Μ.Σίτη: «Το πατίνι είναι όχημα και όχι παιχνίδι-Ο Κ.Ο.Κ είναι σαφής ,δεν είναι λύση η απαγόρευση»

Η συζήτηση για τα ηλεκτρικά πατίνια άνοιξε ξανά με τον πιο βίαιο τρόπο. Ένα ακόμη σοβαρό τροχαίο με νεκρό έναν 13χρονο, εικόνες ανηλίκων να κινούνται ανεξέλεγκτα στους δρόμους, πολιτικές εξαγγελίες που μυρίζουν απαγορεύσεις και μια κοινωνία που μοιάζει να αναζητά ξανά την εύκολη λύση: «να τα κόψουμε όλα». Όμως πίσω από τον θόρυβο, τα αντανακλαστικά πανικού και τη λογική του «πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι», η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Η συγκοινωνιολόγος Μαρία Σίτη, μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», έβαλε στο τραπέζι μια διαφορετική ανάγνωση: το πρόβλημα δεν είναι το πατίνι. Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει τη μικροκινητικότητα χωρίς σχέδιο, χωρίς υποδομές, χωρίς εκπαίδευση και χωρίς σοβαρή πολιτική οδικής ασφάλειας.

«Το πατίνι είναι όχημα, όχι παιχνίδι»

Η κα.Σίτη εμφανίστηκε ξεκάθαρη από την πρώτη στιγμή, χαρακτηρίζοντας «τρομακτική» τη συζήτηση που αναπτύσσεται γύρω από την καθολική απαγόρευση των πατινιών, υπογραμμίζοντας ότι η κοινωνία επιμένει να μη βλέπει τη μεγάλη εικόνα. Όπως τόνισε, το πατίνι είναι ένα κανονικό όχημα μετακίνησης και όχι παιχνίδι, κάτι που ήδη αναγνωρίζει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο οποίος αναθεωρήθηκε το 2025 και περιγράφει με σαφήνεια τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται.

Η συγκοινωνιολόγος εξήγησε ότι ο ΚΟΚ απαγορεύει τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών υψηλής ταχύτητας από ανηλίκους κάτω των 15 ετών, ενώ για μικρότερες ηλικίες προβλέπει αυστηρά όρια. Όπως ανέφερε, παιδιά κάτω των 12 ετών δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν πατίνι, ενώ από 12 έως 14 ετών επιτρέπονται μόνο πατίνια που κινούνται έως 6 χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή πρακτικά παιδικά ποδοκίνητα μέσα. Από τα 15 και πάνω επιτρέπεται η χρήση ηλεκτρικών πατινιών έως 25 χιλιόμετρα την ώρα, με υποχρεωτικό κράνος, φώτα και ανακλαστικά, ενώ προβλέπονται και πρόστιμα από 30 έως 150 ευρώ για παραβάσεις.

«Δεν λείπει ο νόμος, λείπει η εφαρμογή και η εκπαίδευση»

Η κα.Σίτη στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα τεράστιο πρόβλημα οδικής ασφάλειας πολύ πριν εμφανιστούν τα πατίνια. Όπως είπε, τα τροχαία αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου παιδιών ηλικίας 1 έως 14 ετών, επισημαίνοντας ότι η κοινωνία σοκάρεται επιλεκτικά μόνο όταν συμβαίνει ένα δυστύχημα με νέο μέσο μεταφοράς.

Μάλιστα, αναφέρθηκε σε πρόσφατα περιστατικά παράσυρσης και θανάτων παιδιών σε δρόμους της χώρας, τονίζοντας ότι κάθε μέρα χάνονται άνθρωποι στην άσφαλτο χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις. «Όταν σκοτώνονται πεζοί δεν απαγορεύουμε το περπάτημα. Όταν σκοτώνονται οδηγοί δεν απαγορεύουμε τα αυτοκίνητα», σημείωσε χαρακτηριστικά, αποδομώντας τη λογική της απαγόρευσης των πατινιών.

Κατά την ίδια, το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στην πλήρη απουσία υποδομών, ρυθμίσεων και εκπαίδευσης. Όπως είπε, στην Ελλάδα δεν υπάρχει ουσιαστική κυκλοφοριακή παιδεία για πεζούς, ποδηλάτες και χρήστες μικροκινητικότητας, ενώ ακόμη και η έννοια ενός «διπλώματος κινητικότητας» παραμένει στα χαρτιά, παρότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο εκπαίδευσης πολιτών κάθε ηλικίας.

«Στο Παρίσι δεν απαγόρευσαν τα πατίνια»

Η συγκοινωνιολόγος επιχείρησε να βάλει τέλος και σε έναν ακόμη δημόσιο μύθο που κυκλοφορεί τις τελευταίες ημέρες, ότι δηλαδή «το Παρίσι απαγόρευσε τα πατίνια». Όπως εξήγησε, στη γαλλική πρωτεύουσα δεν απαγορεύτηκαν τα ιδιωτικά πατίνια, αλλά μόνο τα κοινόχρηστα μοντέλα μίσθωσης, εξαιτίας της άναρχης στάθμευσης και της κατάληψης δημόσιου χώρου από εταιρείες.

Μάλιστα, υπενθύμισε ότι αντίστοιχα φαινόμενα εμφανίστηκαν και στο Ηράκλειο, όπου κοινόχρηστα πατίνια είχαν κατακλύσει πεζοδρόμια και δημόσιους χώρους χωρίς κανόνες. Ωστόσο, όπως τόνισε, αυτά τα προβλήματα λύνονται με κανονιστικές ρυθμίσεις και οριοθετημένους χώρους στάθμευσης και όχι με απαγορεύσεις.

Η μάχη για τους «πατηνόδρομους»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτησή της για την απουσία υποδομών μικροκινητικότητας στην Ελλάδα. Η κα.Σίτη αποκάλυψε ότι όταν συντασσόταν ο νέος ΚΟΚ είχε τεθεί ζήτημα δημιουργίας λωρίδων μικροκινητικότητας, ώστε ποδήλατα και πατίνια να αποκτήσουν τον δικό τους ασφαλή χώρο κίνησης, κάτι που τελικά δεν προχώρησε.

Όπως εξήγησε, σήμερα τα πατίνια αναγκάζονται ουσιαστικά να συνυπάρχουν με τα ποδήλατα σε ανύπαρκτες υποδομές, ενώ σε πολλές πόλεις δεν υπάρχει ούτε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο ποδηλατοδρόμων. Παρ’ όλα αυτά, υποστήριξε ότι ακόμη και πόλεις με δύσκολη ρυμοτομία, όπως το Ηράκλειο, μπορούν να αποκτήσουν δίκτυα μικροκινητικότητας, αρκεί να υπάρξει πολιτική βούληση.

Η ίδια ξεκαθάρισε ότι η ασφαλέστερη πρακτική διεθνώς είναι το πατίνι και το ποδήλατο να κατεβαίνουν στο οδόστρωμα και να αποκτούν δικό τους διαχωρισμένο χώρο δίπλα στα αυτοκίνητα και όχι δίπλα στους πεζούς. Όπως τόνισε, αυτό είναι και το μοντέλο που προτείνουν οι τεχνικές οδηγίες και οι πιο επιτυχημένες ευρωπαϊκές πρακτικές.

«Κάθε πατίνι στον δρόμο είναι ένα αυτοκίνητο λιγότερο»

Η κα.Σίτη υπερασπίστηκε έντονα τη μικροκινητικότητα ως εργαλείο αντιμετώπισης του κυκλοφοριακού και της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, σημειώνοντας ότι κάθε πατίνι που κινείται στον δρόμο αντιστοιχεί ουσιαστικά σε ένα αυτοκίνητο λιγότερο. Όπως είπε, τα μέσα μικροκινητικότητας δεν αποτελούν «μόδα», αλλά αναγκαίο κομμάτι της σύγχρονης αστικής μετακίνησης, ειδικά για μικρές και μεσαίες αποστάσεις.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι παρεμβάσεις για λωρίδες ποδηλάτου και πατινιών είναι από τις πιο φθηνές και άμεσες που μπορεί να εφαρμόσει μια πόλη, συγκριτικά με μεγάλα έργα υποδομής, καθώς σε πολλές περιπτώσεις απαιτούν μόνο διαγράμμιση, διαχωριστικά στοιχεία και σωστό σχεδιασμό.

«Η καθολική απαγόρευση είναι αντιεπιστημονική»

Κλείνοντας τη συνέντευξη στον Χρήστο Κώνστα, η Μαρία Σίτη προειδοποίησε ότι μια συνολική απαγόρευση των πατινιών θα ήταν βαθιά λανθασμένη και αντιεπιστημονική. Όπως είπε, η αγορά έχει ήδη γεμίσει από μέσα μικροκινητικότητας και η κοινωνία οφείλει πλέον να τα εντάξει με κανόνες, ασφάλεια και εκπαίδευση στο αστικό περιβάλλον.

Το δίλημμα, δεν μπορεί να είναι «πατίνι ή απαγόρευση». Είναι αν οι ελληνικές πόλεις θα αποφασίσουν επιτέλους να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα μετακίνησης ή αν θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν κάθε νέο μέσο με φόβο, πανικό και αποσπασματικές κινήσεις.