Politica 89.8
Νέο είδος ορυκτού ανακαλύφθηκε στο σημείο της πρώτης πυρηνικής δοκιμής
Ήταν τα ξημερώματα της 16ης Ιουλίου 1945 όταν ξεκίνησε η πυρηνική εποχή: οι ΗΠΑ πυροδότησαν στην έρημο του Νιου Μέξικο μια βόμβα πλουτωνίου, η πρώτη πυρηνική δοκιμή της ιστορίας.
Ογδόντα χρόνια μετά τη δοκιμή «Trinity», οι επιστήμονες συνεχίζουν να ανακαλύπτουν εξωτικά ορυκτά που παρήχθησαν από τις ακραίες συνθήκες της έκρηξης και δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στη Γη.
Η τελευταία ανακάλυψη αφορά έναν κρύσταλλο που προέκυψε όταν η άμμος της ερήμου έλιωσε και ενώθηκε με τον μεταλλικό εξοπλισμό που είχε στηθεί για την ανάρτηση της βόμβας.
«Αναφέρουμε την ανακάλυψη ενός άγνωστου μέχρι σήμερα τύπου κλαθράτη πυριτικού ασβεστίου-χαλκού τύπου I, ο οποίος σχηματίστηκε κατά τη διάρκεια της πυρηνικής δοκιμής Trinity το 1945· πρόκειται για τον πρώτο κλαθράτη που έχει ταυτοποιηθεί και επιβεβαιωθεί κρυσταλλογραφικά μεταξύ των προϊόντων πυρηνικής έκρηξης» γράφει διεθνής ομάδα ερευνητών στο PNAS.
Το μνημείο που έχει στηθεί στη θέση της πυρηνικής δοκιμής Trinity. Η συλλογή τρινιτίτη από την περιοχή απαγορεύεται (Samat Jain / C0)
Ακραίες συνθήκες
Η έκρηξη απελευθέρωσε 21 κιλοτόνους ενέργειας, ανέβασε τη θερμοκρασία πάνω από τους 1.500 βαθμούς Κελσίου και δημιούργησε πίεση χιλιάδων ατμοσφαιρών. Η άμμος έλιωσε για λίγα δευτερόλεπτα μετά ψύχθηκε απότομα, σχηματίζοντας ένα υαλώδες υλικό που ονομάστηκε «τρινιτίτης».
Ο τρινιτίτης είναι συνήθως πράσινος, υπάρχει όμως και μια κόκκινη βερσιόν που εμπλουτίστηκε με μέταλλα από τον πύργο των 30 μέτρων όπου είχε τοποθετηθεί η βόμβα. Περιέχει επίσης χαλκό από τα καλώδια που κρατούσαν τον πύργο στη θέση του και από όργανα μέτρησης που είχαν στηθεί για την παρακολούθηση της έκρηξης.
Η νέα μορφή κλαθράτη ανακαλύφθηκε παγιδευμένη μέσα σε έναν σβώλο κόκκινου τρινιτίτη.
Το δείγμα κόκκινου τρινιτίτη μέσα στο οποίο ανακαλύφθηκε η νέα μορφή κλαθράτη (Bindi et al., PNAS, 2026).
«Η συστηματική διερεύνηση των μεταλλικών σταγονιδίων στoν κόκκινο τρινιτίτη αποκάλυψε μια σειρά από ασυνήθιστες [κρυσταλλικές] φάσεις, οι οποίες αντανακλούν τα μοναδικά χημικά περιβάλλοντα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της έκρηξης», γράφουν οι ερευνητές.
Ο κλαθράτες είναι κρυσταλλικές ουσίες σαν μοριακά «κλουβιά» που παγιδεύουν μέσα τους άλλα άτομα. Ο νέος κρύσταλλος αποτελείται από πυρίτιο, ασβέστιο, χαλκό και μια μικρή ποσότητα σιδήρου, με τον χημικό τύπο Si85Ca12Cu2Fe1. Σε αυτή την περίπτωση, ο μοριακός κλωβός περιέχει ένα άτομο ασβεστίου στο κέντρο.
O νέος κρύσταλλος περιέχειο μέταλλα από τον εξοπλισμό που είχε στηθεί για τη δοκιμή
Πρόκειται για τον πρώτο κλαθράτη που ανακαλύπτεται στα προϊόντα πυρηνικής έκρηξης, επισημαίνουν οι ερευνητές.
Οι μελέτες αυτού του είδους μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τις επιδράσεις των πυρηνικών δοκιμών.
Γενικότερα, σημειώνει η ερευνητική ομάδα, «η μελέτη αυτή αναδεικνύει το πώς τα σπάνια γεγονότα υψηλής ενέργειας -όπως οι πυρηνικές εκρήξεις, οι κεραυνοί και οι προσκρούσεις μεγάλης ταχύτητας— λειτουργούν ως φυσικά εργαστήρια για την παραγωγή απροσδόκητων κρυσταλλικών υλικών».
Πηγή: in.gr
