Politica 89.8
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
“Διαγράψτε τις «μαύρες λίστες» του Εξωδικαστικού – Εντός 15 ημερών αποκαταστήστε τα ΑΦΜ και πάρτε πίσω τις απορρίψεις”.
Σε μετωπική σύγκρουση με το τραπεζικό σύστημα προχωρά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά τη διαπίστωση ότι πολίτες και επιχειρήσεις που απλώς εισήλθαν στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών στιγματίζονταν εσωτερικά ως «ενεργοί στον μηχανισμό», ακόμη και χωρίς να έχουν υποβάλει οριστική αίτηση.
Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με επίσημη επιστολή της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους προς την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, είχε ως αποτέλεσμα την απόρριψη αιτημάτων για δάνεια και πιστωτικές κάρτες, τη μείωση πιστωτικών ορίων και τη διακοπή τραπεζικών σχέσεων — ακόμη και σε συνεπείς δανειολήπτες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το ακριβές πρόβλημα
Η είσοδος στην κρατική πλατφόρμα με κωδικούς TAXISnet — ακόμη και για απλή διερεύνηση ή για οφειλές προς το Δημόσιο — φαίνεται ότι ενεργοποιούσε αυτόματη ενημέρωση πιστωτών για έλεγχο τυχόν οφειλών. Ορισμένα τραπεζικά ιδρύματα αξιοποίησαν αυτή την πληροφορία για εσωτερική «σήμανση» πελατών ως δυνητικά επισφαλών.
Η Γενική Γραμματεία διαπίστωσε ότι σε εσωτερικά συστήματα τραπεζών εμφανιζόταν χαρακτηρισμός «ενεργός στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό», ακόμη και όταν:
• Δεν είχε υποβληθεί αίτηση
• Η αίτηση είχε ακυρωθεί πριν από οριστική υποβολή
• Ο ενδιαφερόμενος απλώς ενημερωνόταν για τη διαδικασία
Το Υπουργείο κρίνει ότι η πρακτική αυτή δεν συνάδει με το θεσμικό πλαίσιο του Νόμος 5072/2023 και προκαλεί σοβαρή βλάβη στην πιστοληπτική εικόνα πολιτών και επιχειρήσεων.
Ουσιαστικά, ο Εξωδικαστικός μετατράπηκε σε άτυπο και μη θεσμοθετημένο «δεύτερο Τειρεσία», χωρίς δικαστική απόφαση και χωρίς ύπαρξη τραπεζικής καθυστέρησης.
Η παρέμβαση Πιερρακάκη
Με πολιτική κατεύθυνση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, η επιστολή προς τις τράπεζες είναι σαφής και δεσμευτική:
• Κάθε ΑΦΜ που επισημάνθηκε αποκλειστικά λόγω εισόδου στην πλατφόρμα πρέπει να αποχαρακτηριστεί άμεσα.
• Εντός 15 εργάσιμων ημερών οι τράπεζες οφείλουν να διαγράψουν κάθε σχετική εσωτερική σήμανση.
• Με την ενεργοποίηση νέου μηχανισμού ελέγχου, η προθεσμία θα μειωθεί σε 10 ημέρες.
• Τυχόν αρνητικές επιπτώσεις (απορρίψεις δανείων, διακοπές καρτών κ.λπ.) πρέπει να θεωρηθούν «ως μη γενόμενες» και να διορθωθούν.
Η επιστολή χαρακτηρίζει ρητά την πρακτική «εσφαλμένη» και μη συμβατή με το θεσμικό πλαίσιο.
Επιχειρήσεις σε οικονομική ασφυξία
Οι συνέπειες δεν περιορίστηκαν σε ιδιώτες. Επιχειρήσεις που λειτουργούσαν κανονικά βρέθηκαν αντιμέτωπες με:
• Διακοπή αλληλόχρεων λογαριασμών
• Μη ανανέωση καρνέ επιταγών
• Ακύρωση πιστωτικών ορίων
Σε αρκετές περιπτώσεις επρόκειτο για επιχειρηματίες που δεν είχαν «κόκκινα» τραπεζικά δάνεια, αλλά διερευνούσαν ρύθμιση οφειλών προς Εφορία ή Ταμεία.
Τριπλή θεσμική θωράκιση
Η παρέμβαση δεν περιορίζεται στις «blacklist».
1. Έλεγχος τραπεζικών χρεώσεων
Με ξεχωριστή επιστολή ζητήθηκε συμμόρφωση με τον Νόμος 5167/2024 για τις προμήθειες αναλήψεων μέσω ΔΙΑΣ, μετά τον εντοπισμό χρεώσεων που δεν συνάδουν με τη βούληση του νομοθέτη.
2. Σύσταση Επιτροπής Ελέγχου Καταγγελιών
Δημιουργείται ειδική Ομάδα Παρακολούθησης που θα καταγράφει και θα αξιολογεί καταγγελίες κατά servicers, θα τηρεί ψηφιακό ιστορικό και θα ελέγχει τη συμμόρφωση με το άρθρο 13 του Ν. 5072/2023.
3. Εποπτική ενεργοποίηση
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ενεργοποιείται η εποπτεία της Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία διαθέτει ήδη τα εργαλεία για διορθωτικά μέτρα, πρόστιμα ή ακόμη και αφαίρεση άδειας λειτουργίας.
Το μήνυμα προς το τραπεζικό σύστημα
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι:
• Ο Εξωδικαστικός είναι εργαλείο ρύθμισης, όχι μηχανισμός στιγματισμού.
• Η απλή διερεύνηση ρύθμισης δεν συνιστά πιστωτικό κίνδυνο.
• Η συμμόρφωση με το θεσμικό πλαίσιο και τους κανόνες δεοντολογίας δεν είναι προαιρετική.
Η περίοδος ανοχής φαίνεται να κλείνει. Το ερώτημα πλέον είναι αν τα πιστωτικά ιδρύματα θα προχωρήσουν άμεσα σε πλήρη αποκατάσταση ή αν η υπόθεση θα οδηγηθεί σε αυστηρότερη εποπτική παρέμβαση.
