Politica 89.8
Α.Καραμπατζός: «Πυροτέχνημα που θα ξεχαστεί η πρόταση για το ασυμβίβαστο»
Σε μια περίοδο όπου το πολιτικό σύστημα δοκιμάζεται από κρίση εμπιστοσύνης και θεσμικές στρεβλώσεις, η συζήτηση για το ασυμβίβαστο υπουργού – βουλευτή επανέρχεται δυναμικά μετά την πρόταση που κατέθεσε ο πρωθυπουργός.
Ωστόσο, όπως τόνισε ο καθηγητής Νομικής Αντώνης Καραμπατζός μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, η συγκεκριμένη πρόταση δεν συνιστά ουσιαστική τομή αλλά μία αποσπασματική παρέμβαση, που δύσκολα μπορεί να αντιμετωπίσει τις βαθιές παθογένειες του πολιτικού μας συστήματος. Αντίθετα, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα ακόμη «πυροτέχνημα» που θα ξεχαστεί σύντομα .
Ρευστή Βουλή, ενισχυμένος πρωθυπουργός
Ο κ. Καραμπατζός στάθηκε ιδιαίτερα στον πυρήνα της πρότασης, που προβλέπει αναστολή της βουλευτικής ιδιότητας για όσους υπουργοποιούνται και αντικατάστασή τους από επιλαχόντες. Όπως εξήγησε, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να δημιουργήσει πρωτοφανή ρευστότητα στη σύνθεση της Βουλής, ειδικά σε περιόδους διαδοχικών ανασχηματισμών.
Η συνέπεια, κατά τον ίδιο, είναι σαφής: ο εκάστοτε πρωθυπουργός αποκτά τη δυνατότητα να επηρεάζει όχι μόνο τη σύνθεση της κυβέρνησης, αλλά και του ίδιου του Κοινοβουλίου. Μια εξέλιξη που, αντί να ενισχύει τον κοινοβουλευτισμό, οδηγεί σε περαιτέρω συγκέντρωση εξουσίας στο πρωθυπουργικό κέντρο, σε ένα ήδη «υπερενισχυμένο» σύστημα.
Σύγκρουση με τη λαϊκή αντιπροσώπευση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη θεσμική διάσταση, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια αλλαγή προσκρούει στον πυρήνα της αντιπροσωπευτικής αρχής. Ο πολίτης, όπως εξήγησε, ψηφίζει συγκεκριμένα πρόσωπα, όχι «εναλλακτικούς» ή «αντικαταστάτες» που μπορεί να προκύψουν στην πορεία.
Σε αντίθεση με χώρες όπως η Γαλλία, όπου το εκλογικό σύστημα προβλέπει εξαρχής αναπληρωματικούς βουλευτές, στην Ελλάδα κάτι τέτοιο θα αλλοίωνε την εκλογική βούληση, δημιουργώντας ένα σύστημα όπου «ψηφίζεις έναν και προκύπτει άλλος» .
Από τον έλεγχο της κυβέρνησης… στον έλεγχο της Βουλής
Η ουσία του προβλήματος, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν είναι το ασυμβίβαστο καθαυτό, αλλά η ήδη διαταραγμένη ισορροπία εξουσιών. Η Βουλή, αντί να ελέγχει την εκτελεστική εξουσία, έχει σε μεγάλο βαθμό μετατραπεί σε όργανο που την ακολουθεί.
Μια τέτοια μεταρρύθμιση, προειδοποίησε, θα ενίσχυε αυτή την αντιστροφή ρόλων, δίνοντας στον πρωθυπουργό ακόμη μεγαλύτερη επιρροή στη λειτουργία του Κοινοβουλίου και περιορίζοντας περαιτέρω την ανεξαρτησία των βουλευτών.
Πολιτικές σκοπιμότητες και έλλειψη αξιοπιστίας
Ο κ. Καραμπατζός άφησε σαφείς αιχμές για το timing της πρότασης, συνδέοντάς την με τις πιέσεις της πολιτικής συγκυρίας και υποθέσεις όπως αυτή του ΟΠΕΚΕΠΕ. Υπενθύμισε μάλιστα ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός πριν από λίγους μήνες απέρριπτε την ιδέα του ασυμβίβαστου ως ξένη προς το κοινοβουλευτικό σύστημα.
Όπως τόνισε, σοβαρές θεσμικές μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να εξαρτώνται από συγκυριακές ανάγκες, αλλά απαιτούν συνέπεια, αξιακό υπόβαθρο και σταθερότητα θέσεων. Διαφορετικά, καταλήγουν να χάνουν την αξιοπιστία τους και να «εξαϋλώνονται ταχύτατα» στη δημόσια σφαίρα .
Το ζήτημα της ασυλίας και ο ρόλος της Δικαιοσύνης
Αναφερόμενος στην άρση ασυλίας βουλευτών, ξεκαθάρισε ότι η Βουλή δεν εξετάζει την ουσία των υποθέσεων, αλλά απλώς δίνει την άδεια για την άσκηση ποινικών διώξεων. Η ίδια η αίτηση άρσης ασυλίας, όπως σημείωσε, προϋποθέτει ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να κινηθεί η διαδικασία.
Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για δημόσιες παρεμβάσεις που ζητούν επιτάχυνση της Δικαιοσύνης σε συγκεκριμένες υποθέσεις, επισημαίνοντας τον κίνδυνο να δημιουργούνται εντυπώσεις άνισης μεταχείρισης σε σχέση με τους απλούς πολίτες.
