Ν.Μπουνάκης: «Η Κρήτη θα συνεχίσει να χάνει κάθε χρόνο 100 εκ. ευρώ από τις άμεσες ενισχύσεις αν δεν αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού»

Η επόμενη ημέρα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, οι κίνδυνοι για τη χρηματοδότηση του πρωτογενούς τομέα, αλλά και η ανάγκη η Κρήτη να αποκτήσει επιτέλους τεκμηριωμένο σχέδιο διεκδίκησης πόρων, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης που είχε ο υποψήφιος διδάκτωρ αγροτικής επιχειρηματικότητας και διευθύνων σύμβουλος της Proactive Νίκος Μπουνάκης με τον Χρήστο Κώνστα και την εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά» στον Politica 89.8.

Με λόγο αιχμηρό αλλά και βαθιά τεχνοκρατικό, ο κ. Μπουνάκης περιέγραψε μια Κρήτη που, παρά τις τεράστιες δυνατότητές της στον αγροδιατροφικό τομέα, συνεχίζει να χάνει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ λόγω πολιτικών επιλογών, στρεβλών υπολογισμών και έλλειψης στρατηγικής παρέμβασης.

Η νέα ΚΑΠ και οι φόβοι για μειωμένη χρηματοδότηση

Ο κ. Μπουνάκης εξήγησε ότι η νέα περίοδος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής διαμορφώνεται μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό ευρωπαϊκό περιβάλλον, όπου οι πιέσεις για χρηματοδότηση της άμυνας και άλλων νέων πολιτικών περιορίζουν τους διαθέσιμους πόρους για τον αγροτικό τομέα. Όπως ανέφερε, η ΚΑΠ που κάποτε απορροφούσε το 70% του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού έχει πλέον περιοριστεί περίπου στο 40%, ενώ ήδη υπάρχουν προτάσεις για περαιτέρω μείωση του προϋπολογισμού της μετά το 2028. Υπογράμμισε ότι η τελική διαπραγμάτευση θα κλείσει κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας και προειδοποίησε ότι η χώρα οφείλει να είναι προετοιμασμένη, καθώς αυτή τη φορά η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί ουσιαστική συμμετοχή των περιφερειών στη διαμόρφωση των σχεδίων ανάπτυξης.

«Η Κρήτη έχασε ένα δισεκατομμύριο ευρώ μέσα σε μια δεκαετία»

Το πιο ηχηρό στοιχείο της παρέμβασής του αφορούσε τις απώλειες που έχει ήδη υποστεί η Κρήτη από τις άμεσες ενισχύσεις. Ο Νίκος Μπουνάκης αποκάλυψε ότι το νησί χάνει κάθε χρόνο από 80 έως 100 εκατομμύρια ευρώ εξαιτίας της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού των δικαιωμάτων, κάτι που, όπως είπε, έπληξε κυρίως τις δενδρώδεις καλλιέργειες της Κρήτης, όπως οι ελιές και τα αμπέλια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έως το 2014 περίπου 120.000 δικαιούχοι στην Κρήτη λάμβαναν περισσότερα από 300 εκατομμύρια ευρώ σε ενισχύσεις, ενώ σήμερα το ποσό έχει πέσει στα 200 έως 230 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. «Η Κρήτη έχει χάσει περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ μέσα σε μια δεκαετία», τόνισε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι τα χρήματα αυτά κατευθύνθηκαν σε άλλες περιοχές της χώρας λόγω του νέου μοντέλου κατανομής.

Οι στρεβλώσεις των ενισχύσεων και η απουσία της Κρήτης από τα ειδικά εργαλεία

Ο κ. Μπουνάκης στάθηκε ιδιαίτερα και στο γεγονός ότι σημαντικές καλλιέργειες της Κρήτης δεν εντάχθηκαν ποτέ ουσιαστικά στα ειδικά καθεστώτα συνδεδεμένων ενισχύσεων και στα πρόσθετα οικολογικά σχήματα που αξιοποίησαν άλλες περιοχές της χώρας. Όπως είπε, ενώ άλλες καλλιέργειες ενισχύθηκαν σημαντικά μέσω επιπλέον εργαλείων χρηματοδότησης, η φυτική παραγωγή της Κρήτης έμεινε ουσιαστικά εκτός, παρά το υψηλό παραγωγικό και εξαγωγικό της αποτύπωμα. Προειδοποίησε δε ότι αν δεν υπάρξουν άμεσα τεκμηριωμένες προτάσεις από την Περιφέρεια και τους παραγωγικούς φορείς, η Κρήτη θα συνεχίσει να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση και στη νέα προγραμματική περίοδο.

Η Κρήτη ως αγροδιατροφική «ατμομηχανή»

Παρά τις δυσκολίες, ο διευθύνων σύμβουλος της Proactive εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις πραγματικές δυνατότητες του νησιού. Όπως τόνισε, η Κρήτη παραμένει τρίτη περιφέρεια της χώρας σε εισόδημα πρωτογενούς τομέα, με παραγωγή που φτάνει το 1,87 δισεκατομμύριο ευρώ, πίσω μόνο από τη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία. Υποστήριξε μάλιστα ότι, αν προστεθεί η μεταποίηση και η υπεραξία των προϊόντων, η αγροδιατροφική οικονομία της Κρήτης μπορεί να φτάσει επίπεδα αντίστοιχα του τουρισμού. «Η Κρήτη μπορεί να γίνει η αγροδιατροφική ατμομηχανή της χώρας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι σήμερα ο πρωτογενής τομέας έχει εγκαταλειφθεί πολιτικά, παρότι διαθέτει τεράστια περιθώρια ανάπτυξης.

Το νερό, οι υποδομές και οι θερμοκηπιακές καλλιέργειες

Ο Νίκος Μπουνάκης υποστήριξε ότι χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης υδάτινων πόρων δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική αγροτική ανάπτυξη στο νησί. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες και στην υδροπονία, σημειώνοντας ότι το 0,5% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων της Κρήτης παράγει ήδη περίπου το 50% της φυτικής παραγωγής του νησιού, γεγονός που αποδεικνύει —όπως είπε— τη δυναμική των καλλιεργειών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Τόνισε ότι με σωστή άρδευση, εκσυγχρονισμό και επενδύσεις, η Κρήτη μπορεί να πολλαπλασιάσει το αγροτικό της εισόδημα και να αξιοποιήσει πλήρως τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.

«Χρειάζονται τεκμηριωμένες προτάσεις και όχι θεωρίες»

Κλείνοντας τη συζήτηση, ο κ. Μπουνάκης έστειλε σαφές μήνυμα προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι η επόμενη μάχη για την ΚΑΠ δεν μπορεί να δοθεί με γενικόλογες τοποθετήσεις. Όπως είπε, η Περιφέρεια Κρήτης οφείλει να κινηθεί γρήγορα, να συγκροτήσει θεματικές επιτροπές και να καταθέσει επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις με αριθμούς, δεδομένα και σαφή αναπτυξιακή στόχευση. «Δεν αρκούν θεωρίες στον αέρα», σημείωσε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι η Κρήτη κινδυνεύει να συνεχίσει να χάνει τεράστιους πόρους αν δεν οργανώσει εγκαίρως τη διεκδίκησή της.