Νέο τέλος ακινήτων από το 2027: Τι αλλάζει για τους δήμους της Κρήτης και πόσο θα πληρώσουν οι δημότες

Η κατάργηση του ΤΑΠ και του φόρου ηλεκτροδοτούμενων χώρων και η αντικατάστασή τους από το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα χρηματοδοτούνται οι δήμοι από το 2027, χωρίς όμως -όπως υποστηρίζει ο στατιστικολόγος Νίκος Καρδούλας- να συνεπάγεται αυτόματα πρόσθετες επιβαρύνσεις για τους δημότες. Μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, ο κ. Καρδούλας παρουσίασε τα ευρήματα της έρευνάς του για το νέο θεσμικό πλαίσιο, εξηγώντας ποιες περιοχές της Κρήτης επηρεάζονται περισσότερο, ποιοι δήμοι θα χρειαστεί να ξεπεράσουν το ανώτατο πλαφόν και ποιοι αποκτούν περιθώρια να αυξήσουν μελλοντικά τα έσοδά τους.

Οι δήμοι που θα ξεπεράσουν το πλαφόν

Ο Νίκος Καρδούλας αποκάλυψε ότι η τελική μορφή του νομοσχεδίου δίνει τη δυνατότητα σε ορισμένους δήμους να υπερβούν το ανώτατο όριο του συντελεστή προκειμένου να διατηρήσουν τα σημερινά τους έσοδα.

«Ενώ στη διαβούλευση δεν υπήρχε η δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου, τώρα βλέπω ότι οι δήμοι μπορούν, εάν δεν λαμβάνουν το 95% των εσόδων που είχαν από τα δύο παλιά τέλη, να αυξήσουν τον συντελεστή όσο χρειάζεται για να παίρνουν τα ίδια χρήματα. Άρα εδώ η κυβέρνηση κάπου χάρισε τα χέρια των δήμων και ουσιαστικά δεν ζημιώνεται πλέον κανένας δήμος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, συνολικά 47 δήμοι σε όλη τη χώρα θα χρειαστούν συντελεστή υψηλότερο από το πλαφόν του 0,70‰ προκειμένου να διατηρήσουν τα σημερινά έσοδα.

Για την Κρήτη οι δήμοι αυτοί είναι τρεις.

«Ο Δήμος Χερσονήσου θα χρειαστεί συντελεστή 0,91, ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας 0,82 και ο Δήμος Σητείας 0,86. Είναι οι τρεις δήμοι της Κρήτης που θα πρέπει να υπερβούν το πλαφόν για να συνεχίσουν να εισπράττουν ακριβώς τα ίδια χρήματα που εισπράττουν σήμερα», εξήγησε.

Η περίπτωση του Δήμου Ηρακλείου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τον Δήμο Ηρακλείου, ο οποίος σύμφωνα με την έρευνα φτάνει ακριβώς στο ανώτατο όριο του νέου τέλους.

«Ο Δήμος Ηρακλείου θα πάει στο 0,70, δηλαδή στο ανώτατο πλαφόν. Με αυτόν τον συντελεστή θα μπορεί να παίρνει τα ίδια χρήματα που παίρνει σήμερα. Δεν ζημιώνεται ο δήμος αλλά ούτε και οι δημότες», σημείωσε.

Ο ίδιος παρουσίασε και τους συντελεστές που αντιστοιχούν στους υπόλοιπους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου ώστε να διατηρηθούν τα σημερινά επίπεδα εσόδων: Αρχανών-Αστερουσίων 0,61, Μαλεβιζίου 0,57, Βιάννου 0,50, Φαιστού 0,48 και Γόρτυνας 0,31.

Ποιοι δήμοι αποκτούν περιθώριο αυξήσεων

Ο κ. Καρδούλας επισήμανε ότι παρότι οι δήμοι που υπερβαίνουν το πλαφόν δεν μπορούν να εισπράξουν περισσότερα από όσα εισπράττουν σήμερα, υπάρχει μια άλλη κατηγορία δήμων που αποκτά σημαντικά περιθώρια αύξησης των εσόδων της.

«Όσοι δήμοι βρίσκονται κάτω από το 0,70 έχουν τη δυνατότητα, αν το θελήσουν, να αυξήσουν τον συντελεστή τους μέχρι το όριο αυτό. Για παράδειγμα ο Δήμος Γόρτυνας που υπολογίζεται στο 0,31 μπορεί θεωρητικά να φτάσει μέχρι το 0,70. Έχει αυτό το δικαίωμα», ανέφερε.

Ωστόσο εκτίμησε ότι το πολιτικό κόστος θα λειτουργήσει αποτρεπτικά.

«Επειδή έχουμε και δημοτικές εκλογές το 2028, θεωρώ λίγο παράδοξο να δούμε δήμους να αυξάνουν τα τέλη τον τελευταίο χρόνο της θητείας τους. Πολιτικά δεν είναι εύκολη μια τέτοια απόφαση», σχολίασε.

Είναι δικαιότερο το νέο σύστημα;

Απαντώντας στο ερώτημα αν το νέο τέλος είναι δικαιότερο από το σημερινό καθεστώς, ο στατιστικολόγος εκτίμησε ότι η σύνδεσή του με την αντικειμενική αξία των ακινήτων αποτελεί θετική εξέλιξη.

«Μέχρι τώρα ένα σπίτι 100 τετραγωνικών στην Κυψέλη πλήρωνε τον ίδιο δημοτικό φόρο με ένα σπίτι 100 τετραγωνικών στη Γλυφάδα. Τώρα όμως λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία και η παλαιότητα του ακινήτου. Νομίζω ότι είναι δικαιότερο σύστημα», υποστήριξε.

Παράλληλα όμως αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν στρεβλώσεις.

«Η ανισότητα στα δημοτικά τέλη παραμένει. Υπάρχουν δήμοι που χρεώνουν έως και 3 ευρώ το τετραγωνικό και άλλοι που βρίσκονται πολύ χαμηλότερα. Εγώ είχα προτείνει να υπάρξει πλαφόν στα δημοτικά τέλη, αλλά αυτή η πρόταση δεν υιοθετήθηκε».

«Δεν πρόκειται για νέο ΕΝΦΙΑ»

Ο Νίκος Καρδούλας απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές περί ενός νέου «υπερ-ΕΝΦΙΑ» που θα επιβληθεί μέσω των δήμων.

«Δεν είναι ΕΝΦΙΑ. Είναι ένας φόρος που αντικαθιστά δύο άλλους φόρους. Οι δήμοι που θα υπερβούν το πλαφόν το κάνουν μόνο για να εισπράξουν ακριβώς τα ίδια χρήματα που εισέπρατταν μέχρι σήμερα. Δεν πρόκειται για νέα φορολογική επιβάρυνση από μόνη της», τόνισε.

Όπως είπε, το μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας συζήτησης βασίστηκε σε ελλιπή ανάγνωση των διατάξεων.

«Δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι θα υπάρξουν διπλές χρεώσεις και μεγάλες αυξήσεις. Από τα στοιχεία που έχω εξετάσει, το σχέδιο που πάει στη Βουλή διασφαλίζει ότι οι δήμοι θα παίρνουν περίπου τα ίδια χρήματα και οι δημότες θα πληρώνουν περίπου όσα πλήρωναν μέχρι σήμερα».

Η στεγαστική κρίση και οι πρώτες ενδείξεις για την αγορά ακινήτων

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη στεγαστική κρίση, με τον κ. Καρδούλα να περιγράφει μια εικόνα έντονης πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά.

«Η αύξηση των τιμών στέγασης ήταν πολλαπλάσια από την αύξηση των μισθών. Ένα νέο ζευγάρι με δύο μισθούς των 800 ευρώ δυσκολεύεται ακόμη και να νοικιάσει σπίτι, πόσο μάλλον να αγοράσει. Οι μισθοί δεν ακολουθούν την άνοδο του κόστους στέγασης», ανέφερε.

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε για τον ρόλο της Golden Visa και της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

«Η μεγάλη ζημιά έχει γίνει από τη Golden Visa και το Airbnb. Παράλληλα υπάρχει τεράστιο πρόβλημα προσφοράς κατοικιών. Υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά σπίτια που δεν αξιοποιούνται και πρέπει να δοθούν ισχυρά κίνητρα για να επιστρέψουν στην αγορά».

Μάλιστα προανήγγειλε νέα έρευνα για την πορεία της αγοράς ακινήτων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται σημάδια διόρθωσης.

«Ήδη βλέπω ότι για να πουληθούν ορισμένα ακίνητα οι ιδιοκτήτες αναγκάζονται να μειώσουν τις ζητούμενες τιμές κατά 20% έως 25%. Οι συναλλαγές έχουν περιοριστεί σημαντικά και πλέον αγοράζουν κυρίως επενδυτές. Αρχές Ιουλίου θα παρουσιάσω αναλυτικά στοιχεία για να δούμε αν πράγματι αρχίζει να ξεφουσκώνει η αγορά σε ορισμένες περιοχές της χώρας», κατέληξε.