Politica 89.8
Έντονος προβληματισμός από τον διπλασιασμό στο κόστος των καυσίμων στην ακτοπλοΐα – Φόβοι για εκτίναξη στις τιμές των προϊόντων
Πάνω που λέγαμε ότι η ανακατανομή από το μεταφορικό ισοδύναμο να δώσει μικρές ανάσες στην τοπική αγορά μετά την δημοσιογραφική παρέμβαση μας και την ανταπόκριση του Υπουργείου Ναυτιλία και Νησιωτικής πολιτικής,η νέα αύξηση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σκοτώνουν κάθε ελπίδα ισορροπίας.
Σήμερα, η εικόνα στην ελληνική ακτοπλοΐα είναι αρκετά επιβαρυμένη. Στον Πειραιά, το συγκεκριμένο καύσιμο ήταν περίπου 751 δολ./τόνο στις
5 Σεπτεμβρίου 2025, ενώ στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 ήταν 1.587 δολ./τόνο.
Δηλαδή μιλάμε για αύξηση περίπου 111% μέσα σε έναν χρόνο. Στις 15 Σεπτεμβρίου οι τιμές στον Πειραιά συνέχιζαν μάλιστα ανοδικά.
Δεν χρησιμοποιούν όμως όλα τα πλοία ακριβώς το ίδιο καύσιμο. Για παράδειγμα, το VLSFO στον Πειραιά πήγε περίπου από 550 σε 857 δολ./τόνο, δηλαδή περίπου +56% στο ίδιο περίπου διάστημα.
Το κρίσιμο είναι ότι τα καύσιμα αποτελούν υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το 50% του λειτουργικού κόστους ενός πλοίου. Τον Μάρτιο, όταν το MGO είχε ήδη διπλασιαστεί σε σχέση με τα τέλη του 2025, η αγορά υπολόγιζε πολύ μεγάλη πίεση στα οικονομικά των ακτοπλοϊκών.
Πρόσθετα, υπάρχουν πλέον και κόστη από το ευρωπαϊκό ETS/FuelEU.
Τι σημαίνει αυτό για τα προϊόντα.
Δεν πρέπει να μεταφράσουμε το +100% στο καύσιμο σε +100% στα προϊόντα. Η σωστή αλυσίδα είναι:
καύσιμο → κόστος πλοίου → ναύλος φορτηγού/εμπορεύματος → κόστος διανομής → τελική τιμή ραφιού.
Ένα απλό παράδειγμα δείχνει την τάξη μεγέθους. Αν η ακτοπλοϊκή μεταφορά αποτελεί το 5% της τελικής τιμής ενός προϊόντος και ο συγκεκριμένος ναύλος αυξηθεί κατά 20%, η θεωρητική επίπτωση στο προϊόν είναι περίπου +1%. Αν η μεταφορά αποτελεί το 10%, η ίδια αύξηση ναύλου δίνει περίπου +2%.
Επομένως, για τα περισσότερα προϊόντα δεν θα αναμέναμε αύξηση ίση με την αύξηση των καυσίμων.
Η μεγαλύτερη πίεση θα εμφανιστεί σε νησιά και σε προϊόντα που είναι βαριά ή ογκώδη σε σχέση με την αξία τους — νερά/ποτά, οικοδομικά υλικά, ζωοτροφές, ορισμένα φρέσκα τρόφιμα κ.λ.π.
Στα ακριβότερα και ελαφρύτερα προϊόντα, το μεταφορικό αποτελεί μικρότερο ποσοστό της τελικής αξίας.
Επίσης, σε ορισμένες ακτοπλοϊκές συνδέσεις υπάρχουν ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα ναύλων για επιβάτες, οχήματα και εμπορεύματα.
Συνεπώς,τα ναυτιλιακά καύσιμα που ενδιαφέρουν περισσότερο την ακτοπλοΐα έχουν αυξηθεί περίπου +55% έως και πάνω από +100% σε ετήσια βάση, ανάλογα με τον τύπο καυσίμου. Αν μέρος αυτής της επιβάρυνσης περάσει στους ναύλους των φορτηγών, μια τάξη μεγέθους +1% έως +4% στις τελικές τιμές των πιο μεταφορικά εξαρτημένων προϊόντων είναι εύλογο σενάριο, όχι όμως βεβαιότητα· σε ορισμένα βαριά/χαμηλής αξίας προϊόντα η επίδραση μπορεί να είναι μεγαλύτερη.
Για την γραμμή Πειραιάς–Ηράκλειο, η επίδραση μπορεί να υπολογιστεί αρκετά συγκεκριμένα.
Τον Ιούνιο του 2026 ανακοινώθηκε αύξηση 4 € ανά μέτρο φορτηγού. Για όχημα περίπου 13 μέτρων αυτό σημαίνει +52 € ανά δρομολόγιο. Στη διαδρομή Ηράκλειο→Πειραιά το κόστος αναφέρθηκε ότι ανέβηκε από περίπου 698 € στα 750 €, δηλαδή περίπου +7,4% με μία μόνο αναπροσαρμογή. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι η κατεύθυνση Πειραιάς→Κρήτη είναι ακόμη ακριβότερη, χωρίς όμως να δίνει συγκεκριμένο ποσό.
Μόνο η συγκεκριμένη τελευταία αύξηση των 52 € προσθέτει περίπου 0,0026 € ανά κιλό, εάν το φορτηγό είναι γεμάτο στους 20 τόνους.
Όμως δεν γεμίζουν όλα τα φορτηγά με 20 τόνους. Για ελαφριά και ογκώδη προϊόντα η επιβάρυνση μεγαλώνει.
Ανά παλέτα, εάν ένα φορτηγό έχει π.χ. 26 παλέτες, η τελευταία αύξηση των 52 € αντιστοιχεί σε περίπου +2 € ανά παλέτα.
Ο συνολικός ακτοπλοϊκός ναύλος των 750 € αντιστοιχεί περίπου σε 29 € ανά παλέτα.
Αν αναρωτηθεί κανείς πού θα φανεί περισσότερο στην Κρήτη, τότε σίγουρα σε νερά, αναψυκτικά, γάλα, απορρυπαντικά, χαρτικά, ζωοτροφές και οικοδομικά υλικά, το μεταφορικό έχει σχετικά μεγαλύτερη σημασία, επειδή μεταφέρεται μεγάλο βάρος ή όγκος σε σχέση με την αξία του προϊόντος. Εκεί η συνολική επιβάρυνση της νησιωτικότητας μπορεί να είναι αισθητή.
Για παράδειγμα, εάν ένα προϊόν του 1 κιλού έρχεται από την Αθήνα στην Κρήτη με γεμάτο φορτηγό 20 τόνων, ο ακτοπλοϊκός ναύλος μόνος του αντιστοιχεί χονδρικά σε 3,8 λεπτά ανά κιλό. Μετά πρέπει να προστεθούν το φορτηγό στην ηπειρωτική Ελλάδα, οδηγός, καύσιμα, αποθήκες, διανομή μέσα στην Κρήτη, ψύξη όπου χρειάζεται κ.λπ. Συνεπώς το πραγματικό μεταφορικό κόστος μέχρι το ράφι είναι μεγαλύτερο.
Αντίθετα, για ένα κινητό τηλέφωνο, ρούχο,ακόμα και έπιπλα ή είδη σπιτιού/γραφείου ή άλλο προϊόν μεγάλης αξίας και μικρού βάρους, η διαφορά ανά τεμάχιο είναι πρακτικά πολύ μικρότερη.
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα για την Κρήτη είναι η αντίστροφη κατεύθυνση: ντομάτες, αγγούρια, λάδι και άλλα κρητικά προϊόντα που φεύγουν προς Αθήνα επιβαρύνονται επίσης.
Είναι παραδεκτό ότι εκεί η αύξηση δεν σημαίνει απαραίτητα ακριβότερη τιμή στην Κρήτη.
Μπορεί να σημαίνει μικρότερο περιθώριο για τον Κρητικό παραγωγό ή υψηλότερη τιμή του κρητικού προϊόντος στην ηπειρωτική Ελλάδα.
