Politica 89.8
Αλλαγή ώρας: Ένα μέτρο που αρνείται να πεθάνει – Η ευρωπαϊκή αδράνεια, οι κυβερνητικές ευθύνες και η ταλαιπωρία των πολιτών
Οι δημοσιογραφικές, πολιτικές, κοινωνικές και επιστημονικές διαστάσεις ενός ζητήματος που επανέρχεται κάθε έξι μήνες
Η αγανάκτηση των πολιτών για τη συνεχιζόμενη αλλαγή της ώρας δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη έκφραση δυσαρέσκειας για μια ενοχλητική συνήθεια.
Αναδεικνύει ένα ουσιαστικότερο ζήτημα: πώς είναι δυνατόν ένα μέτρο, του οποίου η κατάργηση έχει συζητηθεί και εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να εξακολουθεί να εφαρμόζεται χωρίς να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για το μέλλον του.
Η κοινωνική και υγειονομική διάσταση
Η αλλαγή ώρας δεν επηρεάζει μόνο τα ρολόγια. Αγγίζει τον καθημερινό προγραμματισμό εκατομμυρίων ανθρώπων, τις συνήθειες ύπνου, την εργασία, τη σχολική ζωή και τις οικογενειακές υποχρεώσεις.
Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου έχει ταχθεί υπέρ της κατάργησης των εποχικών αλλαγών και της διατήρησης της κανονικής, χειμερινής ώρας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με γνώμονα τη λειτουργία του βιολογικού ρολογιού και τη δημόσια υγεία.
Αυτό δημιουργεί ένα ακόμη δημοσιογραφικό ερώτημα: γιατί η συζήτηση παραμένει κυρίως πολιτική, όταν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για μια τεκμηριωμένη απόφαση;
Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με σημαντική τουριστική δραστηριότητα, η επιλογή μόνιμης θερινής ή χειμερινής ώρας συνδέεται επίσης με το εμπόριο, την εστίαση, τις ώρες εργασίας και την αξιοποίηση του φυσικού φωτός.
Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για την κατάργηση της αλλαγής, αλλά και για την επιλογή της ώρας που θα διατηρηθεί.
Η διάσταση της οδικής ασφάλειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίδραση της αλλαγής ώρας στις μετακινήσεις.
Ελληνική επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2023 και αξιοποίησε στοιχεία τροχαίων ατυχημάτων της περιόδου 2006–2016, κατέγραψε διαφοροποιήσεις στον αριθμό ατυχημάτων ανάλογα με την εποχική μετάβαση και τις ώρες φυσικού φωτισμού.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η σχέση μεταξύ αλλαγής ώρας και οδικής ασφάλειας είναι σύνθετη και απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση.
Η αλλαγή ώρας μπορεί να μην αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας. Αποτελεί, όμως, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της απόστασης που συχνά χωρίζει τις πολιτικές εξαγγελίες από τις πραγματικές αποφάσεις.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης: ότι ενώ οι πολίτες υποχρεώνονται κάθε έξι μήνες να μετακινούν τους δείκτες των ρολογιών τους, οι αρμόδιοι πολιτικοί και θεσμικοί παράγοντες εξακολουθούν να μην έχουν μετακινήσει αρκετά τους δείκτες των αποφάσεών τους.
Γιατί το πρόβλημα δεν είναι τελικά ποια ώρα δείχνει το ρολόι. Είναι πόσα χρόνια χρειάζεται η πολιτική για να πάρει μια απόφαση.
