Politica 89.8
Πρώτη εμφάνιση του Liriomyza sativae στην Ελλάδα – Σε επιφυλακή και η Κρήτη
Το έντομο εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη χώρα σε καλλιέργεια δρεπτών ανθέων στην Αττική. Αυξημένη επαγρύπνηση ζητείται από τους παραγωγούς της Κρήτης, λόγω των θερμών κλιματικών συνθηκών και της εκτεταμένης καλλιέργειας κηπευτικών.
Την πρώτη επίσημη καταγραφή του επιβλαβούς εντόμου Liriomyza sativae στην Ελλάδα ανακοίνωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, έπειτα από εργαστηριακό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο.
Το έντομο εντοπίστηκε σε δείγμα φύλλων γυψοφίλης από επιχείρηση παραγωγής δρεπτών ανθέων στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής. Μέχρι στιγμής, δεν έχει επιβεβαιωθεί η παρουσία του σε άλλη περιοχή της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης.
Παρά το γεγονός ότι δεν έχει καταγραφεί κρούσμα στο νησί, οι αρμόδιες υπηρεσίες ζητούν αυξημένη προσοχή από τους επαγγελματίες του αγροτικού τομέα, καθώς οι συνθήκες στην Κρήτη θα μπορούσαν να ευνοήσουν την εγκατάσταση και την εξάπλωσή του.
Τι είναι το Liriomyza sativae
Το Liriomyza sativae είναι ένα μικρό φυλλορυκτικό έντομο, με καταγωγή από την αμερικανική ήπειρο, το οποίο έχει εξαπλωθεί σε περιοχές της Αφρικής, της Ασίας και της Ωκεανίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πριν από την πρόσφατη διαπίστωση στην Ελλάδα, υπήρχε μόνο μία σχετική αναφορά, για μεμονωμένο άτομο στη Μάλτα το 1995.
Τα ενήλικα έντομα έχουν μήκος περίπου 1 έως 3 χιλιοστά και χαρακτηρίζονται από το μαύρο χρώμα τους, σε συνδυασμό με κίτρινες περιοχές στο κεφάλι και στο σώμα.
Ποια συμπτώματα προκαλεί στις καλλιέργειες
Η προσβολή εκδηλώνεται κυρίως στα φύλλα. Τα θηλυκά έντομα τοποθετούν τα αυγά τους στο εσωτερικό του φυλλικού ιστού, ενώ οι προνύμφες που εκκολάπτονται δημιουργούν χαρακτηριστικές λευκές, ελικοειδείς στοές, οι οποίες συχνά συνοδεύονται από σκούρα ίχνη.
Η ανάπτυξη του εντόμου μπορεί να περιορίσει την επιφάνεια των φύλλων που είναι διαθέσιμη για φωτοσύνθεση, να προκαλέσει πρόωρη φυλλόπτωση και να οδηγήσει σε σοβαρές ζημιές, ιδιαίτερα σε νεαρά φυτά. Παράλληλα, ενδέχεται να υποβαθμίσει την εμπορική αξία λαχανικών και καλλωπιστικών ανθέων.
Σε θερμοκρασίες από 20 έως 30 βαθμούς Κελσίου, ο βιολογικός κύκλος του ολοκληρώνεται μέσα σε περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες, γεγονός που ευνοεί τη γρήγορη ανάπτυξη πληθυσμών όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες.
Σημειώνεται, ωστόσο, ότι τα συμπτώματα δεν διακρίνονται εύκολα από εκείνα άλλων ειδών λιριόμυζας που υπάρχουν ήδη στην Ελλάδα. Για τον λόγο αυτό, η ασφαλής αναγνώριση απαιτεί εργαστηριακό έλεγχο.
Ποιες καλλιέργειες κινδυνεύουν
Το έντομο προσβάλλει μεγάλο αριθμό φυτών, καθώς έχουν καταγραφεί ξενιστές σε τουλάχιστον 14 βοτανικές οικογένειες.
Μεταξύ των βασικών καλλιεργειών που μπορούν να προσβληθούν περιλαμβάνονται η τομάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα, η πατάτα, το αγγούρι, το πεπόνι, το καρπούζι, η κολοκύθα, το φασόλι, το μπιζέλι, το μαρούλι και το λάχανο.
Στους ξενιστές περιλαμβάνονται επίσης το βαμβάκι, φυτά του γένους Allium, καθώς και καλλωπιστικά είδη, όπως η γυψοφίλη, το χρυσάνθεμο και η ζέρμπερα.
Η Κρήτη βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς το θερμό κλίμα, η μεγάλη έκταση των θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων και η παρουσία πολλών φυτών-ξενιστών θα μπορούσαν να διευκολύνουν την ανάπτυξη και την εξάπλωση του εντόμου, ιδιαίτερα στις προστατευμένες καλλιέργειες.
Πώς μπορεί να εξαπλωθεί
Η μεταφορά του εντόμου σε νέες περιοχές πραγματοποιείται κυρίως μέσω της διακίνησης φυτικού υλικού που φέρει αυγά ή προνύμφες. Σε αυτό περιλαμβάνονται φυτά προς φύτευση, κομμένα άνθη και φυλλώδη λαχανικά.
Τα ενήλικα άτομα έχουν περιορισμένη δυνατότητα πτήσης, ωστόσο μπορούν να μετακινηθούν σε μικρές αποστάσεις και με τη βοήθεια του ανέμου.
Έκκληση για άμεση ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών
Οι παραγωγοί κηπευτικών και ανθοκομικών φυτών, οι φυτωριούχοι, οι έμποροι φυτών και φυτικών προϊόντων, καθώς και οι υπόλοιποι επαγγελματίες του κλάδου καλούνται να παρακολουθούν προσεκτικά τις καλλιέργειές τους.
Ειδικότερα, συνιστάται η άμεση ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών σε περίπτωση ύποπτων ή ασυνήθιστα έντονων προσβολών από λιριόμυζες, καθώς και όταν παρατηρείται αδυναμία αντιμετώπισής τους με τα συνήθη φυτοπροστατευτικά σκευάσματα.
Η έγκαιρη αναφορά και η εργαστηριακή ταυτοποίηση θεωρούνται καθοριστικής σημασίας για τον εντοπισμό πιθανών νέων περιστατικών και τον περιορισμό της εξάπλωσης του εντόμου.
Για πληροφορίες και αναφορές, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου, στο τηλέφωνο 2813 407920.
