Ακρίβεια και πληθωρισμός: Πώς οι αυξήσεις στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο φέρνουν ανατιμήσεις σε προϊόντα πρώτης ανάγκης

Ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις εμφανίζονται στην Ευρώπη, προκαλώντας ανησυχία κυρίως στα νοικοκυριά, καθώς οι τιμές της ενέργειας και των βασικών πρώτων υλών αυξάνονται με ρυθμούς που θυμίζουν την περίοδο των πρώτων μηνών του πολέμου στην Ουκρανία.
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent κατέγραψε άνοδο, πέριξ των 90 δολαρίων το βαρέλι. Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να καταγράψουν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία αύξηση από την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να δημιουργεί αβεβαιότητα σχετικά με τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εξακολουθούν να κινούνται προς το κλείσιμο της εβδομάδας με άνοδο που ξεπερνά το 50%, σημαντικά υψηλότερα από τα 32 ευρώ που ήταν πριν ξεκινήσουν οι συγκρούσεις στο Ιράν και γενικότερα στη Μέση Ανατολή στις 27 Φεβρουαρίου.
Στις συναλλαγματικές αγορές το δολάριο συνεχίζει να ενισχύεται. Το ευρώ υποχωρεί περίπου κατά 0,3% έναντι του αμερικανικού νομίσματος, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στα 1,16 δολάρια, από 1,18 δολάρια που ήταν την προηγούμενη εβδομάδα. Παράλληλα, έντονη μεταβλητότητα εξακολουθεί να καταγράφεται στα διεθνή χρηματιστήρια, από την Ασία έως την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί για τη διάρκεια και τις οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης.
Τα προβλήματα που έχουν προκύψει στη μεταφορά φυσικού αερίου από το Ομάν έχουν οδηγήσει αρκετές χώρες να στραφούν εκ νέου στη χρήση λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η αυξημένη ζήτηση έχει ως αποτέλεσμα η τιμή του καυσίμου να ξεπεράσει τα 119 δολάρια ανά τόνο, επίπεδα που αποτελούν τα υψηλότερα των τελευταίων δώδεκα μηνών.
Ο λιγνίτης και το φυσικό αέριο λειτουργούν συχνά ως εναλλακτικές πηγές στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όταν το φυσικό αέριο γίνεται ιδιαίτερα ακριβό ή υπάρχουν ανησυχίες για την επάρκεια των αποθεμάτων, οι εταιρείες ενέργειας συχνά στρέφονται στον άνθρακα ως υποκατάστατη λύση.
Οι διεθνείς αγορές φυσικού αερίου έχουν δεχτεί σημαντικό πλήγμα μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν. Το Κατάρ, το οποίο διακινεί περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αναγκάστηκε να σταματήσει την παραγωγή σε εγκαταστάσεις του που δέχθηκαν επιθέσεις. Επιπλέον, πλοία μεταφοράς LNG δεν μπορούν αυτή τη στιγμή να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, τη βασική θαλάσσια δίοδο που επιτρέπει στις χώρες του Περσικού Κόλπου να εξάγουν ενέργεια προς την Ασία.
Ανησυχία για ακριβότερα τρόφιμα λόγω λιπασμάτων
Η ένταση στο Ιράν επηρεάζει επίσης την παραγωγή και τις εξαγωγές λιπασμάτων στη Μέση Ανατολή, περιορίζοντας τη διεθνή προσφορά και ενισχύοντας τις ανησυχίες για πιθανή αύξηση των τιμών των τροφίμων. Όπως επισημαίνουν στελέχη του κλάδου και αναλυτές που μίλησαν στους Financial Times, η διατάραξη της παραγωγής μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την παγκόσμια αγροτική παραγωγή.
Η Μέση Ανατολή συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων παγκοσμίως, ενώ τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για τις εξαγωγές τους. Σύμφωνα με στοιχεία της CRU, περίπου το 35% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας διέρχεται από αυτή τη θαλάσσια διαδρομή.
Επιπλέον, από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεταιπερίπου το 45% των παγκόσμιων εξαγωγών θείου, το οποίο αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων. Από την ίδια διαδρομή μεταφέρονται επίσης μεγάλες ποσότητες αμμωνίας, βασικό συστατικό για τα αζωτούχα λιπάσματα, σύμφωνα με στοιχεία των Financial Times.
Ανοδος στα καύσιμα αεροσκαφών
Η άνοδος στις τιμές της ενέργειας αναμένεται να επηρεάσει και το κόστος των αεροπορικών ταξιδιών. Η σημαντική αύξηση των τιμών στα καύσιμα αεροσκαφών στην Ασία αποτελεί ένδειξη ότι οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή ενδέχεται σύντομα να μεταφερθούν στους καταναλωτές.
Στη Σιγκαπούρη, που αποτελεί σημαντικό ενεργειακό κόμβο της Ασίας, η τιμή των καυσίμων αεροσκαφών εκτινάχθηκε κατά 72%, φτάνοντας τα 225,44 δολάρια το βαρέλι την προηγούμενη εβδομάδα. Πρόκειται για ιστορικό υψηλό επίπεδο, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τις μελλοντικές προμήθειες, μετά τη διακοπή της διακίνησης περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Πηγή: newmoney.gr