Politica 89.8
Μ. Χριστοδουλίδης: «Μόνο η αποδέσμευση από το Χρηματιστήριο Ενέργειας θα επιτρέψει χαμηλότερες τιμές – Έρχεται βαρύς χειμώνας για τα τιμολόγια»
Σαφή προειδοποίηση ότι χωρίς δομική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας οι καταναλωτές δεν πρόκειται να δουν ουσιαστική αποκλιμάκωση στους λογαριασμούς τους, απηύθυνε ο ενεργειακός αναλυτής Μιχάλης Χριστοδουλίδης, μιλώντας στον Politica 89.8, στον Χρήστο Κώνστα και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά».
Ο κ. Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι τα μέτρα που παρουσιάζονται για πράσινες επενδύσεις, δίκτυα, αποθήκευση και διασυνδέσεις μπορεί να έχουν σημασία σε βάθος χρόνου, δεν απαντούν όμως στο επείγον ερώτημα του σήμερα: πώς θα μειωθεί άμεσα ο λογαριασμός ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
«Δυστυχώς ακούσαμε μέτρα για πράσινες επενδύσεις, αλλά όχι μέτρα για να ανακουφιστεί άμεσα ο λογαριασμός ενέργειας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Πολιτικός στόχος το -30% αλλά δεν μας λένε πώς θα επιτευχθεί»
Ιδιαίτερα επιφυλακτικός εμφανίστηκε απέναντι στον στόχο για μείωση κατά 30% της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά πολιτικό στόχο χωρίς συγκεκριμένο και πειστικό οδικό χάρτη.
«Ακόμη κι αν μπορέσουμε με ένα μαγικό ραβδί να μειωθεί 30% η χονδρική αγορά του ρεύματος, αυτό δεν σημαίνει και μείωση στα τιμολόγια της λιανικής. Δεν υπάρχει ανάλογη συσχέτιση», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι έχουν υπάρξει περίοδοι κατά τις οποίες η χονδρική υποχωρούσε αλλά οι τιμές στη λιανική κινούνταν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Για τον ίδιο, επομένως, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι απλώς η παραγωγή περισσότερης φθηνής ενέργειας, αλλά ο μηχανισμός μέσα από τον οποίο αυτή η ενέργεια φτάνει τελικά στον καταναλωτή και μετατρέπεται –ή δεν μετατρέπεται– σε χαμηλότερο λογαριασμό.
«Η ουσία είναι η αποδέσμευση από το Χρηματιστήριο Ενέργειας»
Ο ενεργειακός αναλυτής έβαλε στο επίκεντρο της κριτικής του το σημερινό μοντέλο λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική λύση περνά μέσα από τη δραστική μείωση της εξάρτησης από το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Όπως εξήγησε, η εμπορία του μεγαλύτερου μέρους της ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να πραγματοποιείται μέσα από μακροχρόνια σταθερά συμβόλαια, με κλειδωμένες τιμές τεσσάρων ή πέντε ετών, και μόνο οι πρόσθετες ανάγκες που δεν καλύπτονται από αυτά να περνούν από τη χρηματιστηριακή αγορά.
«Αν δεν αποφασιστεί, γιατί είναι θέμα πολιτικής απόφασης, να αλλάξει αυτός ο συσχετισμός, δεν θα πετύχουμε σχεδόν τίποτα», υπογράμμισε.
«Δεν θέλουμε άλλες ΑΠΕ-Χρειαζόμαστε αποθήκευση»
Ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης ήταν εξίσου αιχμηρός και ως προς την κατεύθυνση των νέων ενεργειακών επενδύσεων, εκτιμώντας ότι το βασικό πρόβλημα πλέον δεν είναι η έλλειψη εγκατεστημένης ισχύος από ανανεώσιμες πηγές αλλά η αδυναμία αξιοποίησης της ενέργειας που παράγεται όταν υπάρχει πλεόνασμα.
«Δεν θέλουμε ΑΠΕ. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι αποθηκευτικά συστήματα για να αποθηκεύουμε την περισσότερη πράσινη ενέργεια, ώστε να μην την πετάμε ή να μην την πουλάμε τσάμπα στους Βούλγαρους, αλλά να τη χρησιμοποιούμε εμείς το βράδυ», σημείωσε, συνδέοντας ευθέως την αποθήκευση με τη δυνατότητα περιορισμού του κόστους εξισορρόπησης.
«Να σπάσει το καρτέλ-Αυτή είναι η απάντηση»
Στο ερώτημα ποια παρέμβαση θα μπορούσε πραγματικά να φέρει χαμηλότερους λογαριασμούς μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες, ο κ. Χριστοδουλίδης ήταν απόλυτος: πραγματικός ανταγωνισμός στην αγορά ενέργειας και παρέμβαση απέναντι στις πρακτικές που, κατά την εκτίμησή του, συγκροτούν ένα ολιγοπωλιακό περιβάλλον.
«Δεν υπάρχει ανταγωνισμός στην ενεργειακή αγορά της χώρας. Να σπάσεις το καρτέλ. Αυτή είναι η απάντηση», δήλωσε.
Και συνέχισε ακόμη πιο αιχμηρά:
«Αν δεν θέλεις να σπάσεις αυγά, δεν μπορείς να κάνεις ομελέτα. Αν δεν επέμβουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, ώστε να σπάσουν αυτό το ενεργειακό απόστημα που λέγεται καρτέλ, ό,τι και να ακούω και ό,τι και να μου λένε, από το ένα αυτί μου μπαίνει και από το άλλο μου βγαίνει».
«Η Ρυθμιστική Αρχή δεν μπορεί να έχει διακοσμητικό ρόλο»
Εξειδικεύοντας το τι εννοεί με τον όρο «σπάσιμο του καρτέλ», ο ενεργειακός αναλυτής έστρεψε τα πυρά του και προς τον τρόπο εποπτείας της αγοράς, ζητώντας ουσιαστικότερο ρόλο από τη Ρυθμιστική Αρχή.
Όπως υποστήριξε, απαιτείται έλεγχος για πιθανές εναρμονισμένες πρακτικές αλλά και αντιμετώπιση της καθετοποίησης της αγοράς, όπου οι ίδιοι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα στην παραγωγή και στην εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας.
«Θα περίμενα να πάρει τον πραγματικό της ρόλο η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και όχι να έχει διακοσμητικό ρόλο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι θα έπρεπε να ελεγχθούν «οι εναρμονισμένες πρακτικές που κάνουν οι ενεργειακοί όμιλοι» και να αντιμετωπιστεί αυτό που χαρακτήρισε καθετοποιημένη παραγωγή.
«Γιάννης παράγει, Γιάννης πουλάει, Γιάννης κερδίζει. Δεν γίνεται να έχουμε πέντε εταιρείες οι οποίες είναι και στην παραγωγή, κάνουν και εμπόριο και λιανική. Αυτό δημιουργεί στρεβλώσεις στην αγορά», τόνισε.
Η αντίφαση του εξηλεκτρισμού
Ο κ. Χριστοδουλίδης στάθηκε και στην αντίφαση που μπορεί να δημιουργηθεί από την πολιτική εξηλεκτρισμού των νοικοκυριών: από τη μία πλευρά δίνονται κίνητρα για αντλίες θερμότητας και αντικατάσταση άλλων μορφών ενέργειας από ηλεκτρική και, από την άλλη, η αύξηση της συνολικής ζήτησης μπορεί να προκαλέσει νέες πιέσεις στις τιμές.
«Όταν αυξάνει η ζήτηση, αυξάνει και η τιμή. Αυτά είναι νόμοι της οικονομίας», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι εφόσον η ζήτηση αυξηθεί σημαντικά, μεταξύ άλλων και από νέες μεγάλες καταναλώσεις όπως τα κέντρα δεδομένων, μπορεί να δημιουργηθεί ένα συνεχές «πινγκ πονγκ» μεταξύ ζήτησης και τιμών.
Ρευματοκλοπές: «Με τους έξυπνους μετρητές αλλάζουμε πίστα»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πρόβλημα των ρευματοκλοπών, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών αρκεί από μόνη της για την εξάλειψη του φαινομένου.
«Δεν μου εγγυάται κανείς ότι δεν θα γίνεται ρευματοκλοπή αλλά με ψηφιακό τρόπο, δηλαδή να γίνεται hacking μέσα από τον αλγόριθμο του λογισμικού. Αλλάζουμε πίστα», ανέφερε, εκτιμώντας ότι οι ψηφιακοί μετρητές μπορούν να περιορίσουν το πρόβλημα, όχι όμως να το εξαφανίσουν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε στη συνέντευξη, η ρευματοκλοπή στην Ελλάδα βρίσκεται περίπου στο 5,5%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 2,1%.
«Τη βιομηχανία την έχουν ξεχάσει»
Σφοδρή ήταν η κριτική του και για το ενεργειακό κόστος της ελληνικής βιομηχανίας, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο που να αντιμετωπίζει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα ανταγωνιστικότητας της παραγωγής.
«Αυτό που λέμε αντιμετώπιση του υψηλού βιομηχανικού ενεργειακού κόστους δεν υπάρχει στη χώρα μας. Δεν υπάρχει τίποτα», τόνισε.
Έφερε μάλιστα ως αντιπαράδειγμα άλλες βαλκανικές χώρες, οι οποίες, όπως είπε, έχουν προχωρήσει εδώ και χρόνια σε παρεμβάσεις σε φόρους, ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ΦΠΑ, φόρους άνθρακα και αντισταθμίσεις, προκειμένου να προστατεύσουν τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις τους και να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.
«Έρχεται βαρύς ενεργειακός χειμώνας»
Η πιο ανησυχητική πρόβλεψη του Μιχάλη Χριστοδουλίδη αφορά, ωστόσο, τους επόμενους μήνες.
Ο ενεργειακός αναλυτής προέβλεψε έναν «βαρύ ενεργειακό χειμώνα», εκτιμώντας στη συνέντευξη ότι οι τιμές του φυσικού αερίου μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, ενώ έκανε λόγο για ιδιαίτερα υψηλές τιμές και στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η εκτίμησή του για το πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο υποστήριξε ότι μπορεί να ξεκινήσει τον επόμενο μήνα από τα 1,85 έως 1,90 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10 ευρώ που, όπως ανέφερε, ήταν η περσινή τιμή εκκίνησης.
Με το παράδειγμα των 1.000 λίτρων, περιέγραψε μια επιβάρυνση που μπορεί να φθάσει τα 750–800 ευρώ για ένα νοικοκυριό, εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψή του.
«Κλειδώστε σταθερό τιμολόγιο τώρα»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Χριστοδουλίδης δεν δίστασε να δώσει και συγκεκριμένη απάντηση στο πρακτικό ερώτημα που αφορά σήμερα κάθε καταναλωτή: σταθερό ή κυμαινόμενο τιμολόγιο;
Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική υπέρ του σταθερού.
Στη συνέντευξη αναφέρθηκε ειδικά σε διαθέσιμο μπλε σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ, το οποίο, σύμφωνα με όσα είπε, βρίσκεται στα 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα με πάγιο 3,5 ευρώ, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για την καλύτερη επιλογή που μπορεί, κατά την εκτίμησή του, να κάνει αυτή τη στιγμή ένας καταναλωτής και προειδοποιώντας ότι η συγκεκριμένη προσφορά δεν αναμένεται να ισχύει από την 1η Οκτωβρίου.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του, πάντως, ξεπερνά το ερώτημα του χρώματος ενός τιμολογίου. Για τον Μιχάλη Χριστοδουλίδη, όσο η συζήτηση περιορίζεται σε επενδύσεις που θα αποδώσουν στο μέλλον χωρίς να αγγίζει τη δομή της αγοράς, το Χρηματιστήριο Ενέργειας, την καθετοποίηση των ομίλων, τον πραγματικό ανταγωνισμό και τον ρόλο των ελεγκτικών αρχών, οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να περιμένουν την ουσιαστική ελάφρυνση.
Και με τον χειμώνα να πλησιάζει, αυτή η αναμονή –όπως προειδοποίησε– μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα ακριβή.
Ακούστε εδώ:
