Politica 89.8
Α. Λαυρέντζος: «Χάσαμε 15 πόλεις σε 17 χρόνια – Η κρίση του δημογραφικού είναι γνωστή από το 1993 αλλά οι κυβερνήσεις είχαν προτεραιότητα μόνο την επανεκλογή τους»
«Έχουμε διαγράψει από τον χάρτη περίπου 15 επαρχιακές πρωτεύουσες. Δεκαπέντε πόλεις έχουν σβήσει μέσα σε 17 χρόνια». Με αυτή τη σοκαριστική διαπίστωση περιέγραψε τη δημογραφική κατάρρευση της χώρας ο σύμβουλος επιχειρήσεων και συγγραφέας του βιβλίου «Σιωπηλή Άλωση», Αναστάσιος Λαυρέντζος, μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα. Ο άνθρωπος που προειδοποιεί εδώ και χρόνια για τη δημογραφική βόμβα που απειλεί την Ελλάδα υποστήριξε ότι η χώρα βρίσκεται ήδη σε πορεία μη αναστρέψιμης συρρίκνωσης, με το πολιτικό σύστημα να έχει αγνοήσει επί δεκαετίες το μεγαλύτερο εθνικό ζήτημα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «είμαστε στη 17η χρονιά αρνητικής μεταβολής πληθυσμού. Μόνο από τη διαφορά γεννήσεων και θανάτων η Ελλάδα έχει χάσει 705.000 ανθρώπους. Αν προσθέσουμε και περίπου 400.000 νέους που έφυγαν στο εξωτερικό, αντιλαμβάνεται κανείς ότι βρισκόμαστε σε μια διαδικασία δημογραφικής κατάρρευσης χωρίς τέλος». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προβολές των Ηνωμένων Εθνών είναι αποκαλυπτικές: «Το 2050 η Ελλάδα θα έχει περίπου 8,8 εκατομμύρια κατοίκους και το 35% του πληθυσμού θα είναι άνω των 65 ετών. Θα βρισκόμαστε στα πρόθυρα της ολοκληρωτικής δημογραφικής κατάρρευσης».
Το πρόβλημα ήταν γνωστό από το 1993
Ο κ. Λαυρέντζος στάθηκε ιδιαίτερα στις ευθύνες των διαδοχικών κυβερνήσεων, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα δεν προέκυψε ξαφνικά ούτε αποτελεί μια απρόβλεπτη εξέλιξη.
«Το πρώτο πόρισμα της Βουλής των Ελλήνων για το δημογραφικό έχει χρονολογία 1993. Αυτό δείχνει το μέγεθος της ευθύνης των πολιτικών ηγεσιών. Η χώρα πεθαίνει, η χώρα γερνάει και οι κυβερνήσεις επί δεκαετίες αγνοούσαν το μείζον πρόβλημα», σημείωσε, προσθέτοντας πως ο πρώτος που είχε προειδοποιήσει δημόσια ήταν ο αείμνηστος οικονομολόγος Μανώλης Δρεττάκης.
Κατά τον ίδιο, το πολιτικό σύστημα λειτουργεί με αποκλειστικό ορίζοντα την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. «Οι πολιτικές ηγεσίες είχαν προτεραιότητα την επανεκλογή τους. Το πολιτικό σύστημα λειτουργεί με τον ορίζοντα της επόμενης τετραετίας και όχι με στρατηγική για τα μεγάλα ζητήματα της χώρας. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να υπάρξει συνεννόηση ούτε για το δημογραφικό, που είναι το κορυφαίο εθνικό θέμα».
Η φτωχοποίηση και η φυγή των νέων επιδείνωσαν την κρίση
Ο συγγραφέας της «Σιωπηλής Άλωσης» υποστήριξε ότι η οικονομική κρίση δεν δημιούργησε το δημογραφικό πρόβλημα, αλλά λειτούργησε ως επιταχυντής μιας ήδη αρνητικής πορείας.
«Τα μνημόνια δεν γέννησαν το δημογραφικό. Το επέτειναν όμως δραματικά. Έδιωξαν περίπου 400.000 νέους Έλληνες στο εξωτερικό και δημιούργησαν μια μόνιμη φτωχοποίηση που δεν επιτρέπει στους νέους να κάνουν οικογένεια. Όταν δεν έχεις σταθερή δουλειά, όταν δεν μπορείς να αποκτήσεις κατοικία και δεν νιώθεις ασφάλεια για το μέλλον σου, αναβάλλεις ή ακυρώνεις τη δημιουργία οικογένειας».
Παράλληλα τόνισε ότι η υπογεννητικότητα συνδέεται άμεσα με την ποιότητα ζωής, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη δυνατότητα των νέων ανθρώπων να παραμείνουν στον τόπο τους.
Η περιφέρεια ερημώνει και η Ελλάδα γερνά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην εικόνα της ελληνικής περιφέρειας, η οποία, όπως είπε, βρίσκεται σε διαδικασία ερήμωσης.
«Η τελευταία απογραφή αποκάλυψε μια δραματική πραγματικότητα. Η περιφέρεια της Ελλάδας αδειάζει. Υπάρχουν νομοί με απώλειες πληθυσμού 10%, 12%, 14% και 16%. Η Δυτική Μακεδονία έχασε περίπου το 10% του πληθυσμού της μέσα σε μία δεκαετία. Αυτές δεν είναι απλές δημογραφικές απώλειες. Είναι απώλειες πολέμου».
Ο ίδιος επεσήμανε ότι η Ελλάδα είναι πλέον από τις πιο γερασμένες χώρες του κόσμου. «Είμαστε η τέταρτη πιο γερασμένη χώρα στον κόσμο με μέση ηλικία τα 48 έτη. Η κατάρρευση εμφανίζεται πλέον με μεγαλύτερη ένταση στην περιφέρεια, όπου οι νέοι έχουν φύγει και οι τοπικές κοινωνίες γερνούν με ταχείς ρυθμούς».
Αντίθετα, χαρακτήρισε την Κρήτη ως μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις στον ελληνικό χάρτη. «Η Κρήτη διατηρεί ακόμη μια ζωντανή ύπαιθρο. Οι άνθρωποι αγαπούν τον τόπο τους, παραμένουν εκεί και έχουν προοπτική. Αυτό δυστυχώς δεν ισχύει για μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ελλάδας».
Το δημογραφικό είναι ο καθρέφτης όλων των παθογενειών της χώρας
Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος υποστήριξε ότι το δημογραφικό δεν είναι ένα μεμονωμένο πρόβλημα, αλλά η αντανάκλαση όλων των αδυναμιών του ελληνικού κράτους.
«Το δημογραφικό αποτελεί τον καθρέφτη όλων των παθογενειών της Ελλάδας. Έχει κοινωνική διάσταση, οικονομική διάσταση, αναπτυξιακή διάσταση, αξιακή διάσταση. Συνδέεται με την αστυφιλία, με την εγκατάλειψη της περιφέρειας, με την έλλειψη στέγασης, με την έλλειψη υποδομών και με την απουσία ενός σοβαρού σχεδίου ανάπτυξης».
Όπως τόνισε, ακόμη κι αν η χώρα ξεκινούσε σήμερα μια ολοκληρωμένη στρατηγική αντιμετώπισης του προβλήματος, τα αποτελέσματα θα χρειάζονταν δεκαετίες για να φανούν. «Το 2050 πρακτικά δεν το προλαβαίνουμε. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ξεκινήσουμε τώρα. Αντίθετα, έπρεπε να είχαμε ξεκινήσει πριν από τριάντα χρόνια».
«Δεν είναι θέμα νοημοσύνης, είναι θέμα προτεραιοτήτων»
Κληθείς να εξηγήσει γιατί οι πολιτικές ηγεσίες αγνόησαν επί δεκαετίες το ζήτημα, ο κ. Λαυρέντζος ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός.
«Δεν είναι θέμα νοημοσύνης. Οι άνθρωποι γνωρίζουν το πρόβλημα. Είναι θέμα προτεραιοτήτων και ποιότητας του πολιτικού συστήματος. Ένας πρωθυπουργός που εκλέγεται θα έπρεπε να σκέφτεται πρώτα απ’ όλα τι θα κάνει για το δημογραφικό. Αντί γι’ αυτό, το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας αφέθηκε στην τύχη του».
Και κατέληξε με μια φράση που συνοψίζει την κριτική του προς το πολιτικό σύστημα των τελευταίων δεκαετιών: «Η Ελλάδα έχει ένα πολιτικό σύστημα που αναπαράγεται μέσα από τη διαχείριση και όχι μέσα από τον σχεδιασμό. Και το δημογραφικό είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική απόδειξη αυτής της αποτυχίας».
