Politica 89.8
Καταδίκη ψυχολόγου για ψευδείς γνωματεύσεις: Ανοίγει ο φάκελος της Κρήτης – Στο μικροσκόπιο δύο δικηγόροι και υποθέσεις σε Ηράκλειο, Χανιά και Ρέθυμνο
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Τέσσερα χρόνια φυλάκιση για άμεση συνέργεια σε ψευδή καταμήνυση – Η δικαστική απόφαση δημιουργεί νέα ερωτήματα για παλαιότερες υποθέσεις – Στο επίκεντρο της προανακριτικής έρευνας και η συνεργασία της με δύο δικηγόρους στην Κρήτη.
Μια πρωτόδικη δικαστική απόφαση που αφορά ιδιώτη ψυχολόγο και η οποία καταλήγει σε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών για άμεση συνέργεια σε ψευδή καταμήνυση, ανοίγει πλέον ένα πολύ μεγαλύτερο κεφάλαιο γύρω από υποθέσεις καταγγελιών περί σεξουαλικής κακοποίησης και ασέλγειας σε βάρος ανηλίκων.
Η συγκεκριμένη απόφαση, που εκδόθηκε την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, δεν αφορά μόνο μία οικογενειακή δικαστική διαμάχη. Δημιουργεί νέα ερωτήματα για υποθέσεις στις οποίες είχαν χρησιμοποιηθεί γνωματεύσεις της συγκεκριμένης ψυχολόγου, αλλά και για το ενδεχόμενο να χρειαστεί να επανεξεταστούν, όπου αυτό προβλέπεται από τον νόμο, παλαιότεροι φάκελοι στους οποίους οι γνωματεύσεις αυτές είχαν αξιοποιηθεί ως στοιχεία.
Η υπόθεση αφορά μητέρα η οποία είχε καταγγείλει τον πρώην σύζυγό της και πατέρα του παιδιού τους για σεξουαλική κακοποίηση του ανηλίκου, μέσα σε ένα ιδιαίτερα συγκρουσιακό διαζύγιο και δικαστική διαμάχη για την επικοινωνία και την επιμέλεια του παιδιού.
Το δικαστήριο έκρινε ένοχη την ιδιώτη ψυχολόγο για άμεση συνέργεια σε ψευδή καταμήνυση και της επέβαλε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών, ενώ για την ίδια υπόθεση καταδικάστηκε και η μητέρα.
Η απόφαση, πάντως, δεν είναι τελεσίδικη. Έχει ασκηθεί έφεση, στην οποία δόθηκε ανασταλτικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, επιβλήθηκε χρηματική εγγύηση ύψους 3.000 ευρώ και περιοριστικός όρος εμφάνισης στο αστυνομικό τμήμα του τόπου κατοικίας.
Το δικαστήριο αποφάσισε επίσης την έκτιση μέρους της ποινής, ενώ κατά την εισαγγελική πρόταση είχε ζητηθεί να μην έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα η έφεση.
Η συγκεκριμένη καταδίκη προέκυψε μετά από ατομική μήνυση ενός εκ των προσώπων που, σύμφωνα με τη δικηγόρο Χριστίνα Φλώρου, περιλαμβάνονταν σε ομάδα 16 αρχικών καταγγελλόντων.
Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι υποστηρίζουν ότι βρέθηκαν αντιμέτωποι με καταγγελίες περί σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών τους την περίοδο κατά την οποία βρίσκονταν σε δικαστική αντιδικία με τις πρώην συζύγους τους για την επικοινωνία και την επιμέλεια των παιδιών.
Ο φάκελος της Κρήτης
Η νέα δικαστική εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κρήτη, καθώς στο πλαίσιο προανακριτικής διαδικασίας έχουν βρεθεί στο μικροσκόπιο συγκεκριμένες υποθέσεις οικογενειακών διαφορών σε Ηράκλειο, Χανιά και Ρέθυμνο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η διερεύνηση της παρουσίας της συγκεκριμένης ιδιώτη ψυχολόγου σε υποθέσεις στις οποίες είχαν διατυπωθεί καταγγελίες περί ασέλγειας ή σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων και είχαν χρησιμοποιηθεί σχετικές γνωματεύσεις.
Παράλληλα, ερευνάται η συνεργασία της με δύο δικηγόρους στην Κρήτη, στοιχείο που περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της προανακριτικής διερεύνησης.
Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν στις συγκεκριμένες κρητικές υποθέσεις υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά με εκείνα που έχουν καταγγελθεί σε άλλες περιπτώσεις: εάν δηλαδή οι καταγγελίες περί κακοποίησης εμφανίστηκαν σε χρονικό σημείο κατά το οποίο βρισκόταν σε εξέλιξη δικαστική διαμάχη μεταξύ των γονέων και εάν οι συγκεκριμένες γνωματεύσεις χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια στις δικαστικές διαδικασίες για την επιμέλεια ή την επικοινωνία με τα παιδιά.
Η έρευνα, ασφαλώς, δεν σημαίνει ότι οι εμπλεκόμενοι σε κάθε υπόθεση έχουν διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα. Κάθε φάκελος εξετάζεται αυτοτελώς και κάθε πρόσωπο τεκμαίρεται αθώο μέχρι την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.
Το ενδιαφέρον της έρευνας βρίσκεται ακριβώς στο εάν υπάρχει ή όχι πραγματική σύνδεση μεταξύ διαφορετικών υποθέσεων και εάν συγκεκριμένα πρόσωπα, γνωματεύσεις ή πρακτικές επανεμφανίζονται σε περισσότερους από έναν φακέλους.
Πρέπει να ανασυρθούν παλαιότερες υποθέσεις;
Η πρωτόδικη καταδίκη δημιουργεί ένα κρίσιμο θεσμικό ερώτημα: τι γίνεται με τις παλαιότερες υποθέσεις στις οποίες η συγκεκριμένη ψυχολόγος είχε εκδώσει γνωμάτευση και αυτή είχε χρησιμοποιηθεί ως στοιχείο σε καταγγελία για κακοποίηση ή ασέλγεια ανηλίκου;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ότι όλες αυτές οι υποθέσεις είναι αυτομάτως προβληματικές. Μια δικαστική απόφαση που αφορά μία συγκεκριμένη υπόθεση δεν ακυρώνει αυτομάτως όλες τις υπόλοιπες.
Εφόσον όμως υπάρχουν υποθέσεις στις οποίες υπήρξαν αμετάκλητες αθωώσεις, αρχειοθετήσεις ή άλλα κρίσιμα δικαστικά δεδομένα και παράλληλα υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία που συνδέουν τις υποθέσεις αυτές με τη συγκεκριμένη γνωμάτευση, τότε τίθεται ζήτημα ελέγχου από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές Αρχές, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει να εξεταστούν οι ημερομηνίες και η αλληλουχία των γεγονότων: πότε έγινε η καταγγελία, πότε εκδόθηκε η γνωμάτευση, πότε ξεκίνησε η δικαστική διαμάχη για την επιμέλεια ή την επικοινωνία και ποια ήταν τελικά η δικαστική έκβαση.
Μόνο έτσι μπορεί να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για πραγματικό επαναλαμβανόμενο μοτίβο ή για διαφορετικές, μεταξύ τους άσχετες οικογενειακές διαφορές.
Οι 16 υποθέσεις και ο Άρειος Πάγος
Από το 2022 έως το 2025 υποβλήθηκαν τρεις αναφορές στον Άρειο Πάγο, με αίτημα να διερευνηθεί το φαινόμενο καταγγελιών περί ασελγών πράξεων σε βάρος παιδιών, τις οποίες οι καταγγέλλοντες υποστήριζαν ότι είχαν χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο οικογενειακών αντιδικιών.
Στο επίκεντρο των αναφορών βρέθηκαν συνολικά 16 περιπτώσεις.
Σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει η δικηγόρος Χριστίνα Φλώρου, κοινό χαρακτηριστικό που καταγγέλθηκε ήταν ότι οι υποθέσεις εμφανίζονταν σε περιόδους έντονης δικαστικής αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων, ενώ στις συγκεκριμένες διαδικασίες φέρονται να είχαν χρησιμοποιηθεί γνωματεύσεις της ίδιας ιδιώτη ψυχολόγου.
Η αναφορά διαβιβάστηκε στις αρμόδιες Εισαγγελίες Πρωτοδικών.
Ήδη, σύμφωνα με την ίδια πηγή, έχουν σχηματιστεί δύο ποινικές δικογραφίες για δύο από τις 16 περιπτώσεις που περιλαμβάνονταν στην αρχική αναφορά.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την πρόσφατη πρωτόδικη καταδίκη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι υπόλοιπες υποθέσεις έχουν κριθεί ή ότι τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται σε αυτές έχουν οποιαδήποτε ποινική ευθύνη.
Και η δεύτερη ψυχολόγος – αυτή τη φορά της ΕΛ.ΑΣ.
Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται και η ξεχωριστή υπόθεση της ψυχολόγου της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία είχε επίσης βρεθεί στο επίκεντρο καταγγελιών σχετικά με γνωματεύσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε οικογενειακές δικαστικές διαμάχες.
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν πρέπει να συγχέεται με την πρόσφατη καταδίκη της ιδιώτη ψυχολόγου. Πρόκειται για διαφορετική διαδικασία και η δικαστική κρίση στην υπόθεση της ψυχολόγου της ΕΛ.ΑΣ. εκκρεμεί.
Η δίκη έχει ήδη αναβληθεί πέντε φορές και αναμένεται να προσδιοριστεί εκ νέου.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι και στις δύο υποθέσεις εμφανίζεται το ίδιο ευρύτερο πεδίο: οικογενειακές αντιδικίες, καταγγελίες περί σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων και επιστημονικές γνωματεύσεις που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν στις δικαστικές διαδικασίες.
Η Κρήτη στο επίκεντρο της νέας έρευνας
Μετά και την τελευταία δικαστική απόφαση, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον και στην Κρήτη.
Οι φάκελοι σε Ηράκλειο, Χανιά και Ρέθυμνο που σχετίζονται με καταγγελίες περί ασέλγειας ή κακοποίησης παιδιών και στους οποίους εμφανίζονται γνωματεύσεις των συγκεκριμένων προσώπων αποτελούν αντικείμενο που χρήζει ιδιαίτερης διερεύνησης, εφόσον αυτό δεν έχει ήδη γίνει από τις αρμόδιες Αρχές.
Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργηθεί εκ των προτέρων μια νέα κατηγορία εναντίον ανθρώπων που συμμετείχαν στις συγκεκριμένες διαδικασίες.
Το ζητούμενο είναι να απαντηθεί ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα:
Υπάρχουν στην Κρήτη υποθέσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν γνωματεύσεις των συγκεκριμένων ψυχολόγων, οι καταγγελλόμενοι γονείς αθωώθηκαν ή οι υποθέσεις αρχειοθετήθηκαν και σήμερα προκύπτουν νέα δεδομένα που δικαιολογούν επανέλεγχο;
Και εάν υπάρχουν, πόσες είναι στο Ηράκλειο, πόσες στα Χανιά και πόσες στο Ρέθυμνο;
Πίσω από όλα αυτά, ωστόσο, υπάρχουν παιδιά. Και αυτό είναι το στοιχείο που επιβάλλει τη μεγαλύτερη δυνατή προσοχή.
Η προστασία ενός ανηλίκου από πραγματική κακοποίηση αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Το ίδιο όμως ισχύει και για την προστασία ενός παιδιού από μια ψευδή καταγγελία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απομάκρυνσή του από έναν γονέα χωρίς πραγματική βάση.
Η πρόσφατη καταδίκη δεν αποδεικνύει ότι όλες οι παλαιότερες γνωματεύσεις της συγκεκριμένης ψυχολόγου ήταν ψευδείς ούτε ότι όλες οι οικογενειακές υποθέσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν είχαν την ίδια κατάληξη.
Αποτελεί όμως μια συγκεκριμένη δικαστική κρίση σε μία συγκεκριμένη υπόθεση και, μαζί με τις αναφορές στον Άρειο Πάγο, τις δύο ήδη σχηματισμένες δικογραφίες και την ξεχωριστή εκκρεμή υπόθεση της ψυχολόγου της ΕΛ.ΑΣ., δημιουργεί ένα νέο πεδίο έρευνας.
