Politica 89.8
Συνταξιούχοι ξανά στην εργασία: Γιατί 300.000 συνεχίζουν να δουλεύουν παρά τη σύνταξη
Περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να εργάζονται, αναζητώντας ένα επιπλέον εισόδημα για να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος ζωής. Η ακρίβεια, οι υψηλές δαπάνες στέγασης και ενέργειας, αλλά και το ύψος των συντάξεων οδηγούν ολοένα περισσότερους ασφαλισμένους στην απόφαση να παραμείνουν επαγγελματικά ενεργοί ακόμη και μετά τη συνταξιοδότησή τους.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή έχει διαδραματίσει η κατάργηση της περικοπής κατά 30% της σύνταξης, που ίσχυε στο προηγούμενο καθεστώς. Πλέον, όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την απονομή της σύνταξής τους και ταυτόχρονα να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Η δυνατότητα αυτή αφορά ασφαλισμένους που έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα όρια ηλικίας και τον προβλεπόμενο χρόνο ασφάλισης, ακόμη και με αναγνώριση πλασματικών ετών, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
Από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι λαμβάνουν το 100% της κύριας και της επικουρικής σύνταξής τους, όπου υπάρχει, ενώ για την απασχόλησή τους προβλέπεται ειδικός πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με την επαγγελματική κατηγορία.
Οι κατηγορίες ασφαλισμένων που μπορούν να επωφεληθούν
Το νέο πλαίσιο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για επαγγελματικές ομάδες που έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εργάζονται και μετά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες ηλικίας 62 ετών και άνω που πληρούν τις προϋποθέσεις πλήρους συνταξιοδότησης, καθώς και οι αυτοαπασχολούμενοι, όπως γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι, οι οποίοι μπορούν να διατηρήσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Αντίστοιχη δυνατότητα έχουν οι μισθωτοί εργαζόμενοι που συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη ή, κατά περίπτωση, μειωμένη σύνταξη και μπορούν να παραμείνουν στην εργασία τους, σε συνεννόηση με τον εργοδότη.
Στις κατηγορίες που μπορούν να αξιοποιήσουν το ισχύον καθεστώς περιλαμβάνονται επίσης οι αγρότες, καθώς και ασφαλισμένοι που δικαιούνται σύνταξη αναπηρίας και μπορούν να συνεχίσουν να απασχολούνται.
Η οικονομική ωφέλεια διαφέρει ανά περίπτωση, καθώς εξαρτάται από το ύψος της σύνταξης, τις αποδοχές ή τα επαγγελματικά έσοδα, τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις και τη φορολογική επιβάρυνση.
Τι παρακρατεί ο ΕΦΚΑ από μισθωτούς και επαγγελματίες
Παρότι η σύνταξη δεν μειώνεται λόγω της απασχόλησης, η συνέχιση της εργασίας συνοδεύεται, κατά κανόνα, από την καταβολή πρόσθετου πόρου υπέρ του e-ΕΦΚΑ.
Για τους μισθωτούς συνταξιούχους, η πρόσθετη επιβάρυνση ανέρχεται συνολικά σε 10% επί των μεικτών αποδοχών, στις περιπτώσεις που υπάγονται στον αντίστοιχο τρόπο υπολογισμού.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι καταβάλλουν πρόσθετο πόρο που αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς κύριας ασφάλισης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία έχουν ενταχθεί, πέραν των συνήθων ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων.
Αντίστοιχη επιβάρυνση προβλέπεται για τους αγρότες που δεν εμπίπτουν στις ειδικές εξαιρέσεις του πρώην ΟΓΑ.
Ο πρόσθετος πόρος δεν αφαιρείται από τη σύνταξη, αλλά συνδέεται με την απασχόληση του συνταξιούχου. Επιπλέον, δεν είναι ανταποδοτικός, δηλαδή δεν δημιουργεί από μόνος του πρόσθετο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Ποιοι απαλλάσσονται και τι ισχύει για τους αγρότες
Το καθεστώς προβλέπει εξαιρέσεις από την υποχρέωση καταβολής του πρόσθετου πόρου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας ή ειδικών παθήσεων, δικαιούχοι εξωιδρυματικού επιδόματος, καθώς και συγκεκριμένες κατηγορίες πολυτέκνων που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερη μεταχείριση προβλέπεται για τους συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι συνεχίζουν να ασκούν αγροτική δραστηριότητα υπαγόμενη στην ασφάλιση του πρώην οργανισμού. Στην περίπτωση αυτή δεν καταβάλλουν πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές ούτε τον ειδικό πόρο.
Απαλλαγή προβλέπεται επίσης για συνταξιούχους άλλων ενταγμένων στον e-ΕΦΚΑ φορέων, όταν το ετήσιο εισόδημά τους από αγροτική δραστηριότητα δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη δήλωση της απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ. Η παράλειψη της σχετικής υποχρέωσης μπορεί να επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις.
Διπλό εισόδημα για τους μισθωτούς – Το παράδειγμα των 1.200 ευρώ
Για έναν μισθωτό που συνεχίζει να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότησή του, το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να συνδυάζει μισθό και πλήρη σύνταξη, χωρίς την περικοπή που ίσχυε παλαιότερα.
Για παράδειγμα, εργαζόμενος συνταξιούχος με μεικτό μηνιαίο μισθό 1.200 ευρώ καταβάλλει πρόσθετο πόρο 120 ευρώ τον μήνα. Παράλληλα, εξακολουθεί να εισπράττει ολόκληρη τη σύνταξή του, είτε αυτή ανέρχεται σε 800 είτε σε 1.000 ευρώ.
Επομένως, το συνολικό εισόδημα είναι σημαντικά υψηλότερο σε σύγκριση με την περίπτωση που ο συνταξιούχος διέκοπτε πλήρως την εργασία του. Βεβαίως, το τελικό διαθέσιμο ποσό εξαρτάται και από τις συνήθεις ασφαλιστικές κρατήσεις και τη φορολογία.
Η πρόσθετη αμοιβή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξημένων τιμών, καθώς μπορεί να καλύψει μέρος των επιβαρύνσεων από την ενέργεια, τα ενοίκια και τις καθημερινές δαπάνες.
Παράλληλα, ο ασφαλιστικός χρόνος που συγκεντρώνεται μετά τη συνταξιοδότηση μπορεί να αξιοποιηθεί για μελλοντική προσαύξηση της σύνταξης.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του κειμένου, 10.278 εργαζόμενοι συνταξιούχοι έχουν ήδη λάβει προσαύξηση, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνει τα 100 ευρώ μηνιαίως.
Το οικονομικό όφελος για γιατρούς, δικηγόρους και ελεύθερους επαγγελματίες
Για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες, το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει τη συνέχιση της δραστηριότητάς τους παράλληλα με την είσπραξη της σύνταξης.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή για επαγγελματικές κατηγορίες, όπως μηχανικούς, γιατρούς, δικηγόρους, λογιστές και εμπόρους, που συχνά παραμένουν ενεργές και μετά τη συμπλήρωση των γενικών ορίων ηλικίας.
Στο προηγούμενο καθεστώς, η περικοπή της σύνταξης μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης. Πλέον, οι επαγγελματίες μπορούν να συνεχίσουν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, έχοντας ταυτόχρονα ένα σταθερό συνταξιοδοτικό εισόδημα.
Για το 2026, η εισφορά κύριας σύνταξης στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία αναφέρεται στα 185,09 ευρώ, με αποτέλεσμα ο πρόσθετος πόρος 50% να διαμορφώνεται περίπου στα 92,55 ευρώ μηνιαίως.
Παράλληλα, προβλέπεται ανώτατο ετήσιο όριο για τον πρόσθετο πόρο, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία του κειμένου, ανέρχεται στα 5.362,44 ευρώ.
Για τους επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν αυξημένες λειτουργικές δαπάνες, από την ενέργεια και τα καύσιμα έως τα ενοίκια επαγγελματικών χώρων, η σύνταξη μπορεί να αποτελέσει μια σταθερή πηγή εισοδήματος, ανεξάρτητη από τις διακυμάνσεις του επαγγελματικού τζίρου.
Πώς αυξάνεται η σύνταξη μετά τη διακοπή της εργασίας
Εκτός από το άμεσο όφελος της παράλληλης είσπραξης μισθού ή επαγγελματικού εισοδήματος και σύνταξης, το ισχύον σύστημα προβλέπει και τη δυνατότητα προσαύξησης της σύνταξης λόγω του πρόσθετου χρόνου ασφάλισης.
Η προσαύξηση χορηγείται μετά τη διακοπή της απασχόλησης και την υποβολή σχετικής αίτησης στον e-ΕΦΚΑ.
Για τον υπολογισμό της αξιοποιείται ο χρόνος ασφάλισης που πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση, με ετήσιο συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% για την ανταποδοτική κύρια σύνταξη.
Στην περίπτωση των μισθωτών, για κάθε επιπλέον έτος εργασίας, η αύξηση υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές της συγκεκριμένης περιόδου.
Ενδεικτικά, με μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ, ένα επιπλέον έτος ασφάλισης μπορεί να οδηγήσει σε προσαύξηση περίπου 7,70 ευρώ τον μήνα στην κύρια σύνταξη.
Για τους μη μισθωτούς, ο υπολογισμός πραγματοποιείται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές που αντιστοιχούν στις ασφαλιστικές εισφορές και στην κατηγορία ασφάλισης που έχουν επιλέξει.
Έτσι, η συνέχιση της εργασίας μπορεί να προσφέρει διπλό οικονομικό όφελος: αφενός άμεση ενίσχυση του μηνιαίου εισοδήματος και αφετέρου μεγαλύτερη σύνταξη μετά την οριστική αποχώρηση από την επαγγελματική δραστηριότητα.
newmoney.gr
