Politica 89.8
Ιστορική δικαστική απόφαση για γονεϊκή αποξένωση – Πρόστιμο 4.000 ευρώ για παρεμπόδιση επικοινωνίας
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Η υπ’ αριθμ. 1233/2026 απόφαση του Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών συγκαταλέγεται στις ελάχιστες δικαστικές κρίσεις που κάνουν δεκτό αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω παρεμπόδισης δικαιώματος επικοινωνίας γονέα με τα ανήλικα τέκνα του. Το δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση ύψους 4.000 ευρώ σε πατέρα, αναγνωρίζοντας ότι υπέστη ηθική βλάβη εξαιτίας συστηματικής αποξένωσής του από τα παιδιά του, για την οποία έκρινε αποκλειστικά υπαίτια τη μητέρα που ασκεί την επιμέλεια.
«Πλήρης κατάλυση» του δικαιώματος επικοινωνίας
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, αποδείχθηκε ότι η μητέρα παρεμπόδισε κατ’ επανάληψη και με πρόθεση τη δικαστικά ρυθμισμένη επικοινωνία του πατέρα με τα τέκνα, μεταφέροντας την έντονη αντιδικία των γονέων στο πεδίο της σχέσης πατέρα–παιδιών.
Το δικαστήριο έκανε λόγο για «πλήρη κατάλυση» του δικαιώματος επικοινωνίας, κρίνοντας ότι η συμπεριφορά αυτή συνιστά παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του πατέρα και θεμελιώνει αξίωση αποζημίωσης λόγω ηθικής βλάβης.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι:
- Παραβιάστηκε το δικαίωμα σεβασμού της οικογενειακής ζωής, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 8<της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
- Η μητέρα ενήργησε αντίθετα προς το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών, όπως αυτό εξειδικεύεται στον Νόμο 4800/2021 για τη συνεπιμέλεια, ο οποίος επιτάσσει τη διασφάλιση ουσιαστικής παρουσίας και των δύο γονέων στη ζωή των ανηλίκων.
- Η συστηματική ματαίωση της επικοινωνίας ισοδυναμεί με «ακύρωση του πατρικού ρόλου», στοιχείο που ενισχύει τη θεμελίωση της αποζημιωτικής αξίωσης.
Υποχρέωση «ενθάρρυνσης» της επικοινωνίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η απόφαση στην ενεργητική υποχρέωση του γονέα με τον οποίο διαμένουν τα παιδιά. Όπως αναφέρεται ρητά, δεν αρκεί η απλή αποχή από παρεμπόδιση· ο γονέας οφείλει να συνδράμει ουσιαστικά στην πραγματοποίηση της επικοινωνίας, ενθαρρύνοντάς την και προετοιμάζοντας κατάλληλα τα τέκνα.
Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι ακόμη και σε περίπτωση που τα παιδιά εμφανίζουν άρνηση, ο γονέας που έχει την επιμέλεια οφείλει:
- να ενημερώνει τον έτερο γονέα,
- να επιδιώκει από κοινού εξεύρεση λύσης,
- ή, εφόσον απαιτείται, να ζητεί δικαστική μεταρρύθμιση της ισχύουσας ρύθμισης επικοινωνίας.
Η μη τήρηση αυτής της στάσης συνεργασίας κρίθηκε επιβαρυντική.
Η απόρριψη του ισχυρισμού περί «άρνησης» των παιδιών
Η μητέρα προέβαλε ότι τα ανήλικα τέκνα δεν επιθυμούσαν την επικοινωνία, επικαλούμενη προβληματική ή «αντιγονεϊκή» συμπεριφορά του πατέρα. Ωστόσο, το δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό αυτόν.
Κατά την αξιολόγηση των αποδείξεων, κρίθηκε ότι:
- Οι καταθέσεις των παιδιών δεν εξέφραζαν αυθόρμητη και ανεπηρέαστη βούληση, αλλά αναπαρήγαγαν αξιολογικές κρίσεις της μητέρας.
- Η μεταστροφή της στάσης τους συνέπεσε χρονικά με την κορύφωση της δικαστικής διαμάχης μεταξύ των γονέων.
- Ο πατέρας εμφανιζόταν συνεπής στις οικονομικές και γονεϊκές του υποχρεώσεις και κατέβαλε σταθερές προσπάθειες διατήρησης επαφής.
Το σύνολο των στοιχείων οδήγησε το δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι η αρνητική στάση των παιδιών δεν ήταν αυτόνομη, αλλά προϊόν επιρροής.
Το αποτέλεσμα της δίκης
Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι ο πατέρας υπέστη ηθική βλάβη, η οποία συνίσταται σε «πίκρα, απογοήτευση και στενοχώρια» λόγω της αποξένωσης από τα τέκνα του.
Με την απόφαση επιδικάστηκε χρηματική ικανοποίηση 4.000 ευρώ, καθώς και μέρος των δικαστικών εξόδων, ύψους 200 ευρώ.
Η συγκεκριμένη κρίση αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς στη νομολογία για υποθέσεις γονικής αποξένωσης και παραβίασης δικαιώματος επικοινωνίας, καθώς αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η μη τήρηση δικαστικών ρυθμίσεων δεν συνεπάγεται μόνο εκτελεστικές κυρώσεις, αλλά μπορεί να θεμελιώσει και αυτοτελή αστική ευθύνη.
