Politica 89.8
Ν. Μπελαβίλας-Ε.Μ.Π.: «Αυτοκτονική η εναέρια γραμμή υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ στην Κρήτη-269 γιγάντιοι πυλώνες θα σκεπάσουν μνημεία και δάση»
«Είναι μια αυτοκτονική κίνηση για την Κρήτη να επιτρέψει να περάσει αυτή η γραμμή». Με αυτή τη χαρακτηριστική αποστροφή, ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Νίκος Μπελαβίλας περιέγραψε, μιλώντας στον Politica 89.8, στον Χρήστο Κώνστα και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», τις σοβαρές επιπτώσεις που, σύμφωνα με την επιστημονική έρευνα του ΕΜΠ, συνεπάγεται η σχεδιαζόμενη εναέρια γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης 150 kV Χανιά–Δαμάστα.
Μια ενεργειακή υποδομή περίπου 100 χιλιομέτρων, με 269 μεταλλικούς πυλώνες ύψους έως 33 μέτρων, που σχεδιάζεται να διασχίσει τη βόρεια ημιορεινή Κρήτη, περνώντας από δάση, φαράγγια, ιστορικούς οικισμούς και περιοχές εξαιρετικής αρχαιολογικής και περιβαλλοντικής αξίας. Μια επιλογή που ο καθηγητής χαρακτήρισε ευθέως καταστροφική για το τοπίο και την πολιτιστική φυσιογνωμία του νησιού, θέτοντας παράλληλα σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ, τη στάση του Υπουργείου Πολιτισμού, τις οικονομικές παραμέτρους του έργου και την απουσία ουσιαστικής εξέτασης εναλλακτικών λύσεων.
Ο Νίκος Μπελαβίλας δεν περιορίστηκε σε γενικές περιβαλλοντικές ενστάσεις. Περιέγραψε όσα διαπίστωσε ο ίδιος όταν διέσχισε προσωπικά τη σχεδιαζόμενη διαδρομή, μίλησε για πυλώνες που θα εμφανίζονται στον ορίζοντα της ιστορικής Μονής Αρκαδίου και του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελεύθερνας, προειδοποίησε για τους κινδύνους πυρκαγιών και υποστήριξε ότι η επιλεγμένη χάραξη έρχεται σε αντίθεση με τη φιλοσοφία του χωροταξικού σχεδιασμού της Κρήτης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι αναφορές του στο κόστος της υπογειοποίησης, το οποίο εκτίμησε ότι, αν και σημαντικά υψηλότερο από εκείνο μιας εναέριας γραμμής, δεν αποτελεί απαγορευτικό μέγεθος για έναν οργανισμό όπως ο ΑΔΜΗΕ. Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα ήταν η αναφορά του στο ενδεχόμενο η μεταφορά της γραμμής στα βουνά να διευκολύνει οικονομικά μελλοντικές επενδύσεις αιολικών πάρκων, μια πιθανότητα που έθεσε ως ζήτημα προς διερεύνηση και όχι ως αποδεδειγμένο γεγονός.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε μία ημέρα πριν από την παρουσίαση, την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, της επιστημονικής έρευνας με τίτλο «Περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική αξιολόγηση οδεύσεων γραμμής υψηλής τάσης (Χανιά–Δαμάστα) στη Βόρεια Κρήτη και διερεύνηση εναλλακτικών σεναρίων», η οποία εκπονήθηκε από τρία ερευνητικά εργαστήρια του ΕΜΠ σε συνεργασία με τους Δήμους Ρεθύμνης, Μαλεβιζίου και Αποκορώνου.
«Δεν εξέτασαν ούτε την υπογειοποίηση ούτε την υποθαλάσσια λύση»
Στην ερώτηση του Χρήστου Κώνστα για το βασικό συμπέρασμα της επιστημονικής έρευνας και τη σοβαρότερη αδυναμία στον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ, ο καθηγητής έθεσε εξαρχής δύο ζητήματα: την περιβαλλοντική και πολιτιστική επιβάρυνση από τη συγκεκριμένη χάραξη και την απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης εναλλακτικών λύσεων.
Όπως εξήγησε, η γραμμή θεωρείται αναγκαία για το ενεργειακό σύστημα, ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάστηκε προκαλεί, κατά την εκτίμησή του, δυσανάλογη ζημιά στα σημαντικότερα τοπία της Κρήτης.
«Δεν εξέτασε δηλαδή την εκδοχή της υπογειοποίησης. Δεν εξέτασε την εκδοχή της υποθαλάσσιας γεφύρωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η χάραξη περνά από περιοχές εξαιρετικά υψηλής πολιτιστικής σημασίας.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι μια τόσο σημαντική ενεργειακή υποδομή δεν μπορεί να σχεδιάζεται με μοναδικό κριτήριο την ευκολία κατασκευής ή την ελαχιστοποίηση της αρχικής δαπάνης, χωρίς να αποτιμώνται οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στον πολιτισμό και στην οικονομική φυσιογνωμία των περιοχών που διασχίζει.
«Ο ΑΔΜΗΕ, πιστεύω, πρέπει να καθίσει κάτω να μελετήσει πολύ σοβαρά τα εναλλακτικά σενάρια», τόνισε, εξηγώντας ότι η ερευνητική ομάδα του Πολυτεχνείου εξέτασε αντίστοιχες υποδομές και τεχνικές επιλογές που έχουν εφαρμοστεί σε άλλα έργα.
Η βασική του θέση ήταν ότι η υπογειοποίηση αποτελεί μια τεχνικά γνωστή και εφαρμόσιμη επιλογή, η οποία δεν θα έπρεπε να έχει αποκλειστεί χωρίς αναλυτική συγκριτική αξιολόγηση.
«Όταν είδα τον ορίζοντα του Αρκαδίου, αναρωτήθηκα ποιος το σχεδίασε»
Από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της συνέντευξης ήταν η προσωπική περιγραφή του καθηγητή για την αυτοψία που πραγματοποίησε κατά μήκος της σχεδιαζόμενης γραμμής.
Ο Νίκος Μπελαβίλας εξήγησε ότι, πέρα από την εργασία των ερευνητικών ομάδων του ΕΜΠ, αποφάσισε να επισκεφθεί ο ίδιος την Κρήτη και να διασχίσει ολόκληρη τη διαδρομή, προκειμένου να αποκτήσει άμεση εικόνα των επιπτώσεων.
«Ταξίδεψα κι εγώ προσωπικά και διέσχισα, πριν από σχεδόν έξι μήνες ή κάτι περισσότερο, όλη τη διαδρομή, για να έχω ίδια εικόνα», ανέφερε.
Η εικόνα που αντίκρισε, όπως περιέγραψε, τον προβλημάτισε ιδιαίτερα.
Αναφέρθηκε στην περιοχή του Γεωπάρκου του Ψηλορείτη, στο ιστορικό Αρκάδι και στην Αρχαία Ελεύθερνα, όπου οι μεταλλικοί πυλώνες προβλέπεται να εγκατασταθούν σε μικρή απόσταση από μνημεία και προστατευόμενους χώρους.
«Όταν είδα τον ορίζοντα του Αρκαδίου, τον ορίζοντα της Ελεύθερνας, τον ελεύθερο χώρο γύρω γύρω, τον περιβάλλοντα χώρο να κινδυνεύει να φορτωθεί μια τέτοια κατασκευή, αναρωτήθηκα ποιος μηχανικός έκανε αυτή τη μελέτη», σημείωσε, μεταφέροντας την έντονη αντίδρασή του.
Κατά τον καθηγητή, το πρόβλημα δεν εξαντλείται στο εάν ένας πυλώνας τοποθετείται εντός ή εκτός των αυστηρά καθορισμένων ορίων ενός αρχαιολογικού χώρου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η συνολική προστασία του ιστορικού τοπίου, του ορίζοντα και της οπτικής σχέσης των μνημείων με το φυσικό τους περιβάλλον.
«Θα φωτογραφίζεις το Αρκάδι και θα έχεις μπροστά σου τρεις πυλώνες»
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η περιγραφή του για την περίπτωση της Μονής Αρκαδίου.
Ο καθηγητής εξήγησε ότι η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν αφορά αποκλειστικά το κτίσμα, αλλά και τον περιβάλλοντα χώρο του. Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, η σχεδιαζόμενη γραμμή πλησιάζει τα όρια της προστατευόμενης περιοχής, χωρίς να εισέρχεται τυπικά σε αυτήν.
«Ο αρχαιολογικός χώρος του Αρκαδίου έχει ένα περιβάλλον περίγραμμα. Το περιβάλλον περίγραμμα επεκτείνεται λίγες δεκάδες μέτρα ή λίγες εκατοντάδες μέτρα πέρα από το μοναστήρι. Δεν είναι μόνο το μοναστήρι, έχει και έναν περίβολο», εξήγησε.
Και συνέχισε με μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική εικόνα:
«Πήγαν και κόλλησαν τους πυλώνες επάνω στον περίβολο, ώστε να μην μπορούν να κατηγορηθούν ότι πάτησαν μέσα στον αρχαιολογικό χώρο. Αλλά όταν φωτογραφίζεις πλέον το Αρκάδι, θα έχεις μπροστά σου τρεις πυλώνες».
Αντίστοιχη, όπως ανέφερε, θα είναι η κατάσταση στην Αρχαία Ελεύθερνα και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της περιοχής.
Ο επισκέπτης που σήμερα αντικρίζει το μοναδικό φυσικό ανάγλυφο και τον Ψηλορείτη στο βάθος θα βρίσκεται, σύμφωνα με την περιγραφή του, αντιμέτωπος με μια νέα εικόνα, στην οποία θα παρεμβάλλονται μεταλλικές κατασκευές και καλώδια υψηλής τάσης.
Για τον Νίκο Μπελαβίλα, πρόκειται για αλλοίωση που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή τεχνική λεπτομέρεια του έργου.
«Δεν είναι πράγματα αυτά», σχολίασε χαρακτηριστικά.
«Στη Δωδώνη, στην Επίδαυρο και στους Δελφούς προστατεύεται ο ορίζοντας, γιατί όχι στην Κρήτη;»
Ο καθηγητής επικαλέστηκε την πρακτική προστασίας σημαντικών αρχαιολογικών τοπίων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η διατήρηση του φυσικού ορίζοντα αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της πολιτιστικής προστασίας.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στη Δωδώνη, στην Επίδαυρο και στους Δελφούς, χρησιμοποιώντας τα ως παραδείγματα περιοχών όπου η προστασία δεν περιορίζεται στα όρια των αρχαιολογικών καταλοίπων, αλλά επεκτείνεται στο ευρύτερο τοπίο.
«Αν πάτε στη Δωδώνη, δεν θα διακρίνετε ούτε παράγκα γύρω γύρω. Αν πάτε στο θέατρο της Επιδαύρου και καθίσετε στις κερκίδες, θα δείτε μόνο το παλιό τοπίο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της οπτικής ακεραιότητας των μνημείων.
Κατά τον ίδιο, αυτή η προσέγγιση δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασική αρχή προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Σύνδεσε μάλιστα την προστασία του τοπίου με την ίδια την οικονομική ανάπτυξη της Κρήτης.
Το φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα του νησιού, εξήγησε, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα συγκριτικά του πλεονεκτήματα. Μαζί με τη θάλασσα και τον ήλιο, τα ιστορικά μνημεία, οι παραδοσιακοί οικισμοί και τα φυσικά τοπία συνθέτουν το τουριστικό προϊόν της Κρήτης.
Επομένως, η υποβάθμισή τους δεν συνιστά μόνο περιβαλλοντική απώλεια, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική του νησιού.
«Το Υπουργείο Πολιτισμού έδωσε την έγκριση επειδή οι πυλώνες δεν πατούν μέσα στον αρχαιολογικό χώρο»
Αιχμηρός εμφανίστηκε ο Νίκος Μπελαβίλας και απέναντι στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η προστασία των αρχαιολογικών χώρων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το Υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε τη σχεδιαζόμενη διέλευση επειδή οι πυλώνες δεν τοποθετούνται εντός των ορίων του αρχαιολογικού χώρου, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτόν.
«Το Υπουργείο Πολιτισμού, δυστυχώς, από τη στιγμή που ήρθε και ακούμπησε τον αρχαιολογικό χώρο και δεν πάτησε μέσα ο πυλώνας, έδωσε την έγκριση», υποστήριξε.
Η επισήμανσή του ανέδειξε ένα ευρύτερο θεσμικό ερώτημα: εάν η προστασία ενός μνημείου μπορεί να εξαντλείται στην τυπική τήρηση μιας οριογραμμής ή εάν οφείλει να περιλαμβάνει και την προστασία του ιστορικού περιβάλλοντος που το αναδεικνύει.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε επίσης στις προσφυγές των Δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εκφράζοντας την προσωπική του εκτίμηση ότι οι αντιδράσεις έχουν σοβαρή νομική και επιστημονική βάση.
Η εκτίμηση αυτή, πάντως, δεν προδικάζει την κρίση του ανώτατου δικαστηρίου.
«Το χωροταξικό της Κρήτης προβλέπει τις βαριές υποδομές κατά μήκος του ΒΟΑΚ , όχι μέσα στα δάση και στα μνημεία»
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που ανέδειξε στη συνέντευξή του ήταν η σχέση της προτεινόμενης χάραξης με τον επίσημο χωροταξικό σχεδιασμό της Κρήτης.
Ο Νίκος Μπελαβίλας χαρακτήρισε το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο ένα σοβαρό σχέδιο, το οποίο επιχειρεί να οργανώσει τις διαφορετικές χρήσεις γης και να προστατεύσει περιοχές υψηλής φυσικής και πολιτιστικής αξίας.
Όπως εξήγησε, η λογική του σχεδιασμού είναι οι βαριές υποδομές να συγκεντρώνονται κατά μήκος ήδη ανεπτυγμένων αξόνων, όπως ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, αντί να εισέρχονται σε περιοχές με μνημεία, δάση και ιστορικούς οικισμούς.
«Έχουμε ένα χωροταξικό σχέδιο της Κρήτης. Το χωροταξικό σχέδιο της Κρήτης, καλώς, και το εκτιμώ ότι είναι ένα πολύ σοβαρό σχέδιο, προβλέπει ότι οι βαριές χρήσεις πρέπει να αναπτύσσονται κατά μήκος του ΒΟΑΚ και να μην μπαίνουν μέσα στις ζώνες που έχουν πολιτιστικά μνημεία και φυσικά μνημεία», ανέφερε.
Συμπλήρωσε ότι η βόρεια ημιορεινή ζώνη της Κρήτης αποτελεί ένα ενιαίο ιστορικό και φυσικό σύνολο, με διαχρονική κατοίκηση, μνημεία, σπήλαια και παραδοσιακούς οικισμούς.
Η προστασία της, κατά τον ίδιο, δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη, αλλά προϋπόθεση για τη διατήρηση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας και της οικονομικής προοπτικής του νησιού.
«Η υπογειοποίηση κοστίζει περίπου τρεις φορές περισσότερο αλλά δεν είναι απαγορευτική»
Στο κρίσιμο ερώτημα του Χρήστου Κώνστα για το οικονομικό κόστος της υπογειοποίησης, ο καθηγητής έδωσε μια σαφή απάντηση: η κατασκευή μιας υπόγειας γραμμής είναι σημαντικά ακριβότερη από την εναέρια, αλλά το κόστος αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη απαγορευτικό.
Σύμφωνα με την εκτίμηση που παρουσίασε, η υπογειοποίηση μπορεί να κοστίζει περίπου τρεις φορές περισσότερο, ωστόσο έχει και διαφορετικά χαρακτηριστικά λειτουργίας και συντήρησης.
«Η υπογειοποίηση έχει πολύ λιγότερη συντήρηση απ’ ό,τι έχει η εναέρια. Η υπογειοποίηση έχει πολύ λιγότερες ζημιές απ’ ό,τι έχει η εναέρια», ανέφερε.
Στη συνέχεια εξήγησε ότι η οικονομική αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στο αρχικό κατασκευαστικό κόστος, αλλά να συνυπολογίζει τη λειτουργία, τη συντήρηση και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.
«Το κόστος της υπογειοποίησης είναι ένα κόστος που είναι περίπου τριπλάσιο του εναέριου. Αλλά όλα αυτά τα νούμερα, τα οποία ελέγξαμε, δεν ξεπερνούν μερικές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ», υποστήριξε.
Για να γίνει αντιληπτό το οικονομικό μέγεθος, χρησιμοποίησε ένα ενδεικτικό παράδειγμα, χωρίς να το παρουσιάσει ως οριστικό προϋπολογισμό του έργου.
«Αν αυτά από 20 γίνουν 60, λέω ένα παράδειγμα, ή γίνουν 80, αυτό δεν είναι απαγορευτικό μέγεθος για ένα τέτοιο έργο», σημείωσε.
Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από το εάν υπάρχει τεχνικά δυνατότητα υπογειοποίησης στο εάν υπάρχει η βούληση να εξεταστεί και να χρηματοδοτηθεί μια διαφορετική επιλογή.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι ένας οργανισμός με το μέγεθος και την εμπειρία του ΑΔΜΗΕ μπορεί να διαχειριστεί μια τέτοια πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση, εφόσον τεκμηριωθεί ότι αυτή είναι αναγκαία για την προστασία σημαντικών περιοχών.
«Ανέβασαν τη γραμμή στα βουνά και έπεσαν πάνω στα παρθένα δάση, στα φαράγγια και στα μνημεία»
Ο Νίκος Μπελαβίλας επιχείρησε να εξηγήσει και τη λογική που, κατά την εκτίμησή του, οδήγησε στην επιλογή της ημιορεινής χάραξης.
Όπως ανέφερε, η διέλευση μιας γραμμής υψηλής τάσης από περισσότερο ανεπτυγμένες περιοχές μπορεί να συνεπάγεται αυξημένες απαιτήσεις απαλλοτριώσεων και σημαντικές επιπτώσεις στις αξίες γης.
Υποστήριξε ότι η μεταφορά της γραμμής προς τα βουνά ενδεχομένως επιλέχθηκε για να αποφευχθούν τέτοιες επιβαρύνσεις.
«Ο ΑΔΜΗΕ τι έκανε; Προκειμένου να αποφύγει αυτό, για να μην υποβαθμίζει και να μην πληρώνει πανάκριβες απαλλοτριώσεις, ανέβηκε στα βουνά», ανέφερε.
Και συνέχισε:
«Ανεβαίνοντας στα βουνά όμως, πέτυχε τα παρθένα δάση, πέτυχε τα φαράγγια, πέτυχε τα μνημεία. Αυτό δεν το υπολόγισαν και κακώς δεν το υπολόγισαν».
Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση ο καθηγητής έθεσε το ζήτημα του πραγματικού συνολικού κόστους ενός έργου, επισημαίνοντας ότι μια επιλογή που περιορίζει ορισμένες οικονομικές επιβαρύνσεις μπορεί ταυτόχρονα να δημιουργεί άλλες, οι οποίες δεν αποτυπώνονται άμεσα στον κατασκευαστικό προϋπολογισμό.
«Κίνδυνος πυρκαγιών από πυλώνες και καλώδια: Μια αυτοκτονική επιλογή»
Ξεχωριστή θέση στην κριτική του καθηγητή κατέλαβε ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών από ηλεκτρικές υποδομές, ιδιαίτερα όταν αυτές διέρχονται από δασικές και δυσπρόσιτες περιοχές.
Ο Νίκος Μπελαβίλας υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται όλο και περισσότερο ο ρόλος αστοχιών ηλεκτρικών δικτύων στην πρόκληση πυρκαγιών.
Στη συνέντευξη επικαλέστηκε μάλιστα εκτίμηση για ποσοστό περίπου 40% των πυρκαγιών σε δασικές εκτάσεις που σχετίζονται με αστοχίες ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Το συγκεκριμένο ποσοστό αποτελεί ισχυρισμό του καθηγητή στη συνέντευξη και χρειάζεται ανεξάρτητη επιβεβαίωση ως προς την πηγή και τη μεθοδολογία του.
Επικαλούμενος παραδείγματα μεγάλων πυρκαγιών, ο καθηγητής προειδοποίησε ότι η διέλευση μιας εκτεταμένης εναέριας γραμμής μέσα από δάση και ορεινές περιοχές δημιουργεί έναν πρόσθετο παράγοντα κινδύνου που πρέπει να αξιολογηθεί με ιδιαίτερη προσοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο διατύπωσε και την πιο κατηγορηματική φράση της συνέντευξής του:
«Νομίζω ότι είναι μια αυτοκτονική κίνηση για την Κρήτη το να επιτρέψει να περάσει αυτή η γραμμή».
«Μήπως η χάραξη στα βουνά διευκολύνει μελλοντικά αιολικά πάρκα;»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η αναφορά του καθηγητή σε μια ακόμη πιθανή διάσταση του σχεδιασμού: τη σχέση της νέας γραμμής υψηλής τάσης με μελλοντικές επενδύσεις αιολικών πάρκων στις ορεινές περιοχές της Κρήτης.
Ο Νίκος Μπελαβίλας διευκρίνισε ότι δεν παρουσιάζει κάποιο αποδεδειγμένο σχέδιο ή τεκμηριωμένη πρόθεση του ΑΔΜΗΕ, αλλά μια υπόθεση που, κατά την εκτίμησή του, αξίζει να διερευνηθεί.
Εξήγησε ότι οι επενδυτές αιολικών πάρκων οφείλουν να εξασφαλίσουν τη σύνδεση των εγκαταστάσεών τους με το ηλεκτρικό σύστημα, κάτι που μπορεί να απαιτεί την κατασκευή δικτύων πολλών χιλιομέτρων.
Εάν, όμως, ο βασικός διάδρομος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται ήδη κοντά στις ορεινές περιοχές όπου σχεδιάζονται τέτοιες επενδύσεις, το κόστος σύνδεσής τους μπορεί να μειωθεί σημαντικά.
«Θα έχουν λοιπόν να διασχίσουν κάποια δέκα, είκοσι, τριάντα χιλιόμετρα για να φτάσουν στην κεντρική γραμμή αυτής της διασύνδεσης», εξήγησε, περιγράφοντας το κόστος που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν οι επενδυτές.
Αντίθετα, εάν ο βασικός διάδρομος μεταφερθεί στα βουνά, οι απαιτούμενες αποστάσεις σύνδεσης μπορεί να περιοριστούν δραστικά.
«Μειώνεται το κόστος πια των επενδύσεων. Δηλαδή, αντί να έχεις να φτιάξεις τριάντα χιλιόμετρα έναν διάδρομο με καλώδια διασύνδεσης, φτιάχνεις ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε χιλιόμετρα», ανέφερε.
Ο καθηγητής άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτή η οικονομική παράμετρος να έχει επηρεάσει τη λογική του σχεδιασμού, χωρίς ωστόσο να ισχυριστεί ότι διαθέτει αποδεικτικά στοιχεία.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που, εφόσον τεθεί θεσμικά, απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις σχετικά με τις προβλεπόμενες συνδέσεις παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, τις μελλοντικές ανάγκες του δικτύου και τα κριτήρια επιλογής της χάραξης.
«Δεν έχει ξεκινήσει τίποτα,ο σχεδιασμός μπορεί ακόμη να αλλάξει»
Στο ερώτημα του Χρήστου Κώνστα για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το έργο και το κατά πόσο είναι πλέον εφικτή η αλλαγή της χάραξης, ο καθηγητής εμφανίστηκε κατηγορηματικός.
«Δεν έχει ξεκινήσει οτιδήποτε», ανέφερε, αναφερόμενος στην υλοποίηση της συγκεκριμένης γραμμής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες τροποποίησης του σχεδιασμού, τόσο μέσα από τις θεσμικές διαδικασίες όσο και μέσα από τις δικαστικές προσφυγές.
«Αν έχουμε αποφάσεις, αν δικαιωθούν οι Δήμοι στο Συμβούλιο της Επικρατείας, θα αλλάξει», υποστήριξε.
Ο καθηγητής συνέδεσε την εξέλιξη της υπόθεσης και με τη στάση των τοπικών κοινωνιών, επισημαίνοντας ότι στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν, ιδιαίτερα στην περιοχή του Αποκόρωνα, διαπίστωσε έντονη ανησυχία.
Οι κάτοικοι, όπως εξήγησε, δεν προβληματίζονται μόνο για την οπτική αλλοίωση του τοπίου, αλλά και για τις επιπτώσεις στις περιουσίες τους, στους οικισμούς, στο φυσικό περιβάλλον και στην καθημερινότητά τους.
«Δεν είναι δυνατόν τα ιερά και τα όσια της Κρήτης να τα χειρίζεσαι με αυτόν τον τρόπο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας το πολιτιστικό και συναισθηματικό βάρος της υπόθεσης.
«Καμία απάντηση από τον ΑΔΜΗΕ-Κανείς δεν αμφισβήτησε τη δουλειά του Πολυτεχνείου»
Στο ερώτημα εάν τα επιστημονικά ευρήματα και οι εναλλακτικές προτάσεις έχουν τεθεί υπόψη του ΑΔΜΗΕ και εάν υπήρξε κάποια αντίδραση, ο Νίκος Μπελαβίλας δήλωσε ότι δεν έχει λάβει απάντηση.
«Όχι, δεν υπάρχει καμία απάντηση», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι, μέχρι τη στιγμή της συνέντευξης, δεν είχε υπάρξει δημόσια επιστημονική αμφισβήτηση των συμπερασμάτων της ερευνητικής ομάδας.
«Δεν βγήκε κανείς να πει, δηλαδή, ότι το Πολυτεχνείο λέει ανοησίες ή λέει ψέματα ή δεν έχει δίκιο. Και αυτό με κάνει να νιώθω ότι μάλλον κάναμε καλή δουλειά», σημείωσε.
Ο καθηγητής υπερασπίστηκε τη μεθοδολογία της έρευνας, υποστηρίζοντας ότι οι επιστήμονες δεν ξεκίνησαν με προκαθορισμένο συμπέρασμα.
Όπως εξήγησε, η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε τα δεδομένα και τις επιπτώσεις της χάραξης, ενώ ο ίδιος διαμόρφωσε την προσωπική του άποψη μετά την επιτόπια επίσκεψη στις περιοχές από τις οποίες προβλέπεται να περάσει η γραμμή.
«Όταν ξεκινήσαμε δεν ξέραμε τι θα αξιολογήσουμε. Όταν εγώ ταξίδεψα στην Κρήτη, πείστηκα ότι οι Δήμοι έχουν δίκιο», ανέφερε.
Στην ίδια κατεύθυνση, όπως σημείωσε, κινήθηκε και η αξιολόγηση των υπόλοιπων επιστημόνων που συμμετείχαν στην έρευνα, μεταξύ των οποίων ο καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτρης Καλλιαμπάκος.
«Δεν υπάρχει κανένα αδιέξοδο»
Ολοκληρώνοντας τη συνέντευξή του στο Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, ο Νίκος Μπελαβίλας επιχείρησε να αποσαφηνίσει ότι, κατά την επιστημονική του εκτίμηση, η υπόθεση της γραμμής Χανιά–Δαμάστα δεν αποτελεί ένα τεχνικό αδιέξοδο χωρίς εναλλακτικές λύσεις.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι υπάρχουν δυνατότητες διαφορετικού σχεδιασμού, αρκεί να εξεταστούν σοβαρά και να υπάρξουν οι αντίστοιχες αποφάσεις.
«Δεν υπάρχει κανένα αδιέξοδο. Κανένα αδιέξοδο», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο καθηγητής επικαλέστηκε την εμπειρία του από τη διαχείριση σημαντικών έργων και υποστήριξε ότι το ζήτημα δεν είναι η αδυναμία εξεύρεσης λύσης, αλλά η επιλογή μιας διαφορετικής προσέγγισης.
«Αλλά είναι απόφαση. Χρειάζεται να σοβαρευτούμε», ανέφερε, καλώντας ουσιαστικά τον ΑΔΜΗΕ να επανεξετάσει τα δεδομένα.
