Politica 89.8
Ταμείο Ανάκαμψης: Επενδύσεις 46 δισ. ευρώ στην οικονομία – Ποιοι πήραν τα δάνεια και ποιοι έμειναν εκτός
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας εξελίχθηκε τα τελευταία χρόνια στο μεγαλύτερο χρηματοδοτικό εργαλείο που είχε ποτέ στη διάθεσή της η ελληνική οικονομία, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 46 δισ. ευρώ.
Η επιτυχία του προγράμματος αποτυπώνεται στο γεγονός ότι για κάθε 1 ευρώ που προήλθε από τους πόρους του Ταμείου κινητοποιήθηκαν περίπου 2,6 ευρώ συνολικών επενδύσεων από τράπεζες, ιδιωτικά κεφάλαια και επιχειρήσεις. Ωστόσο, η μεγάλη ζήτηση για τα χαμηλότοκα δάνεια είχε ως αποτέλεσμα να εξαντληθούν οι διαθέσιμοι πόροι, αφήνοντας εκτός εκατοντάδες επενδυτικά σχέδια που δεν πρόλαβαν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.
Τα επιχειρηματικά δάνεια «τράβηξαν» το μεγαλύτερο βάρος
Η μερίδα του λέοντος των πόρων κατευθύνθηκε στις επιχειρήσεις. Από τα συνολικά 17,72 δισ. ευρώ του δανειακού σκέλους, τα 13,36 δισ. ευρώ διατέθηκαν μέσω χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων.
Τα δάνεια αυτά χρηματοδότησαν συνολικά 854 επενδυτικά σχέδια, κινητοποιώντας επενδύσεις ύψους 29,25 δισ. ευρώ. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι περισσότερα από τα μισά επενδυτικά σχέδια αφορούσαν μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, 519 επενδυτικά σχέδια μικρομεσαίων επιχειρήσεων εξασφάλισαν χρηματοδότηση με συνολικό προϋπολογισμό 5,85 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της παραγωγικής δραστηριότητας, της μεταποίησης, του τουρισμού, της ενέργειας και των εξαγωγών.
Η υψηλή συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα του προγράμματος, καθώς η πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση αποτελούσε διαχρονικά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς.
Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω InvestEU
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι εγγυήσεις του InvestEU που λειτούργησαν συμπληρωματικά προς το Ταμείο Ανάκαμψης.
Μέσω χρηματοδότησης 900 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι κινητοποιούνται συνολικές επενδύσεις ύψους 7,9 δισ. ευρώ.
Μέχρι το τέλος του 2025, περισσότερες από 15.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις είχαν ήδη δανειοδοτηθεί μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού, λαμβάνοντας συνολικά χρηματοδότηση 3 δισ. ευρώ.
Το εργαλείο αυτό αποτέλεσε μια σημαντική ανάσα για χιλιάδες επιχειρήσεις που δεν διέθεταν επαρκείς εξασφαλίσεις για να αντλήσουν τραπεζικό δανεισμό με συμβατικούς όρους.
Δάνεια για αγορά και αναβάθμιση κατοικίας
Σημαντικό κομμάτι των πόρων διοχετεύθηκε και στα νοικοκυριά μέσω των προγραμμάτων «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου».
Με πόρους 820 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι κινητοποιούνται επενδύσεις ύψους 1,8 δισ. ευρώ στην αγορά κατοικίας και στις ενεργειακές αναβαθμίσεις ακινήτων.
Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί περίπου 14.000 στεγαστικά δάνεια μέσω του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ», δίνοντας τη δυνατότητα σε νέους και νέες οικογένειες να αποκτήσουν πρώτη κατοικία με ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης.
Ταυτόχρονα, χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων αξιοποίησαν το πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης, προχωρώντας σε εργασίες που μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας και το κόστος διαβίωσης.
Νέα κεφάλαια για επιχειρήσεις και startups
Πρόσθετη ώθηση στην οικονομία δίνεται μέσω των κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών που διαχειρίζεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΑΤΕ).
Οι πόροι ύψους 650 εκατ. ευρώ που διοχετεύονται σε επενδυτικά σχήματα αναμένεται να κινητοποιήσουν συνολικά κεφάλαια περίπου 1,3 δισ. ευρώ, στηρίζοντας νεοφυείς επιχειρήσεις, καινοτόμες δραστηριότητες και νέες επενδύσεις.
Παράλληλα, η μεταφορά 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αναμένεται να οδηγήσει σε επιπλέον χρηματοδότηση περίπου 5 δισ. ευρώ προς την πραγματική οικονομία τα επόμενα χρόνια.
Οι επενδύσεις που έμειναν εκτός
Παρά τα θετικά αποτελέσματα, το τέλος του δανειακού σκέλους συνοδεύεται και από σημαντικές απώλειες επενδυτικών ευκαιριών.
Η μεγάλη ζήτηση οδήγησε σε εξάντληση των διαθέσιμων πόρων, αφήνοντας εκτός χρηματοδότησης περίπου 390 επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 9 δισ. ευρώ.
Από αυτά, τα 135 επενδυτικά σχέδια είχαν ήδη λάβει έγκριση για δανειοδότηση ύψους 1,75 δισ. ευρώ, ενώ άλλα 180 σχέδια βρίσκονταν στο στάδιο αξιολόγησης για δάνεια 2,3 δισ. ευρώ. Επιπλέον, 75 επενδυτικά σχέδια που βρίσκονταν σε αρχικό στάδιο προετοιμασίας αφορούσαν χρηματοδοτήσεις περίπου 470 εκατ. ευρώ.
Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στον τουρισμό, όπου 170 επενδυτικά σχέδια συνολικών δανείων 1,3 δισ. ευρώ έμειναν εκτός προγράμματος. Ακολουθεί ο κλάδος της ενέργειας με 78 επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δάνεια ύψους 1,2 δισ. ευρώ.
Η επόμενη μέρα
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να καλύψει μέρος του κενού μέσω των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, η οποία θα λειτουργήσει ως διάδοχος μηχανισμός για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, αρκετά από τα έργα που έμειναν εκτός θα χρειαστεί να αναζητήσουν χρηματοδότηση μέσω συμβατικού τραπεζικού δανεισμού, με σημαντικά υψηλότερο κόστος. Άλλα επενδυτικά σχέδια ενδέχεται να καθυστερήσουν ή ακόμη και να εγκαταλειφθούν, γεγονός που αναδεικνύει τόσο την επιτυχία όσο και τα όρια του μεγαλύτερου επενδυτικού προγράμματος που γνώρισε η χώρα την τελευταία δεκαετία.
