Politica 89.8
Γ.Σιακαντάρης: «Αποδέχομαι ότι ήταν λάθος η παράλειψη του Ισραήλ από το μανιφέστο Τσίπρα-Το κείμενο πέτυχε το στόχο του»
Σε μια περίοδο όπου η Κεντροαριστερά αναζητά ξανά πολιτικό βηματισμό και ο δημόσιος διάλογος περιστρέφεται γύρω από την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με νέο πολιτικό φορέα, το μανιφέστο του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας άνοιξε μια μεγάλη πολιτική συζήτηση. Άλλοι το χαρακτήρισαν ιδεολογική επανεκκίνηση, άλλοι προπομπό νέου κόμματος και άλλοι μια συνειδητή απόπειρα επανατοποθέτησης της Αριστεράς απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό.
Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης βρέθηκε ο κοινωνιολόγος και επικεφαλής της ομάδας σύνταξης του κειμένου, Γιώργος Σιακαντάρης, ο οποίος μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, υπερασπίστηκε τον πολιτικό και ιδεολογικό χαρακτήρα του μανιφέστου, αναγνώρισε αστοχίες και έδωσε σαφή πολιτικά μηνύματα για το τι έρχεται στον χώρο της προοδευτικής παράταξης.
«Δεν είναι πρόγραμμα κόμματος αλλά πολιτική βάση για κάτι νέο»
Ο Γιώργος Σιακαντάρης ξεκαθάρισε εξαρχής ότι το κείμενο δεν αποτελεί διακήρυξη κόμματος ούτε κυβερνητικό πρόγραμμα, αλλά ένα «περίγραμμα ιδεών» που επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο τη διάκριση Αριστεράς – Δεξιάς και να αναδείξει την ανάγκη ύπαρξης εναλλακτικής πρότασης απέναντι στα «οικονομικά της προσφοράς» και τον νεοφιλελευθερισμό. Όπως τόνισε, ο βασικός στόχος ήταν να ξαναμπεί η πολιτική των ιδεών στο δημόσιο διάλογο και να αμφισβητηθεί η αντίληψη ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική λύση».
Παράλληλα, παραδέχθηκε ανοιχτά ότι το μανιφέστο έχει και πολιτική στόχευση, αφήνοντας ουσιαστικά να εννοηθεί ότι αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί ένα νέο πολιτικό εγχείρημα υπό τον Αλέξη Τσίπρα. «Δεν είμαστε μικρά παιδιά», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το κείμενο «θα θέλαμε να αποτελέσει την ιδεολογική βάση του κόμματος που θα ξεκινήσει ο Αλέξης Τσίπρας», διευκρινίζοντας ωστόσο πως την επίσημη αναγγελία και τη διακήρυξη ενός τέτοιου εγχειρήματος μπορεί να την κάνει μόνο ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός.
«Το μανιφέστο πέτυχε γιατί όλοι ασχολήθηκαν μαζί του»
Ο κ. Σιακαντάρης υπερασπίστηκε έντονα την πολιτική απήχηση του κειμένου, σημειώνοντας ότι το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί θα ήταν να περάσει απαρατήρητο. Αντιθέτως, όπως είπε, το γεγονός ότι προκάλεσε τόσο θετικές όσο και αρνητικές αντιδράσεις αποδεικνύει ότι πέτυχε τον σκοπό του. Υποστήριξε πως ένα μανιφέστο πρέπει να αξιολογείται βάσει του στόχου για τον οποίο γράφτηκε και τόνισε ότι το συγκεκριμένο κείμενο κατάφερε να ανοίξει ξανά τη συζήτηση για ιδέες, πολιτικές κατευθύνσεις και στρατηγικές της Αριστεράς.
Μάλιστα, εμφανίστηκε ανοιχτός τόσο στην πολιτική κριτική όσο και στις παρατηρήσεις που έγιναν για το περιεχόμενο του κειμένου, επιμένοντας ότι η ομάδα σύνταξης δεν αντιμετωπίζει το μανιφέστο ως «ιερό κείμενο», αλλά ως αφετηρία διαλόγου και ιδεολογικής επεξεργασίας.
«Δεν χρειάζονται συγκολλήσεις μηχανισμών αλλά ένα Big Bang»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του για το πολιτικό στίγμα του ενδεχόμενου νέου φορέα. Ο Γιώργος Σιακαντάρης διαφοροποιήθηκε ακόμη και ως προς τον όρο «Κεντροαριστερά», υποστηρίζοντας ότι η πρόταση που εκφράζει το μανιφέστο αφορά έναν χώρο «στα αριστερά του κέντρου» και όχι μια παραδοσιακή κεντροαριστερή συγκόλληση.
Με έμφαση μίλησε για την ανάγκη ενός «Big Bang» στον προοδευτικό χώρο, εξηγώντας ότι δεν χρειάζεται ένωση κομματικών μηχανισμών αλλά ένωση ανθρώπων που αναζητούν εναλλακτική πολιτική προοπτική. Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι το πολιτικό πρόσωπο που μπορεί να εκφράσει μια τέτοια ανασύνθεση, χαρακτηρίζοντάς τον «χαρισματική προσωπικότητα» που συγκεντρώνει ισχυρές συμπάθειες αλλά και έντονες αντιδράσεις.
Η παραδοχή για το Ισραήλ και η κριτική για τη Γάζα
Το πιο αιχμηρό σημείο της συνέντευξης αφορούσε την έντονη κριτική που δέχθηκε το μανιφέστο για το γεγονός ότι περιλαμβάνει αναφορές στη Γάζα, στο Ιράν και στον Λίβανο χωρίς να κατονομάζει ρητά το Ισραήλ. Ο Γιώργος Σιακαντάρης παραδέχθηκε ότι αυτή η παράλειψη ήταν λάθος, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «μπορεί να είναι και παράλειψη, δεν το αποκλείω».
Σημείωσε ότι οι συντάκτες του κειμένου έχουν επανειλημμένα καταδικάσει δημόσια την πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου και τη «γενοκτονία», όπως τη χαρακτήρισε, στη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι στο μυαλό των συντακτών ήταν αυτονόητο πως η αναφορά στη Γάζα αφορούσε το Ισραήλ. «Το αυτονόητο ήταν τόσο ισχυρό που μας έκανε να μην το καταγράψουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πάντως ότι η κριτική που ασκήθηκε ήταν εύλογη.
Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η κριτική αφορά την πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου και όχι το Ισραήλ ως ιστορική οντότητα, απορρίπτοντας κάθε σύνδεση με αντισημιτικές προσεγγίσεις.
«Η δημοκρατία χωρίς ισότητα γίνεται δημοκρατία του πλούτου»
Στο οικονομικό σκέλος της συζήτησης, ο κοινωνιολόγος περιέγραψε τον βασικό πυρήνα των προτάσεων του μανιφέστου, δίνοντας έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη, την ενίσχυση της εργασίας και τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου. Αναφέρθηκε στην ανάγκη αξιοπρεπών μισθών, προστασίας της εργασίας, πολιτικών στέγασης για τους νέους, ελέγχου των ολιγοπωλίων και επενδύσεων που θα δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πρόταση για 35ωρη εργασία χωρίς μείωση αποδοχών, ενώ υποστήριξε ότι η σημερινή κατάσταση στην αγορά εργασίας οδηγεί σε μισθούς που δεν επιτρέπουν αξιοπρεπή διαβίωση. Όπως είπε, η δημοκρατία χωρίς κοινωνική ισότητα καταλήγει να λειτουργεί ως «δημοκρατία του πλούτου», κάτι που –κατά την εκτίμησή του– τροφοδοτεί την κρίση εμπιστοσύνης προς τους δημοκρατικούς θεσμούς.
«Χρειάζεται παγκοσμιοποίηση της πολιτικής και όχι μόνο της οικονομίας»
Ο Γιώργος Σιακαντάρης επέμεινε ιδιαίτερα στη διεθνή διάσταση των προβλημάτων, τονίζοντας ότι πολλές από τις αλλαγές που προτείνει το μανιφέστο δεν μπορούν να εφαρμοστούν μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά απαιτούν ευρωπαϊκές και διεθνείς πρωτοβουλίες. Υποστήριξε ότι ενώ η οικονομία παγκοσμιοποιήθηκε, η πολιτική παρέμεινε εγκλωβισμένη στα όρια του έθνους-κράτους και αυτό δημιουργεί τεράστια δημοκρατικά και κοινωνικά κενά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μόνο μέσα από ευρωπαϊκές παρεμβάσεις σε ζητήματα όπως η φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και ο έλεγχος των αγορών μπορεί να υπάρξει ουσιαστική ανατροπή των σημερινών ανισοτήτων. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το ζητούμενο σήμερα είναι να πειστεί η κοινωνία πως «πρέπει να αντισταθεί και όχι να υποχωρήσει».
Ο Γιώργος Σιακαντάρης απέφυγε να δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα για τις επόμενες κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα, ωστόσο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιτάχυνσης των εξελίξεων μετά το μανιφέστο της Πρωτομαγιάς. «Εύχομαι να λειτουργήσει ως επιταχυντής», είπε χαρακτηριστικά, δείχνοντας ότι το πολιτικό εγχείρημα που συζητείται βρίσκεται ήδη σε τροχιά ανακοίνωση προετοιμασίας.
