καθηκόντων και ο εκφοβισμός.
Εάν αποδειχθεί ότι μια απόλυση έγινε ως αντίποινο για προστατευόμενη καταγγελία, είναι άκυρη.
Προσοχή, όμως: δεν καλύπτεται αυτομάτως κάθε καταγγελία ή κάθε διαφωνία με τον εργοδότη από το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο.
Τι πρέπει να κάνετε αν η επιχείρηση κατεβάσει ρολά;
Οι εργαζόμενοι που βρίσκονται ξαφνικά χωρίς αντικείμενο εργασίας πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν είναι υποχρεωμένοι να παραιτηθούν επειδή η επιχείρηση σταμάτησε να λειτουργεί.
Είναι σημαντικό να ζητούν γραπτή ενημέρωση για την κατάσταση της σύμβασής τους, να κρατούν τα στοιχεία της μισθοδοσίας τους και να μπορούν να αποδείξουν ότι παραμένουν διαθέσιμοι για εργασία.
Εάν ο εργοδότης σταματήσει να καταβάλλει τους μισθούς, μπορούν να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας και να διεκδικήσουν τις οφειλόμενες αποδοχές.
Παράλληλα, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή πριν υπογράψουν οποιοδήποτε έγγραφο οικειοθελούς αποχώρησης, καθώς μια τέτοια ενέργεια μπορεί να επηρεάσει το δικαίωμα αποζημίωσης απόλυσης και επιδότησης ανεργίας.
