Politica 89.8
Α.Νούκα: «Διάταξη προβλέπει στις 3 απλήρωτες δόσεις δανείου να χάνουν άμεσα το σπίτι τους όσοι υπογράφουν διακανονισμό με τα funds»-Οργισμένες αντιδράσεις του νομικού κόσμου
Μια νομοθετική διάταξη που, σύμφωνα με τη νομικό Αριάδνη Νούκα, μπορεί να μετατρέψει μια συμφωνία ρύθμισης δανείου σε εργαλείο άμεσης κατάσχεσης της περιουσίας του οφειλέτη, προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις στον νομικό κόσμο της χώρας. Η γνωστή νομικός, μιλώντας στον Politica 89.8, στον Χρήστο Κώνστα και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», περιέγραψε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα τις συνέπειες της προωθούμενης κυβερνητικής ρύθμισης, προειδοποιώντας ότι ένας δανειολήπτης που θα αδυνατεί να καταβάλει τρεις δόσεις του διακανονισμού του μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς να προηγηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής.
Η Αριάδνη Νούκα εμφανίστηκε εξοργισμένη με το περιεχόμενο της διάταξης, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να προσφέρει ακόμη περισσότερα προνόμια στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και στα funds, περιορίζοντας κρίσιμες δυνατότητες δικαστικής άμυνας των δανειοληπτών. Όπως υποστήριξε, πρόκειται για μία ακόμη παρέμβαση σε μια διαδοχική σειρά νομοθετικών αλλαγών που έχουν αποδυναμώσει τη θέση των πολιτών απέναντι στους πιστωτές τους.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η απάντησή της στο υποθετικό παράδειγμα που της έθεσε ο Χρήστος Κώνστας για έναν πολίτη ο οποίος έχει ρυθμίσει δάνειο 100.000 ευρώ, αλλά ύστερα από ένα ή δύο χρόνια χάνει τη δουλειά του και αδυνατεί να συνεχίσει την αποπληρωμή.
«Σε μια μέρα», απάντησε χαρακτηριστικά η νομικός, περιγράφοντας την ταχύτητα με την οποία, κατά την εκτίμησή της, θα μπορούσε να κινηθεί ο πιστωτής για την επιβολή κατάσχεσης.
Διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν έχει ακόμη ψηφιστεί και εξέφρασε την ελπίδα να αποσυρθεί, ενώ υπογράμμισε ότι, με βάση το κείμενο που βρίσκεται στη Βουλή, αφορά συγκεκριμένες συμβάσεις που θα προκύπτουν μέσα από προβλεπόμενη ψηφιακή διαδικασία διαπραγμάτευσης και όχι αυτομάτως όλες τις υφιστάμενες ιδιωτικές ρυθμίσεις.
Η παρέμβασή της αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται στον απόηχο της επίσημης αντίδρασης της Συντονιστικής Επιτροπής της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας, η οποία με επιστολή της στις 29 Οκτωβρίου προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ζητά την απόσυρση της επίμαχης ρύθμισης.
«Σε μια μέρα μπορεί να επιβληθεί κατάσχεση-Ο δανειολήπτης δεν μπορεί να προστατευτεί»
Τι θα συμβεί σε έναν πολίτη που έχει υπογράψει συμφωνία ρύθμισης για να διασώσει την κατοικία του, αλλά εξαιτίας μιας απρόβλεπτης οικονομικής δυσκολίας αδυνατεί να συνεχίσει να πληρώνει;
Η απάντηση της Αριάδνης Νούκα ήταν κατηγορηματική.
«Σε μια μέρα. Σε μια μέρα. Ναι. Κάνει απόγραφο το ιδιωτικό συμφωνητικό και επιβάλλει κατάσχεση. Και ο δανειολήπτης χάνει το δικαίωμα να πάει στα δικαστήρια να ανακόψει τη διαταγή που θα είχε βγει με το προγενέστερο καθεστώς», ανέφερε, περιγράφοντας τον μηχανισμό που, κατά την εκτίμησή της, δημιουργεί η νέα διάταξη.
Η νομικός επέμεινε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι με τη μετατροπή του ιδιωτικού συμφωνητικού σε εκτελεστό τίτλο παρακάμπτεται το στάδιο έκδοσης διαταγής πληρωμής, το οποίο μέχρι σήμερα παρείχε στον δανειολήπτη συγκεκριμένη δυνατότητα δικαστικής αμφισβήτησης.
Έφερε μάλιστα παραδείγματα περιπτώσεων στις οποίες οι δανειολήπτες προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη για να αμφισβητήσουν απαιτήσεις των εταιρειών διαχείρισης.
«Έχει παράνομες χρεώσεις. Ο δανειολήπτης δεν μπορεί να προστατευτεί. Δεν ελέγχεται η νομιμοποίηση. Που μέχρι τώρα έχουν βγει πάρα πολλές αποφάσεις ότι αυτοί με τα έγγραφα που έχουν δεν νομιμοποιούνται. Μιλάω τώρα για τα funds και τους servicers», υποστήριξε.
Η ίδια εξέφρασε έντονη ανησυχία και για τον τρόπο υπολογισμού των απαιτήσεων, επισημαίνοντας ότι οι λογιστικές καταστάσεις και τα έγγραφα που προσκομίζουν οι εταιρείες διαχείρισης αποτελούν συχνά αντικείμενο δικαστικών αντιπαραθέσεων.
«Δεν είναι σωστά τα εξαγόμενα έγγραφα από αυτά που κρατάνε. Θα μπορούν να βάζουν ό,τι ποσό θέλουν. Ό,τι ποσό θέλουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, διατυπώνοντας την ανησυχία της για την απουσία επαρκούς προηγούμενου ελέγχου.
Οι επισημάνσεις αυτές αφορούν, σύμφωνα με τη νομικό, τη δυνατότητα ελέγχου της νομιμότητας και του ύψους της απαίτησης πριν από την έναρξη της αναγκαστικής εκτέλεσης. Δεν συνεπάγονται ότι καταργείται κάθε δυνατότητα δικαστικής προσφυγής, αλλά ότι παρακάμπτεται ένα κρίσιμο στάδιο προστασίας το οποίο υπήρχε με την έκδοση διαταγής πληρωμής.
«Ο νομικός κόσμος είναι ανάστατος :Είναι αδιανόητο και εξοργιστικό»
Η Αριάδνη Νούκα δεν έκρυψε την αγανάκτησή της για τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία, τονίζοντας ότι οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται στους δικηγόρους που ασχολούνται με υποθέσεις κόκκινων δανείων.
«Είναι αδιανόητο. Είναι προκλητικό. Είναι εξοργιστικό αυτό που πάει να γίνει. Η διάταξη δεν έχει νομοθετηθεί ακόμη. Μπήκε προς νομοθέτηση και ψήφιση στη Βουλή. Ελπίζουμε όλοι στην απόσυρσή της», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, η αντίδραση του δικηγορικού κόσμου έχει θεσμικό χαρακτήρα και εκφράστηκε μέσα από την επίσημη παρέμβαση των δικηγορικών συλλόγων.
«Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι δικηγορικοί σύλλογοι στη χώρα έχουν στηλιτεύσει δημόσια αυτό το γεγονός. Έχουν κάνει επιστολή, το έχουν δώσει στη δημοσιότητα. Ο νομικός κόσμος είναι ανάστατος. Οι δικηγόροι είναι ανάστατοι με αυτή την κατάσταση».
Η νομικός συνέδεσε την επίμαχη διάταξη με μια ευρύτερη πορεία περιορισμού των δικαιωμάτων των δανειοληπτών.
«Γιατί βήμα-βήμα, βήμα-βήμα, γιατί δεν είναι μόνο αυτό. Είναι και άλλα πολλά. Έχουν περιοριστεί ιδιαίτερα πολύ τα δικαιώματα των δανειοληπτών. Δικαιώματα τα οποία ίσχυαν από τότε που υπάρχει ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας», ανέφερε.
Κατά την εκτίμησή της, η νέα διάταξη δεν αποτελεί μεμονωμένη παρέμβαση, αλλά συνέχεια προηγούμενων νομοθετικών επιλογών που έχουν μεταβάλει την ισορροπία ανάμεσα στον πιστωτή και στον οφειλέτη.
«Μπορεί να υπάρχει έγκυρη κατάσχεση με άκυρο τίτλο»-Η προηγούμενη νομοθετική αλλαγή
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης ήταν η αποκάλυψη, όπως την παρουσίασε η Αριάδνη Νούκα, ότι έχει ήδη προηγηθεί νομοθετική αλλαγή η οποία περιορίζει τη δυνατότητα των δανειοληπτών να αμφισβητούν τον τίτλο πάνω στον οποίο στηρίζεται μια κατάσχεση.
Η νομικός αναφέρθηκε σε μεταβολές του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που, σύμφωνα με την περιγραφή της, εφαρμόζονται από το 2026.
«Μέχρι το 31-12-2025, όταν ερχόταν μια κατάσχεση, επειδή η κατάσχεση βασίζεται στη διαταγή πληρωμής, είχε το δικαίωμα ο δανειολήπτης και τους λόγους που αφορούν αυτοτελώς την κατάσχεση να τους προτείνει στην ανακοπή. Αλλά κυρίως μπορούσε να προτείνει και τους λόγους που αφορούν την ακυρότητα της διαταγής πληρωμής», εξήγησε.
Η ίδια χαρακτήρισε τη δυνατότητα αυτή θεμελιώδη εγγύηση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.
«Και αυτό ήταν το ορθό. Διότι δεν μπορεί με έναν άκυρο τίτλο να κάνεις μια έγκυρη εκτέλεση. Δεν υπάρχει αυτό», σημείωσε.
Σύμφωνα με τη νομικό, η αλλαγή που έχει ήδη επέλθει δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην αποτελεσματική δικαστική προστασία.
«Έχει περιοριστεί το δικαίωμα. Δεν μπορείς να προβάλλεις τους λόγους που αφορούν τη διαταγή πληρωμής. Τραγικό, γιατί οι κατασχέσεις ακυρώνονταν από αυτούς τους λόγους κυρίως», υποστήριξε.
Για να γίνει κατανοητή η σοβαρότητα του ζητήματος, χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική παρομοίωση.
«Θα ζήσουμε το οξύμωρο και μη αποδεκτό να υπάρχει έγκυρη κατάσχεση με άκυρο τίτλο. Δηλαδή, τα θεμέλια είναι σαθρά και από πάνω εμείς πήγαμε και χτίσαμε ένα σπίτι. Και μας λένε ότι αν πέσουν τα θεμέλια δεν θα πέσει το σπίτι».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτυπώνει την ανησυχία της για τη δυνατότητα να συνεχίζεται μια διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης ενώ υπάρχουν σοβαρές αμφισβητήσεις σχετικά με τη νομιμότητα του τίτλου στον οποίο στηρίζεται.
«Τρεις απλήρωτες δόσεις»-Πώς μια ρύθμιση μπορεί να οδηγήσει στην κατάσχεση
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η διευκρίνιση της Αριάδνης Νούκα για τον αριθμό των απλήρωτων δόσεων που μπορούν να ενεργοποιήσουν τις συνέπειες της ρύθμισης.
Όταν ο Χρήστος Κώνστας τη ρώτησε εάν η διαδικασία μπορεί να ενεργοποιηθεί από τη στιγμή που ο δανειολήπτης δεν πληρώσει μία δόση, η απάντησή της ήταν συγκεκριμένη:
«Τρεις δόσεις».
Η νομικός έσπευσε να επισημάνει ότι η αδυναμία καταβολής τριών δόσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο δανειολήπτης είναι στρατηγικός κακοπληρωτής.
«Ναι, αλλά μπορεί για οποιονδήποτε λόγο να μην μπορείς να πληρώσεις τρεις δόσεις. Να βρίσκεσαι σε μια κατάσταση ανωτέρας βίας. Να έχεις κάνει μια επέμβαση που χρειάστηκε χρήματα και δεν έχεις προτεραιότητα να δώσεις τις δόσεις στο fund», ανέφερε.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ίδια, είναι ότι μια απρόβλεπτη δυσκολία μπορεί να οδηγήσει στην αθέτηση της συμφωνίας και να ενεργοποιήσει έναν μηχανισμό αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς την προηγούμενη διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής.
Η αναφορά της σε κατάσχεση μέσα σε μία ημέρα αφορά τη δυνατότητα ταχείας έναρξης της διαδικασίας και δεν σημαίνει ότι η ολοκλήρωση ενός πλειστηριασμού ή η απώλεια της κυριότητας της κατοικίας πραγματοποιείται μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα.
«Τα funds παίρνουν τα χρήματα από την Ελλάδα και τα μεταφέρουν αφορολόγητα στην έδρα τους»
Η συζήτηση επεκτάθηκε στο οικονομικό μοντέλο λειτουργίας των funds και στις φορολογικές διευκολύνσεις που, σύμφωνα με την Αριάδνη Νούκα, απολαμβάνουν.
Η νομικός υποστήριξε ότι μεγάλο μέρος των κόκκινων δανείων έχει μεταφερθεί σε επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία αποκτούν απαιτήσεις σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες από την ονομαστική τους αξία.
«Ποιες τράπεζες; Ποιες τράπεζες; Έχουν μείνει ελάχιστα δάνεια στις τράπεζες. Μιλάμε ότι αυτή η ρύθμιση εξυπηρετεί προκλητικώς», ανέφερε, θέλοντας να υπογραμμίσει ότι οι άμεσοι ωφελούμενοι από τη διάταξη είναι κυρίως τα funds και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Στη συνέχεια έθεσε το ζήτημα της φορολογικής μεταχείρισης των συγκεκριμένων επενδυτικών σχημάτων.
«Τα funds παίρνουν τα χρήματα από την Ελλάδα, τα πάνε στην έδρα τους αφορολόγητα. Παίρνουν το σπίτι του κυρίου Κώστα, ας πούμε, δίνουν 200.000 ευρώ. Αυτές οι 200.000 ευρώ δεν φορολογούνται στην Ελλάδα. Είναι τα τρελά κέρδη που βγάζουν, γιατί έχουν αγοράσει το δάνειο, όπως ξέρετε πάρα πολύ καλά, σε πενιχρά ποσοστά και φεύγουν τα χρήματα στην Ιρλανδία αφορολόγητα», υποστήριξε.
Πρόκειται για καταγγελία της νομικού σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων συναλλαγών και επενδυτικών δομών, η οποία απαιτεί διάκριση ανάμεσα στα έσοδα από την είσπραξη απαιτήσεων, στα πραγματικά κέρδη και στις φορολογικές υποχρεώσεις κάθε εταιρείας.
Η ίδια, πάντως, συνέδεσε ευθέως το ζήτημα αυτό με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία, θεωρώντας ότι οι πιστωτές αποκτούν πρόσθετα πλεονεκτήματα την ώρα που οι δανειολήπτες χάνουν σημαντικές δυνατότητες άμυνας.
«Ο πολίτης πληρώνει δικαστικό ένσημο, το fund όχι»-Η καταγγελία για τα πρόσθετα προνόμια
Η Αριάδνη Νούκα στάθηκε ιδιαίτερα στο οικονομικό όφελος που, κατά την άποψή της, θα προκύπτει για τους πιστωτές από τη δυνατότητα απόκτησης εκτελεστού τίτλου χωρίς την προηγούμενη δικαστική διαδικασία.
«Και όχι μόνο αυτό, κύριε Κώνστα. Προσέξτε. Επίσης άκρως προκλητικό, τους απαλλάσσουν και από το να δίνουν χρήματα για το δικαστικό ένσημο», ανέφερε.
Θέλοντας να εξηγήσει στους ακροατές τη σημασία του ζητήματος, συνέχισε:
«Ο κάθε πολίτης λοιπόν όταν πηγαίνει στα δικαστήρια και διεκδικεί κάποια χρήματα είναι υποχρεωμένος να δώσει δικαστικό ένσημο. Αυτοί δεν θα είναι. Δηλαδή, για να βγάλουν εκτελεστό τίτλο δεν θα είναι».
Η νομικός υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη προστίθεται στις ήδη υφιστάμενες φορολογικές και οικονομικές διευκολύνσεις των επενδυτικών σχημάτων.
«Γιατί έχουν πάρα πολλές φορολογικές απαλλαγές και τους απαλλάσσουν και από το δικαστικό ένσημο. Το δικαστικό ένσημο, όπως σας λέω, ο κάθε πολίτης που πηγαίνει στη Δικαιοσύνη είναι υποχρεωμένος να το καταβάλει».
Η ουσία της καταγγελίας αφορά την αποφυγή συγκεκριμένων εξόδων που συνδέονται με τη δικαστική απόκτηση εκτελεστού τίτλου. Το ακριβές ύψος του οικονομικού οφέλους εξαρτάται από τη διαδικασία και το είδος της απαίτησης.
«Θέλουν να πάρουν τα σπίτια του κόσμου; Ας βγουν να το πουν»
Σε ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της συνέντευξης, η Αριάδνη Νούκα έθεσε ευθέως ζήτημα πολιτικής ευθύνης για τη νομοθετική επιλογή.
«Θέλω κάποιος να μου πει, κάποιος να βγει να μας πει γιατί νομοθετούν αυτήν όλη τη νοσηρότητα εις βάρος των δανειοληπτών. Γιατί; Θέλουν να πάρουν τα σπίτια του κόσμου; Ας βγουν να το πουν. Δεν θέλουμε οι Έλληνες να έχουν σπίτια; Ας βγουν να το πουν επιτέλους», ανέφερε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους.
Η νομικός υποστήριξε ότι η νέα διάταξη εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα των εταιρειών διαχείρισης και των επενδυτικών κεφαλαίων.
Όταν ο Χρήστος Κώνστας τη ρώτησε ποιος μπορεί να ζήτησε τη συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση και εάν υπήρχε κάποιο πραγματικό νομοθετικό κενό που έπρεπε να καλυφθεί, η απάντησή της ήταν εξίσου αιχμηρή.
«Εδώ πρόκειται, φυσικά αυτοί τη ζήτησαν τη διάταξη. Εδώ πρόκειται για μία επίδειξη, κατά την άποψή μου, για μία επίδειξη ισχύος των funds. Εγώ έτσι το κρίνω», δήλωσε.
Η αναφορά της αποτελεί εκτίμηση για την προέλευση και τη σκοπιμότητα της ρύθμισης και όχι τεκμηριωμένη διαπίστωση για το ποιος υπέβαλε συγκεκριμένο νομοθετικό αίτημα.
«Γιατί δεν κάλεσαν τους δικηγόρους στη Βουλή;»-Οι αιχμές για τη νομοθετική διαδικασία
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν και οι αναφορές της Αριάδνης Νούκα στη διαδικασία συζήτησης του νομοσχεδίου στη Βουλή.
Η νομικός αναφέρθηκε σε δηλώσεις του βουλευτή Δημήτρη Μαρκόπουλου σχετικά με τη μη παρουσία εκπροσώπων των servicers σε κοινοβουλευτική επιτροπή και έθεσε το ερώτημα γιατί δεν υπήρξε αντίστοιχη συμμετοχή εκπροσώπων του δικηγορικού κόσμου.
«Άκουγα σήμερα τον κύριο Μαρκόπουλο, ο οποίος έλεγε ότι τα έβαλε με τα funds γιατί οι servicers δεν εμφανίστηκαν στην Επιτροπή της Βουλής. Μα τι να πάνε; Τα έχουν πάρει όλα. Τι να ζητήσουν; Όλα, όλα. Τα πήραν όλα», σχολίασε.
Στη συνέχεια έθεσε το ζήτημα της εκπροσώπησης των δικηγορικών συλλόγων κατά την επεξεργασία της νομοθετικής πρωτοβουλίας.
«Δεν μας έχουν απαντήσει γιατί απορρίφθηκε η κλήση των δικηγορικών συλλόγων που προτάθηκε να είναι ο πρόεδρός μας, προφανώς, στην Επιτροπή για να τεθούν ζητήματα πάρα πολύ σοβαρά. Γιατί δεν είναι μόνο αυτό που λέμε το σημαντικό. Έχει και άλλα», ανέφερε.
Η Αριάδνη Νούκα υποστήριξε ότι η συμμετοχή των δικηγορικών συλλόγων θα μπορούσε να αναδείξει τις συνέπειες της διάταξης για τα δικαιώματα των οφειλετών.
«Δεν θέλουν να καλέσουν εμάς τους δικηγόρους που προασπιζόμαστε τα δικαιώματα των δανειοληπτών για να προστατευτεί η ελληνική Δικαιοσύνη. Όποιος κατάλαβε, κατάλαβε», σημείωσε.
Και συνέχισε με μια ακόμη ιδιαίτερα σκληρή τοποθέτηση:
«Δηλαδή, σε αυτή τη χώρα μας ενδιαφέρει να προστατεύσουμε τα funds. Είναι αδιανόητο, αδιανόητο, και τα τεράστια κέρδη τους βέβαια εις βάρος των δανειοληπτών».
«Δεν είναι η πρώτη φορά -Το ίδιο έχει γίνει και με τον εξωδικαστικό μηχανισμό»
Μία ακόμη σημαντική διάσταση ανέδειξε η Αριάδνη Νούκα όταν αναφέρθηκε στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.
Σύμφωνα με τη νομικό, η δυνατότητα μια συμφωνία ρύθμισης να αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά στην ελληνική νομοθεσία.
«Ο νέος εξωδικαστικός, που μπορείς να επιλέξεις για να υποτίθεται να σώσεις το σπίτι σου, δίνοντας την υπόλοιπη περιουσία σου, το ίδιο ακριβώς γίνεται. Δηλαδή, το ιδιωτικό συμφωνητικό που έχεις υπογράψει έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου, απλά ο κόσμος δεν το ξέρει», ανέφερε.
Η νομικός εκτίμησε ότι η προηγούμενη εφαρμογή αντίστοιχης πρόβλεψης χωρίς ιδιαίτερα έντονες δημόσιες αντιδράσεις ενδεχομένως διευκόλυνε την προώθηση της νέας διάταξης.
«Δεν είναι το πρώτο. Είναι το δεύτερο. Είδαν ότι δεν υπήρχαν τεράστιες αντιδράσεις την προηγούμενη φορά και λένε, εντάξει, ελάτε να το αποτελειώσουμε για όλους τώρα. Δεν ξέρω. Δεν ξέρω πώς σκέφτονται», σχολίασε.
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει μια κρίσιμη πτυχή της συζήτησης: κατά πόσο οι δανειολήπτες γνωρίζουν πλήρως τις έννομες συνέπειες των συμφωνιών που υπογράφουν και εάν ενημερώνονται επαρκώς για τις δυνατότητες αναγκαστικής εκτέλεσης που μπορεί να προκύψουν σε περίπτωση αθέτησης.
«Μιλάμε για πλήρη αντισυνταγματικότητα»-Το άρθρο 20 και η δικαστική προστασία
Η συνέντευξη επεκτάθηκε και στο ενδεχόμενο η επίμαχη διάταξη να προσκρούει σε συνταγματικές εγγυήσεις.
Ο Χρήστος Κώνστας έθεσε στην Αριάδνη Νούκα το ερώτημα εάν δημιουργείται ζήτημα αντισυνταγματικότητας, με δεδομένο ότι το άρθρο 20 του Συντάγματος κατοχυρώνει το δικαίωμα δικαστικής προστασίας.
Η απάντηση της νομικού ήταν κατηγορηματική.
«Μιλάμε για την πλήρη αντισυνταγματικότητα τώρα», ανέφερε, ενώ όταν ρωτήθηκε εάν η διάταξη μπορεί να εγείρει ζητήματα συνταγματικότητας, απάντησε: «Φυσικά θα εγείρει».
Παράλληλα, επισήμανε ότι αναμένει να εξετάσει αναλυτικά την αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, ώστε να διαπιστώσει με ποια επιχειρήματα η κυβέρνηση δικαιολογεί την ανάγκη της συγκεκριμένης παρέμβασης.
«Είμαι περίεργη να δω τι θα πούνε, ποια θα είναι τώρα η αιτιολόγηση όλου αυτού. Γιατί δεν έχω προλάβει να διαβάσω την αιτιολογική έκθεση λόγω φόρτου εργασίας. Θα τη διαβάσω όμως μέσα στο Σαββατοκύριακο να δω τι έχουν γράψει. Ποια είναι η αιτιολογία που φέρνει αυτή τη διάταξη», ανέφερε.
Η ίδια εκτίμησε ότι κατά τη συζήτηση στη Βουλή θα μπορούσαν να διατυπωθούν ενστάσεις αντισυνταγματικότητας.
«Φαντάζομαι ότι η αντιπολίτευση θα προβάλλει ενστάσεις αντισυνταγματικότητας. Έτσι πιστεύω τουλάχιστον», σημείωσε.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η τελική κρίση για τη συνταγματικότητα μιας νομοθετικής διάταξης ανήκει στα δικαστήρια.
«Όταν πλέον εμείς θα πάμε στα δικαστήρια και θα πούμε ότι είναι αντισυνταγματική, η Δικαιοσύνη θα πρέπει να δούμε τι θα αποφανθεί. Δεν είναι στο χέρι του δικηγόρου», εξήγησε.
Η Αριάδνη Νούκα εξέφρασε την ελπίδα να μην ψηφιστεί τελικά η διάταξη, ώστε να μην χρειαστεί να ακολουθήσει νέος κύκλος δικαστικών αντιπαραθέσεων για τη συνταγματικότητά της.
«Δεν αφορά αυτομάτως όσους έχουν ήδη υπογράψει ρυθμίσεις»
Μία από τις σημαντικότερες διευκρινίσεις της συνέντευξης αφορούσε το πεδίο εφαρμογής της νέας διάταξης.
Ο Χρήστος Κώνστας ζήτησε από τη νομικό να εξηγήσει τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με κάποιο fund ή servicer και ετοιμάζονται να υπογράψουν συμφωνία ρύθμισης.
Η Αριάδνη Νούκα διευκρίνισε ότι, με βάση τη μορφή που έχει το νομοσχέδιο κατά τον χρόνο της συνέντευξης, η διάταξη αφορά συγκεκριμένες συμφωνίες που θα προκύπτουν μέσα από προβλεπόμενο ψηφιακό μοντέλο διαπραγμάτευσης.
«Να διευκρινίσουμε κάτι, ότι αυτή η διάταξη θα αφορά, τουλάχιστον έτσι όπως είναι μέχρι αυτή τη στιγμή, τα ιδιωτικά συμφωνητικά, δηλαδή μετά από διαπραγμάτευση που θα γίνεται μέσα από ένα συγκεκριμένο μοντέλο, ψηφιακό, τα ιδιωτικά συμφωνητικά που παράγονται από αυτό το μοντέλο. Όχι αυτές τις συμβάσεις που κάνουν τώρα οι άνθρωποι, τουλάχιστον μέχρι αυτή τη στιγμή», εξήγησε.
Η επισήμανση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποσαφηνίζει ότι δεν υπάγονται αυτομάτως όλες οι υφιστάμενες ρυθμίσεις στο νέο καθεστώς.
Η νομικός, ωστόσο, υπογράμμισε ότι το τελικό περιεχόμενο του νόμου μπορεί να διαφοροποιηθεί κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία.
«Μιλάμε έτσι όπως ήρθε το νομοσχέδιο. Τώρα ξέρετε, μπορεί να γίνουν κάποιες τροποποιήσεις, μπορεί να αποσυρθεί, μπορεί να τροποποιηθεί, χίλια μπορεί. Οπότε θα περιμένουμε να δούμε το ψηφισμένο για να πατήσουμε υπεύθυνα πάνω σε αυτό», ανέφερε.
Σε ερώτηση για το εάν πρέπει να ανησυχούν όσοι διαπραγματεύονται ήδη μια ιδιωτική ρύθμιση, η απάντησή της ήταν καθησυχαστική ως προς το συγκεκριμένο σχέδιο διάταξης.
«Δεν έχουν φόβο αυτή τη στιγμή που μιλάμε, γιατί δεν τους περιλαμβάνει αυτούς. Τώρα τι να σας πω, άμα γίνει καμία αλλαγή με μεταβατικές διατάξεις και συμπεριλάβει και αυτούς, δεν το ξέρω αυτό».
Η Αριάδνη Νούκα επισήμανε ότι θα πρέπει να αναμένεται η τελική μορφή του νόμου, προκειμένου να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το ποιες συμβάσεις θα υπάγονται στις νέες προβλέψεις.
«Δεν έχουμε δύο ισότιμα μέρη-Ο δανειολήπτης υπογράφει γιατί φοβάται ότι θα χάσει το σπίτι του»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση της Αριάδνης Νούκα για την πραγματική διαπραγματευτική σχέση ανάμεσα στον δανειολήπτη και στο fund.
Η νομικός υποστήριξε ότι μια συμφωνία ρύθμισης δεν συνάπτεται πάντοτε μεταξύ δύο μερών με ισότιμη οικονομική και διαπραγματευτική ισχύ.
Αντίθετα, όπως εξήγησε, ο δανειολήπτης βρίσκεται συχνά υπό την πίεση του ενδεχόμενου πλειστηριασμού και αποδέχεται όρους επειδή φοβάται ότι διαφορετικά θα χάσει την κατοικία του.
«Μην ξεχνάμε ότι η υπογραφή αυτή που μπαίνει σε ένα ιδιωτικό συμφωνητικό, δεν έχουμε δύο ισότιμα μέρη. Έχουμε το μέρος το οποίο είναι ισχυρό, τα funds, που σου λέει αυτή είναι η ρύθμιση, άμα θες υπέγραψέ την. Αν όχι, σε βγάζουν το σπίτι στον πλειστηριασμό», ανέφερε.
Στη συνέχεια περιέγραψε την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο οικονομικά ασθενέστερος οφειλέτης.
«Και από την άλλη τον αδύναμο διαπραγματευτικά δανειολήπτη, που αναγκάζεται να υπογράψει μία ρύθμιση γιατί φοβάται, γιατί τρομοκρατείται», υποστήριξε.
Κατά την εκτίμησή της, η συγκεκριμένη ανισορροπία πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη όταν ο νομοθέτης αποδίδει σε μια ιδιωτική συμφωνία ισχύ εκτελεστού τίτλου.
Διότι, όπως προκύπτει από τη συλλογιστική της, η υπογραφή μιας συμφωνίας υπό την απειλή απώλειας της κατοικίας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται χωρίς να εξετάζονται οι πραγματικές συνθήκες μέσα στις οποίες ο δανειολήπτης αποδέχθηκε τους όρους της.
«1,7 δισ. ευρώ ρυθμισμένων δανείων ξανακοκκίνισαν μέσα σε έξι μήνες»
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, η Αριάδνη Νούκα επικαλέστηκε στοιχεία που απέδωσε στην Τράπεζα της Ελλάδος, προκειμένου να αναδείξει την οικονομική αδυναμία μεγάλου αριθμού δανειοληπτών να ανταποκριθούν ακόμη και σε ήδη συμφωνημένες ρυθμίσεις.
«Ακούστε λίγο τα στοιχεία από το πρώτο εξάμηνο του 2026. Σύμφωνα με την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, 1,7 δισ. ρυθμισμένων δανείων ξανακοκκίνισαν», ανέφερε.
Το στοιχείο αυτό παρατίθεται όπως παρουσιάστηκε από τη νομικό στη συνέντευξη και δεν έχει διασταυρωθεί ανεξάρτητα με την πρωτογενή έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος.
Η Αριάδνη Νούκα υποστήριξε ότι η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει πόσο εύκολα μπορεί ένας δανειολήπτης, ακόμη και μετά την υπογραφή διακανονισμού, να βρεθεί ξανά σε αδυναμία εξυπηρέτησης της οφειλής του.
«Καταλαβαίνετε, έτσι; Το εξάμηνο του 2026 μόνο. Είναι ένα στοιχείο που δείχνει ότι θα έχουμε πολλές περιπτώσεις ανθρώπων που δεν θα καταφέρουν να αποπληρώνουν το δάνειό τους», επισήμανε.
Στη συνέχεια συνέδεσε την αδυναμία αποπληρωμής με τις συνθήκες ακρίβειας και την πίεση που δέχονται τα οικογενειακά εισοδήματα.
«Μα είναι δυνατό να καταφέρουν μέσα σε αυτή την πληθωριστική πίεση που υπάρχει, την ακρίβεια; Ο κόσμος δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα μετά τις 15-20 ημέρες. Ακόμα και ο κόσμος δεν έχει χρήματα να πάει στο σούπερ μάρκετ», ανέφερε.
Και κατέληξε με ένα ερώτημα που αποτυπώνει, σύμφωνα με την ίδια, το πραγματικό κοινωνικό διακύβευμα της νομοθετικής παρέμβασης:
«Είναι δυνατόν αυτός ο κόσμος, αν έχει και δάνεια, να βάλει προτεραιότητα το δάνειο από το γάλα του παιδιού του ή τη διατροφή του παιδιού του; Είμαστε με τα καλά μας τώρα;».
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η επιτάχυνση της είσπραξης των απαιτήσεων μπορεί να δικαιολογήσει την παράκαμψη ενός σταδίου δικαστικού ελέγχου, ιδιαίτερα όταν απέναντι στα επενδυτικά κεφάλαια βρίσκονται πολίτες που διαπραγματεύονται υπό την πίεση της απώλειας της κατοικίας τους.
Γιατί πίσω από κάθε κόκκινο δάνειο δεν βρίσκεται απλώς ένας αριθμός σε ένα επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Βρίσκεται ένας άνθρωπος, μια οικογένεια, ένα σπίτι. Και το δικαίωμα δικαστικής προστασίας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο που πρέπει να παρακαμφθεί για να εισπράττουν ταχύτερα τα funds.
