Politica 89.8
Delivery: «Φρένο» στους αλγορίθμους – Τι αλλάζει για αμοιβές και αποκλεισμούς
Νέους κανόνες για όσους εργάζονται στις πλατφόρμες delivery φέρνει το υπουργείο Εργασίας, βάζοντας όρια στις αποφάσεις των αλγορίθμων.
Οι αλλαγές αφορούν την καθημερινότητα των διανομέων: πώς αναλαμβάνουν παραγγελίες, πώς αξιολογούνται, πώς επηρεάζονται οι αμοιβές τους και πότε μπορεί να διακοπεί η συνεργασία τους.
Με το νέο πλαίσιο, κάθε πλατφόρμα θα πρέπει να διαθέτει προσωπικό που ελέγχει τα αυτοματοποιημένα συστήματα και υπεύθυνο επικοινωνίας στον οποίο θα μπορούν να απευθύνονται οι εργαζόμενοι. Έτσι, όταν προκύπτει ένα πρόβλημα, θα υπάρχει αρμόδιο πρόσωπο για να δώσει εξηγήσεις και να συζητήσει την υπόθεση.
Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, ξεκαθάρισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι χρήσιμο εργαλείο, αλλά χρειάζεται όρια και δικλίδες ασφαλείας. Όπως εξήγησε, το νομοσχέδιο στηρίζεται σε ευρωπαϊκή οδηγία και προβλέπει διαφάνεια, αλλά και υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις.
Δεν θα σε αποκλείει μόνος του ο αλγόριθμος
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις αποφάσεις που μπορούν να στερήσουν από έναν διανομέα τη δυνατότητα να εργαστεί. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία 2024/2831, κάθε απόφαση περιορισμού, αναστολής ή παύσης της συνεργασίας ή του λογαριασμού, καθώς και άλλη απόφαση ισοδύναμης βλάβης, λαμβάνεται από άνθρωπο.
«Δεν μπορεί ξαφνικά να διακόπτεται η εργασία σου και εσύ να μην έχεις εικόνα τι έχει συμβεί», τόνισε η Νίκη Κεραμέως. Για παράδειγμα, εάν απενεργοποιηθεί ο λογαριασμός ενός διανομέα έπειτα από αξιολόγηση του συστήματος, θα πρέπει να υπάρχει ανθρώπινη απόφαση και γραπτή εξήγηση. Ο εργαζόμενος θα μπορεί να πληροφορηθεί τους λόγους και να ζητήσει επανεξέταση.
Υπεύθυνος που θα μπορεί να παρέμβει
Το προσωπικό εποπτείας θα πρέπει να έχει τις γνώσεις και την εξουσία να παρεμβαίνει, ακόμη και να αποκλίνει από μια αυτοματοποιημένη απόφαση.
Παράλληλα, ο υπεύθυνος επικοινωνίας θα συζητά με τον εργαζόμενο τι συνέβη και ποια στοιχεία οδήγησαν στο αποτέλεσμα. Τα πρόσωπα που ασκούν καθήκοντα εποπτείας θα προστατεύονται από απόλυση, πειθαρχικά μέτρα ή άλλη δυσμενή μεταχείριση κατά την άσκησή τους. Η πλατφόρμα θα πρέπει επίσης να εξηγεί γραπτώς σημαντικές αποφάσεις, όπως ο αποκλεισμός λογαριασμού ή η άρνηση πληρωμής για δουλειά που έχει ήδη πραγματοποιηθεί.
Απάντηση στην ένσταση μέσα σε δύο εβδομάδες
Όποιος θεωρεί ότι αδικήθηκε θα μπορεί να ζητήσει να εξεταστεί ξανά η απόφαση. Η επιχείρηση θα οφείλει να απαντήσει εγγράφως, με συγκεκριμένη αιτιολόγηση, μέσα σε δύο εβδομάδες από την παραλαβή του αιτήματος.
Εάν μια απόφαση παραβιάζει δικαιώματα, προβλέπεται διόρθωσή της χωρίς καθυστέρηση και πάντως εντός δύο εβδομάδων από τη λήψη της. Όταν η διόρθωση είναι αδύνατη, προβλέπεται επαρκής αποζημίωση για τη ζημία.
Εάν το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος, η πλατφόρμα θα πρέπει να λάβει μέτρα ώστε να μην επαναληφθεί. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνεται η αλλαγή ή η διακοπή χρήσης του.
Όρια και στην παρακολούθηση
Οι νέοι κανόνες βάζουν περιορισμούς και στα προσωπικά δεδομένα. Τα αυτοματοποιημένα συστήματα δεν θα επιτρέπεται να επεξεργάζονται ιδιωτικές συνομιλίες ή στοιχεία για την ψυχολογική κατάσταση, ούτε να προβλέπουν συνδικαλιστική δράση. Απαγορεύεται επίσης η συλλογή προσωπικών δεδομένων όταν κάποιος δεν προσφέρει ούτε εκτελεί εργασία στην πλατφόρμα. Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να επικοινωνούν ιδιωτικά μεταξύ τους, χωρίς παρακολούθηση από την επιχείρηση.
Ποιοι θα κάνουν τους ελέγχους
Η οδηγία προβλέπει δήλωση της εργασίας και στοιχεία για τους απασχολουμένους, τους όρους συνεργασίας και, κατόπιν αιτήματος, τις ώρες και το εισόδημά τους. Στην Ελλάδα, οι αρχές με τις αντίστοιχες αρμοδιότητες είναι η Επιθεώρηση Εργασίας και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Ο τρόπος εφαρμογής θα εξειδικευτεί με την ελληνική νομοθεσία.
Η προθεσμία ενσωμάτωσης της οδηγίας λήγει στις 2 Δεκεμβρίου 2026, ενώ για τις παραβάσεις προβλέπονται έλεγχοι και κυρώσεις.
