Η Γη των 10 δισεκατομμυρίων πλησιάζει – Το αβάσταχτο βάρος του υπερπληθυσμού

Στους επόμενους αιώνες, η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού επιταχύνθηκε με ρυθμούς-ρεκόρ δημογραφικής ανάπτυξης. Χρειάστηκαν περίπου 123 χρόνια για να αυξηθεί ο παγκόσμιος πληθυσμός από ένα δισεκατομμύριο σε δύο δισεκατομμύρια και 47 χρόνια για να διπλασιαστεί ξανά, φτάνοντας τα τέσσερα δισεκατομμύρια το 1974.

Ο χρόνος που απαιτήθηκε για τις επόμενες προσθήκες ενός δισεκατομμυρίου στον παγκόσμιο πληθυσμό ήταν σχετικά σύντομος, περίπου δώδεκα χρόνια. Συνοπτικά, ο ανθρώπινος πληθυσμός στον πλανήτη Γη έχει πενταπλασιαστεί από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Οι πληθυσμιακές προβολές των Ηνωμένων Εθνών προβλέπουν ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα συνεχίσει να αυξάνεται σε όλο τον 21ο αιώνα. Μέχρι το 2060 περίπου, αναμένεται να φτάσει τα 10 δισεκατομμύρια, δηλαδή δέκα φορές το μέγεθος που είχε το 1804.

Επιπλέον, προβλέπεται ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα κορυφωθεί στα 10,3 δισεκατομμύρια το 2084 και στη συνέχεια θα μειωθεί ελαφρώς στα 10,2 δισεκατομμύρια μέχρι το τέλος του αιώνα.

Ο νέος δημογραφικός χάρτης

Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε ραγδαία, η γεωγραφική κατανομή των δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη έχει επίσης αλλάξει σημαντικά από τις αρχές του 20ού αιώνα. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτες είναι οι μεταβαλλόμενες αναλογίες του παγκόσμιου πληθυσμού που ζει στην Αφρική και την Ευρώπη.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, τα ποσοστά αυτά ήταν 8% και 25%, αντίστοιχα. Μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα, τα ποσοστά αυτά προβλέπεται να διαμορφωθούν σε 37% για την Αφρική και 6% για την Ευρώπη.

Μια άλλη σημαντική αλλαγή αφορά το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού που ζει στην Ασία. Στις αρχές του 20ού αιώνα, περίπου το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε στην Ασία. Ωστόσο, μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα, το ποσοστό αυτό αναμένεται να μειωθεί σημαντικά στο 45%.

Τα ποσοστά του παγκόσμιου πληθυσμού που ζουν στις άλλες τρεις μεγάλες περιοχές παρέμειναν σχετικά σταθερά, σε μονοψήφια νούμερα. Τα ποσοστά για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, τη Βόρεια Αμερική και την Ωκεανία είναι περίπου 8%, 5% και 1%, αντίστοιχα.

Ο μύθος της υπογεννητικότητας

Οι μετατοπίσεις στην παγκόσμια κατανομή έχουν οδηγήσει σε σημαντικές οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Παρά τις συνέπειες αυτές, μεγάλη προσοχή στα μέσα ενημέρωσης, στις επιχειρήσεις και στα κυβερνητικά γραφεία εστιάζεται στα χαμηλά ποσοστά γονιμότητας και τη συνακόλουθη μείωση του πληθυσμού σε πολλές χώρες.

Ισχύει ότι πάνω από τις μισές χώρες παγκοσμίως έχουν ποσοστά γονιμότητας κάτω από τα επίπεδα αναπλήρωσης, γεγονός που οδηγεί σε μείωση του πληθυσμού και δημογραφική γήρανση. Ωστόσο, τα μέσα ενημέρωσης συχνά παρουσιάζουν έναν σταθερό ή μικρότερο πληθυσμό με αρνητικό τρόπο.

Σε τέτοια ρεπορτάζ, όροι όπως «αδύναμη» ή «αναιμική» χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τη μέτρια πληθυσμιακή αύξηση, ενώ όροι όπως «επίπεδη» ή «στάσιμη» χρησιμοποιούνται για τον σταθερό πληθυσμό.

Επιπλέον, όσοι προειδοποιούν για αποπληθυσμό συχνά προβλέπουν μια μελλοντική κρίση αντί να συζητούν για οποιαδήποτε θετική ανακούφιση από τις τρέχουσες περιβαλλοντικές και κλιματικές ανησυχίες ή τα οφέλη για τις γυναίκες και τις εργαζόμενες οικογένειες.

Πολλοί άνθρωποι, ειδικά παραδοσιακοί οικονομολόγοι και δεξιοί πολιτικοί, υποθέτουν ότι η αύξηση του πληθυσμού είναι απαραίτητη για μια ακμάζουσα οικονομία. Αυτά τα άτομα υποστηρίζουν την αύξηση του πληθυσμού επειδή πιστεύουν ότι οδηγεί την οικονομική ανάπτυξη, αυξάνει την προσφορά εργασίας και τονώνει την κατανάλωση.

Η ανησυχία για την κρίση υπογεννητικότητας συχνά τροφοδοτείται από όσους επωφελούνται από τον αυξανόμενο πληθυσμό.

Αυτά τα άτομα συχνά παρέχουν πληροφορίες ή κεντρικά μηνύματα, όπως η πληθυσμιακή κατάρρευση, οι αποτυχημένες οικονομίες, η δημογραφική κρίση και η ανθρώπινη εξαφάνιση, τα οποία στη συνέχεια υιοθετούνται από τα μέσα ενημέρωσης και οδηγούν σε παραπλανητικούς τίτλους.

Επιπλέον, πολλοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι ζητούν αυξημένη πληθυσμιακή μεγέθυνση μέσω υψηλότερων ποσοστών γονιμότητας και εφαρμόζουν πολιτικές και δράσεις για την υποστήριξη τέτοιων αποτελεσμάτων.

Ουσιαστικά, το μήνυμά τους είναι ότι ένας αυξανόμενος πληθυσμός οδηγεί σε μεγαλύτερη οικονομία, περισσότερους επιχειρηματίες, επέκταση της αγοράς και καινοτομία. Επιπλέον, ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι επιλέγουν να στοχοποιήσουν τις γυναίκες, ρίχνοντάς τους το φταίξιμο για τα χαμηλά ποσοστά γεννήσεων της χώρας τους.

Αντίθετα, ένας σταθερός πληθυσμός θεωρείται συχνά ως στάσιμος. Η δημογραφική γήρανση των πληθυσμών και η αυξημένη ανθρώπινη μακροζωία αντιμετωπίζονται ως προβληματικές, οδηγώντας σε έναν «δημογραφικό χειμώνα» με σημαντικές οικονομικές πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη για τα ηλικιωμένα άτομα.

Ενώ ο παγκόσμιος πληθυσμός των 8,3 δισεκατομμυρίων προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται στο μεγαλύτερο μέρος του 21ου αιώνα, τα χαμηλά ποσοστά γονιμότητας και η δημογραφική γήρανση θεωρούνται περισσότερο ως προκλήσεις παρά ως επιτεύγματα.

Υπερπληθυσμός και κλίμα

Επιπλέον, καθώς οι περιβαλλοντικές και κλιματικές κρίσεις του πλανήτη επιταχύνονται, μεγάλα τμήματα της κοινωνίας συνεχίζουν να αγνοούν το γεγονός ότι ένας κόσμος με περισσότερους από 8 δισεκατομμύρια ανθρώπους είναι ένας κρίσιμος παράγοντας που τις τροφοδοτεί.

Αυτές οι ομάδες συνήθως απορρίπτουν τα ερευνητικά ευρήματα που δείχνουν ότι ένας παγκόσμιος πληθυσμός 8 δισεκατομμυρίων, ο οποίος συνεχίζει να αυξάνεται, προωθεί την κλιματική αλλαγή, την οικολογική καταστροφή, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την απώλεια της βιοποικιλότητας, την καταστροφή των βιοτόπων, τη σπανιότητα των πόρων και την επισιτιστική ανασφάλεια.

Για παράδειγμα, η παγκόσμια άγρια ζωή αντιμετωπίζει σήμερα μια επιδεινούμενη κρίση. Η πιο πρόσφατη αξιολόγηση των Ηνωμένων Εθνών προειδοποιεί ότι σχεδόν τα μισά μεταναστευτικά είδη ζώων του κόσμου μειώνονται λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας, της καταστροφής των βιοτόπων και της κλιματικής αλλαγής.

Επιπλέον, το λιώσιμο των παγετώνων στην Ανταρκτική επιταχύνει την άνοδο της στάθμης της θάλασσας σε παράκτιες πόλεις. Ο παγετώνας Thwaites, ειδικότερα, λιώνει με ανησυχητικό ρυθμό.

Εάν επρόκειτο να διασπαστεί εντελώς και να καταρρεύσει σήμερα, θα μπορούσε να αυξήσει την παγκόσμια στάθμη της θάλασσας κατά μισό μέτρο τις επόμενες δεκαετίες, επηρεάζοντας δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Εν κατακλείδι, ο παγκόσμιος πληθυσμός βρίσκεται επί του παρόντος στο ρεκόρ των 8,3 δισεκατομμυρίων και αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται σε όλο τον 21ο αιώνα, επηρεάζοντας σημαντικά τη βιωσιμότητα του πλανήτη.

Οι συνέπειες της συνεχιζόμενης αύξησης του πληθυσμού, που αναμένεται να φτάσει τα 10,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους έως το 2084, θα οδηγήσουν σε ένα σύνθετο μείγμα παγκόσμιων προβλημάτων τα οποία πολλές κυβερνήσεις, δυστυχώς, συνήθως αγνοούν, υποβαθμίζουν ή ελαχιστοποιούν.

Αυτά τα προβλήματα περιλαμβάνουν πιέσεις στους πόρους, αυξημένες συγκρούσεις, περιβαλλοντικές ζημιές, κλιματική αλλαγή, άνοδο της στάθμης της θάλασσας, καταστροφή βιοτόπων, απώλεια βιοποικιλότητας, επισιτιστική ανασφάλεια, αυξημένη παράτυπη μετανάστευση και μεγαλύτερες κοινωνικές ευπάθειες.

Πηγή: globalissues.org