Politica 89.8
Η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση έρχεται: Πόσο προετοιμασμένες είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις
Η ηλεκτρονική τιμολόγηση δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό σχέδιο ψηφιακού μετασχηματισμού.
Μετατρέπεται σταδιακά σε υποχρεωτικό τρόπο έκδοσης και διακίνησης των τιμολογίων, αλλάζοντας ουσιαστικά την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι εάν η αλλαγή θα πραγματοποιηθεί, αλλά πόσο έτοιμη είναι η ελληνική αγορά να την υποδεχθεί.
Η Ελλάδα διαθέτει ήδη σημαντική εμπειρία μέσα από το myDATA. Οι επιχειρήσεις έχουν εξοικειωθεί, σε διαφορετικό βαθμό η καθεμία, με τη διαβίβαση παραστατικών και την ηλεκτρονική ενημέρωση της φορολογικής διοίκησης. Ωστόσο, η διαβίβαση ενός παραστατικού στο myDATA δεν ταυτίζεται από μόνη της με την ηλεκτρονική τιμολόγηση.
Ένα αρχείο PDF που αποστέλλεται με email μπορεί να είναι ψηφιακό ως προς τη μορφή του, αλλά δεν αποτελεί απαραίτητα ηλεκτρονικό τιμολόγιο με την πλήρη έννοια του όρου. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση βασίζεται σε δομημένα δεδομένα, τα οποία μπορούν να εκδοθούν, να αποσταλούν, να ληφθούν και να καταχωριστούν αυτόματα από τα πληροφοριακά συστήματα των συναλλασσόμενων επιχειρήσεων.
Το myDATA λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός διαβίβασης φορολογικών και λογιστικών δεδομένων προς την ΑΑΔΕ. Το ευρωπαϊκό πρότυπο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαλειτουργικότητα, ώστε ένα ηλεκτρονικό τιμολόγιο να μπορεί να «διαβαστεί» και να επεξεργαστεί από διαφορετικά συστήματα, ακόμη και όταν ο εκδότης και ο παραλήπτης βρίσκονται σε διαφορετικά κράτη-μέλη.
Με το ευρωπαϊκό πλαίσιο VAT in the Digital Age, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατευθύνεται προς ένα περισσότερο εναρμονισμένο περιβάλλον ηλεκτρονικής τιμολόγησης και ψηφιακής αναφοράς των διασυνοριακών συναλλαγών. Η κατεύθυνση είναι σαφής: λιγότερες αποσπασματικές εθνικές λύσεις και περισσότερη κοινή γλώσσα στην ανταλλαγή επιχειρηματικών δεδομένων.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν ξεκινούν από το μηδέν. Η εφαρμογή του myDATA, η χρήση εμπορικών και λογιστικών προγραμμάτων και η λειτουργία αδειοδοτημένων παρόχων έχουν δημιουργήσει μια σημαντική βάση ψηφιακής εμπειρίας. Η εικόνα, όμως, δεν είναι ομοιόμορφη.
Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις διαθέτουν συνήθως οργανωμένα πληροφοριακά συστήματα, ενώ πολλές μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να χρησιμοποιούν παλαιότερα προγράμματα ή να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικούς συνεργάτες.
Στη μετάβαση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος του εξωτερικού λογιστή-φοροτεχνικού. Είναι ο επαγγελματίας που γνωρίζει τόσο τις φορολογικές υποχρεώσεις όσο και την πραγματική λειτουργία της επιχείρησης. Μπορεί να εντοπίσει τα κενά, να εξηγήσει τις νέες απαιτήσεις, να συντονίσει την επιχείρηση με τον πάροχο και την εταιρεία λογισμικού και να ελέγξει την ορθή διαβίβαση των παραστατικών.
Ο ρόλος του, όμως, δεν πρέπει να συγχέεται με την αποκλειστική ευθύνη για την τεχνική και οργανωτική προσαρμογή της επιχείρησης. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση αφορά πρωτίστως τον τρόπο με τον οποίο η ίδια η επιχείρηση εκδίδει, διακινεί, παραλαμβάνει και αρχειοθετεί τα παραστατικά της. Απαιτεί συνεργασία μεταξύ διοίκησης, λογιστηρίου, εξωτερικού λογιστή-φοροτεχνικού, τεχνικής υποστήριξης και παρόχου.
Η μετάβαση απαιτεί σαφές θεσμικό πλαίσιο, σταθερό τεχνικό περιβάλλον, ενιαίες οδηγίες και επαρκή χρόνο προσαρμογής. Παράλληλα, πρέπει να καθοριστούν με σαφήνεια οι αρμοδιότητες και τα όρια ευθύνης όλων των εμπλεκομένων, ώστε η συμμόρφωση των επιχειρήσεων να μη μετατραπεί σε ακόμη μία υποχρέωση που μετακυλίεται μονομερώς στον εξωτερικό λογιστή-φοροτεχνικό.
Η ηλεκτρονική τιμολόγηση αποτελεί σημαντική θεσμική μεταβολή και όχι μια απλή τεχνική προσαρμογή. Η επιτυχία της θα κριθεί από το κατά πόσο η Πολιτεία θα εξασφαλίσει ασφάλεια δικαίου, λειτουργική σταθερότητα και ουσιαστική υποστήριξη της αγοράς. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εφαρμογή ακόμη μίας ψηφιακής υποχρέωσης, αλλά η δημιουργία ενός αξιόπιστου και διαλειτουργικού συστήματος που θα υπηρετεί τη διαφάνεια, την επιχειρηματικότητα και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας.
Δημήτρης Χριστοφοράκης
Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φοροτεχνικών.
